Waterschap maakt gebruik van mobiele installatie om voorlichting te geven over grondwater

De 'Veenmobiel' in poldergemaal De Fjouwer Kriten yn Gersloot © Omrop Fryslân, Remco de Vries
Fryslân moet in droge perioden minder afhankelijk worden van IJsselmeerwater en meer water vasthouden, vooral in veengebieden. Met die boodschap kwamen landschapsarchitecten Peter de Ruyter en Jandirk Hoekstra donderdagmiddag aan in Gersloot.
Daar, op het polderterrein De Fjouwer Kriten, is de zogenaamde Veenmobiel overgedragen aan Wetterskip Fryslân. De Veenmobiel is gemaakt als vervolg van het Feanatelier, uit het prijzengeld van de Anita Andriesenprijs die het atelier in 2021 won.
Het bestaat uit een aanhanger waarop de hoogteverschillen in Fryslân te zien zijn. Als je er water op giet, zie je waar het water blijft. Het laat zien dat het veenweidegebied hierin een belangrijke rol speelt. Het waterschap gebruikt de Veenmobiel om mensen kennis te laten maken met het grondwater.
Het apparaat maakt inzichtelijk welk effect de hoogteverschillen hebben op het grondwater. In de waterrijke gebieden is de hoogte van de grondwaterstand al lang onderwerp van discussie. Het huidige lage niveau is schadelijk voor de natuur, het klimaat en voor veel gebouwen. Maar vooral voor melkveehouders is het lastig om hun productie op een veel hoger niveau te houden.

Zout grondwater

Doordat in Fryslân veel grondwater in de steeds lager wordende veengebieden bezinkt, dringt het zoute grondwater uit de zee steeds verder Fryslân binnen. Er is niet meer voldoende tegendruk van vers water. Hoekstra noemt de problemen met de waterwinning bij Burgum als voorbeeld.
Grondwater wordt zichtbaar gemaakt door mobiele installatie
Volgens de Ruyter moet er echt iets gebeuren: "Bij de herijking van het Veenweideprogramma waar we nu ook voor staan, zou de positie van de diepe veenpolders veel centraler moeten worden gesteld. Ook met de vraag wat je dan gaat doen met het landgebruik."
De Ruyter kijkt daarbij ook naar zogenaamde 'natte teelten' als oplossing. Daarbij worden gewassen geteeld die goed tegen water kunnen en wel geld opleveren. Ook bij Wetterskip Fryslân leeft de ambitie om meer water binnen de eigen dijken vast te houden.
Landschapsarchitect Peter de Ruyter in Gersloot bij de Feanmobyl © Omrop Fryslân, Remco de Vries
Dat is ook noodzakelijk, zo legt dagelijks bestuurslid Frank Jorna van Wetterskip Fryslân uit. "Het IJsselmeer is onze nationale regenton. Daar blijven we ook in de toekomst van afhankelijk, maar we hebben afgelopen zomer ook gemerkt dat het IJsselmeer niet groot genoeg is voor alle provincies die eromheen liggen. We hebben zelf ook een taak in het vasthouden van ons eigen water. Anders kunnen we de droogte in de toekomst niet aan."
Al het water vasthouden aan het Lage Midden, zal echter niet alle problemen oplossen.