Zorgen over toekomst garnalenvisserij en visafslag Lauwersoog: "Is dit de doodsteek?"

Garnalenvisser op de Noordzee boven de Waddeneilanden © Omrop Fryslân, Remco de Vries
De garnalensector weet niet waar het aan toe is nu er grote problemen zijn met het krijgen van de noodzakelijke natuurwetvergunning. Als in het ergste geval er geen of weinig garnalen worden aangevoerd, kan dat de visafslag in Lauwersoog de das om doen, waarschuwt directeur Barbara Holierhoek.
De garnalenvissers vissen nu feitelijk zonder geldige natuurwetvergunning, maar het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij ziet dat officieel negen maanden lang door de vingers. Die tijd kan worden gebruikt om met subsidie de motoren zo aan te passen dat zij voldoen aan nieuwe stikstofnormen.
Vijftien natuurorganisaties dreigen aan die constructie een einde te maken. Ze hebben een zogenaamd handhavingsverzoek ingediend bij het ministerie, omdat er steeds meer aanwijzingen zijn dat de garnalenvisserij gevolgen heeft voor de natuur in de Waddenzee. In zo'n Natura 2000-gebied mag daar geen twijfel over bestaan.
Garnalenvissers hebben zorgen over toekomst
"De garnalenvisserij vist weliswaar over de bodem, maar dat is met rubberen klossen", zegt Holierhoek. "Die rollen eigenlijk over de bodem. Vissers hebben echt wel de overtuiging dat ze geen kwaad doen aan het bodemleven."

Past bij het Waddengebied

De natuurorganisaties zeggen toe te willen naar een situatie waarbij de visserij past bij wat het Waddengebied aankan. Dat moet in een nieuwe vergunning worden vastgelegd. Maar als hun handhavingsverzoek wordt gehonoreerd en er is nog geen nieuwe vergunning, dan hebben de vissers wel schepen en gereedschap maar geen mogelijkheid om te vissen.
Of het ook zover komt, is natuurlijk niet zeker. In het ergste geval kan het grote gevolgen hebben, zegt Holierhoek. "Als alles op de kop verkeerd komt, dan is het inderdaad zo dat we veel minder garnalen aangevoerd krijgen hier op Lauwersoog. En dat terwijl onze omzet voor een groot deel wordt bepaald door garnalen."
"En dan ga je kijken waar je op kan bezuinigen", vervolgt ze. "Het personeel of het gebouw? En moeten we wel doorgaan? Want kan het nog wel uit?"
Je kan je inderdaad afvragen of dit de laatste doodsteek wordt voor de visafslag Lauwersoog.
Barbara Holierhoek
Er zijn mensen die al meer dan veertig jaar voor de afslag werken, zegt Holierhoek. "Die hebben eigenlijk die markt enorm zien veranderen en de vloot zien verdwijnen. Je kan je inderdaad afvragen of dit de laatste doodsteek wordt voor de visafslag Lauwersoog."

"Handen in het haar"

De problemen staan net op zichzelf, zegt Holierhoek, die ook jarenlang voorzitter was van de vissersorganisatie Hulp in Nood. "Er is de afgelopen jaren een uitkoopregeling geweest. Daarmee zijn ook flink veel vissers uitgekocht. Er zijn ook heel veel gebieden gesloten voor de visserij in de Waddenzee en de Noordzeekustzone."
"Je kan je voorstellen dat de vissers met de handen in het haar zitten en roepen: houdt dit dan nooit op en wordt het dan nooit eens duidelijk wat ik mag en wat ik niet mag? En kan ik überhaupt wel doorgaan met mijn bedrijf."