Zoek eerst naar de minst schadelijke kabelroute door de Wadden, is het MER-advies

Het Waddengebied bij Schiermonnikoog © Shutterstock.com (T.W. van Urk)
Voordat andere zaken worden onderzocht, is het goed om eerst de minst schadelijke route door het Waddenzee te vinden om kabels neer te leggen, die windmolens op zee met het vasteland moeten verbinden. Dat adviseert de Commissie voor de MER (milieueffectrapportage).
Minister Rob Jetten voor Klimaat en Energie heeft de Commissie om een adviesrapport gevraagd. "Dat rapport is een wettelijke verplichting, maar ook verstandig om te doen", zegt Kees Slingerland van die Commissie.
In zo'n milieueffectrapport komt te staan wat de effecten op het milieu zijn van verschillende routes en technieken. "Een dergelijke afweging moet heel zorgvuldig worden gemaakt, door van tevoren een studie te doen", legt Slingerland uit.
De Commissie geeft vooraf advies over wat er in het rapport moet komen en beoordeelt na de tijd over de kwaliteit van het rapport.

Welke route

Eerder is gebleken dat de Eemshaven de beste plek is voor kabels om op land te komen en aan te sluiten op het energienet. "Of misschien moet je zeggen: de minst slechte locatie. Nu die keuze gemaakt is moet er verder onderzocht wordt welke route dan het meest verstandig is."
Bij het Eemshavengebied in Groningen © Shutterstock.com (Aerovista Luchtfotografie)
De aanleg van kabels zal gevolgen hebben voor het Natura2000-gebied dat de Wadden vormen. "Het meest spannende stuk van de trajecten is de Waddenzee. Dat is een zeer kwetsbaar gebied en als je daar een kabel doorheen legt, dan heeft dat effect op de natuur. We hebben gezegd: kijk daar nou als eerste naar, voor je werk in allerlei andere studies stopt."

Natura2000 als grootste knelpunt

Volgens Slingerland zal dat ook het meest beslissend zijn in 'welke routes uiteindelijk op de zeef blijven liggen.' Het Natura 2000-gebied kan het grootste knelpunt zijn. Daarom moeten de milieueffecten worden onderzocht en moet er gekeken worden of er compenserende maatregelen nodig zijn.
Andere aspecten zijn dat het plan rekening moet houden met archeologische vindplaatsen, zoals scheepswrakken, en dat het ook de scheepvaart niet al te zeer in de weg moet zitten.

Geen 'Nord Steam-risico's'

Een interessant aspect is de veiligheid. "Met de rampen die we met Nord Stream hebben gehad, is veiligheid een bijzonder aspect geworden. Je moet nadenken of je voldoende in de gaten kunt houden of er geen verkeerd gebruik wordt gemaakt van de kabels of dat er in een uiterst geval terroristische activiteiten plaatsvinden."
Het vervoer van gas met Nord Stream 1 werd dit jaar gesaboteerd nadat explosies in de Oostzee de pijpleiding beschadigden. De sabotage heeft met de oorlog van Rusland en Oekraïne te maken, al wordt er nog onderzoek naar gedaan.
De Commissie complimenteert het ministerie mede dat zij ook al goed over de toekomst nadenken. "Dat zowel het tracé dat nu voorligt als de toekomst in z'n algemeenheid in ogenschouw genomen worden. Daar wordt het wel erg gecompliceerd door, maar dat is wel nodig om niet in de toekomst spijt te hebben van keuzes die je nu maakt."
Het bestaande windmolenpark Gemini vanaf Schiermonnikoog © ANP
Zo wordt ook gekeken of er mogelijkheden voor kabels die niet alleen elektriciteit, maar ook waterstof kunnen vervoeren. Het op zee produceren van waterstof en dat met kabels aansluiten op een waterstofnetwerk zou in de toekomst mogelijk interessant kunnen zijn.
Een andere suggestie is een 'tunnelbak' waar in de toekomst meer kabels en verbindingen doorheen kunnen, al is dat 'wat futuristisch', zoals Slingerland het zegt.
De bedoeling is dat de windmolens binnen tien jaar zijn aangesloten. "Er zit een behoorlijke tijdsdruk op, maar de stappen die voorliggen zijn eenduidig en helder en kunnen wel een verantwoord traject borgen." En zo moet het, vindt Slingerland. "We zijn allemaal heel trots op de Waddenzee, dus we moeten dat zorgvuldig doen."