Trienke Elshof van LTO Noord: 'Boeren houden wantrouwen in kabinet met gedwongen opkoop'

Het cv van Trienke Elshof © Omrop Fryslân
Voorzitter Trienke Elshof van landbouworganisatie LTO Noord is kritisch over de nieuwe stikstofmaatregelen van het kabinet. Belangrijkste punt van kritiek is dat het element van dwang bij de opkoopregeling niet van tafel is.
Het kabinet wil snel verduurzamen en doet boeren die veel stikstof verspreiden over natuurgebieden een uitkoopaanbod. Piekbelasters die op korte termijn vrijwillig stoppen, krijgen 120 procent van de marktwaarde van hun boerenbedrijf aangeboden. Boeren die later niet willen worden opgekocht, kunnen worden onteigend.
"Deze regeling kan pas in april ingaan", zegt Elshof. "Maar in de tweede helft van het jaar wordt al gekeken of er voldoende animo is. Zo niet, dan zullen er dwingende maatregelen komen. Dat vinden we wel heel kort. Is er dan nog wel wat te kiezen?"
Volgens Trienke Elshof van LTO Noord is er nog veel onduidelijk over de opkoopregeling
Volgens Elshof kan de opkoopregeling goed uitpakken voor boeren, maar kleven er ook nog veel vragen aan.
"Het is natuurlijk aan de boer. We zien dat boeren op dit moment zich ook wel aanbieden voor opkoop. De eisen voor opkoop waren altijd heel streng, maar een paar kwamen er voor in aanmerking. Voor de boeren die willen stoppen, is het misschien best wel een mooie regeling."
Boeren moeten wel kunnen kiezen.
Trienke Elshof, voorzitter van LTO Noord
LTO Noord is niet per se tegen de regeling. "We zeggen geen nee", zegt Elshof. "Voor degenen die zich nu hebben aangemeld, is deze mogelijkheid er. Het is een redelijk aanbod, afhankelijk van de taxatie natuurlijk. Maar boeren moeten wel kunnen kiezen. Ze moeten ook kunnen kijken naar innovatie, naar verplaatsing of opkoop als laatste."
Ze vraagt zich onder meer af waar de waarde van het bedrijf op wordt gebaseerd. Boeren die hun boerderij opgeven, mogen waarschijnlijk ook niet op een andere plek een nieuwe boerderij beginnen. Niet in Nederland en mogelijk ook niet ergens anders in Europa.
"Dus dan komt er een beroepsverbod", zegt Elshof. "En dan is het nog afwachten hoe die regeling in Europa wordt goedgekeurd."
Trienke Elshof over het wantrouwen van de boeren in de overheid
Provincie Fryslân heeft eerder gezegd tegen dwang bij het uitkopen te zijn. Elshof vraagt zich af wie de regie zal hebben.
"Is het de overheid, die opkoopt? Komt er straks vanuit Den Haag iemand langs en gaat die de gebieden in? Of is het de provincie die hier nog een rol in heeft?" Het verschil in standpunt tussen rijk en provincie is groot. "De vraag is hoe dit nu bij elkaar komt."
Acties komen er voorlopig niet meer, denkt Elshof. Dat is in ieder geval de insteek van LTO Noord. "Maar het roept toch wel weer emoties op." Met de focus op de opkoop voelen boeren zich gedemoniseerd en niet gewenst, zegt ze.
"Dat steekt. Je wordt eigenlijk een beetje in die slachtofferrol gedrukt, en dat roept weer bepaalde boosheid op, en onbegrip. De emoties zitten enorm hoog en het vertrouwen in de overheid is dun. Het wantrouwen is er nog steeds en dat is echt nog niet weg."
Trienke Elshof: "Je kunt het niet allemaal op het bordje van de boer gooien."
Over landbouwminister Piet Adema is Elshof goed te spreken. "Ik vind dat hij het heel daadkrachtig oppakt. Hij gaat naast de boeren staan en daarmee zeggen wij ook: wij willen naast Adema gaan staan. We willen meewerken aan het landbouwakkoord, om een evenwichtige beweging te krijgen naar een type landbouw en dan kun je naar verschillende routes kijken."
Elshof noemt innovatie-intensieve en extensief-natuur inclusieve landbouw. " Die paden willen we verkennen, en vooral ook wat daarvoor nodig is in middelen en regelingen om die stap te kunnen maken. Je kunt het niet allemaal op het bordje van de boer leggen. "
De cartoon van Gerco van Beek over Trienke Elshof © Omrop Fryslân