Hendrik van Doezum is Geschiedenisdocent van het Jaar: "We moeten het vaker over de toekomst hebben"

Hendrik van Doezum in het Rijksmuseum met de winnaarscheque © Eigen foto
VMBO-leerlingen zijn de toekomst bij de aanpak van de klimaatverandering. Dat is de boodschap van Hendrik van Doezum. Hij is zaterdag in Amsterdam uitgeroepen tot Geschiedenisdocent van het Jaar.
Met zijn leerlingen van VMBO3 was de geschiedenisleraar uit Harkema in het Rijksmuseum, waar de jury de beste geschiedenisdocent van het jaar koos. Bij de verkiezing gaat het erom dat de docent met kennis en enthousiasme de leerlingen inspireert.
Dat kan de 26-jarige Van Doezum wel. In zijn motiverende en interactieve lessen op het Lauwers College in Buitenpost wil hij de leerlingen zich laten verplaatsen in andere tijden en personen. "Een van de belangrijkste taken van een docent is om leerlingen nieuwsgierig te maken en te triggeren", zegt de leraar, die nu in Surhuizum woont.

Verhalenverteller

De jury is het daarmee eens: "Van Doezum is een echte verhalenverteller en doet dat op een speelse manier", concludeerde de jury na twee bezoeken aan het Lauwers College. "Hij brengt geschiedenis tot leven."
De leerlingen waarderen Van Doezum, deels vanwege zijn omgangsvorm, maar ook om zijn bevlogenheid. Hij neemt de leerlingen ook graag mee naar locaties die iets over de geschiedenis vertellen. En dat hoeft niet ver weg te zijn: De Spitkeet in Harkema noemt hij als voorbeeld. Dat geeft een goed beeld van de armoede in die omgeving, begin twintigste eeuw. "Het is goed om zoiets onder ogen te zien."
Bij geschiedenis hebben we het altijd over het verleden, maar we moeten het vaker over het heden en de toekomst hebben.
Hendrik van Doezum
Het enthousiasme voor het vak leverde hem een finaleplek op bij de verkiezing Geschiedenisdocent van het Jaar. De drie finalisten kregen zaterdag in het Rijksmuseum de opdracht om een les en excursie te bedenken waarin ze duurzaamheid koppelen aan geschiedenis.
"Bij geschiedenis hebben we het altijd over het verleden, maar we moeten het vaker over het heden en de toekomst hebben", zegt Van Doezum. Na een uur had de Harekiet wel iets bedacht. "Ik wil de leerlingen direct de les binnentrekken, dus ik vroeg of ze 'theorie van de kokende aarde' kenden." Het toont aan hoe Van Doezum zijn leerlingen actief houdt, door ze bij de les te betrekken.
"Die theorie gaat erover dat een wetenschapper er al in 1902 achter kwam dat de temperatuur zo snel steeg, dat de wereld in de toekomst niet meer bewoonbaar is."
Hendrik van Doezum bij de verkiezing fan Geschiedenisdocent van het Jaar © Eigen foto
Hij maakt er een grafiek bij om te laten zien wanneer het onderwerp klimaatverandering voor het eerst in het nieuws kwam. Maar hij manipuleerde de grafiek, om zijn leerlingen te testen. "Zo wilde ik laten zien dat het ook altijd belangrijk is om naar de bron te kijken. Er wordt - zeker bij dit onderwerp - veel nepnieuws verspreid."
De les was voor leerlingen in VMBO3. Naast een les moest Van Doezum dus een excursie voor ze bedenken. "Deze groep kan iets doen tegen klimaatverandering. Niet alleen door korter te douchen of de kachel lager te zetten, maar ook door straks op het MBO een opleiding te kiezen waarmee werken aan verduurzaaming."
Hendrik van Doezum met de kaart van Europa na de Tweede Wereldoorlog © Lauwers College
Als locatie voor de excursie bedacht Van Doezum daarom om naar een bedrijf te gaan dat in die sector werkt. "De boodschap aan de leerlingen was: jullie zijn de toekomst als het om duurzaamheid gaat! In dat bedrijf was het de bedoeling dat ze de vragen stelden aan de baas om uit te vinden waar hun toekomst kan liggen."
Van Doezum presenteerde zijn plannen aan de vakjury, die onder leiding stond van oud-Journaallezer Noraly Beyer. "Ze vonden het heel mooi dat ik de toekomst als insteek had gekozen. En wat wel mooi was: dat deden de andere twee finalisten ook. Die waren ook nog jong en maken zich ook echt sterk voor hun leerlingen."
De verkiezing van Geschiedenisdocent van het Jaar is een initiatief van het Rijksmuseum, omroep NTR en het Nationaal Archief. Dit jaar werd de verkiezing voor de negende keer gehouden.
Uiteindelijk kwam Van Doezum dus als beste uit de bus. Hij mag zich nu Geschiedenisdocent van het Jaar noemen en daarmee is hij ook direct een jaar lang de ambassadeur van het geschiedenisonderwijs. In die rol staat er onder meer een ontmoeting met minister Wiersma op het programma. "Dan kunnen we gewoon Fries spreken. Twee Friezen onder elkaar, dat komt altijd goed!"
Ook zonder titel was Van Doezum al een echte ambassadeur van het vak. Hij pakt het lesgeven op een aantrekkelijke manier aan. Toen hij begin 2020 online les moest geven, maakte hij video's en vlogs over geschiedenisonderwerpen. "Je kunt iets heel moois doen met video's", vertelt hij. Het leverde hem, naast de titel van Geschiedenisdocent van het jaar, ook een nominatie op voor Filmleraar van het Jaar. Of hij die uitverkiezing eveneens wint, hoort hij komende week.
Een van de video's die Van Doezum in de coronaperiode maakte:
Hij kan hoe dan ook nu van deze prijs genieten. Zijn klas heeft er ook nog iets aan, want die mogen nog een keer een bezoek brengen aan het Rijksmuseum.
Zaterdag kregen de leerlingen al een voorproefje, vertelt Van Doezum. "Op het allerlaatste moment, toen het hele museum verder al dicht was, mochten we naar de Nachtwacht. Dat was wel heel bijzonder."
Hendrik van Doezum met z'n klas bij de Nachtwacht in het Rijksmuseum © Eigen foto
Het wordt een druk jaar voor Van Doezum, want naast het ambassadeurschap, een gesprek met de minister en het museumbezoek staat er nog van alles op de rol, zoals naar het Nationaal Archief en de NTR. "We gaan het hele land door. De winnaar van vorig jaar had nog een goede tip: ik mag soms ook 'nee' zeggen."