Biografie Friese schrijver Trinus Riemersma met een vernieuwde Reade Boarre

'De Reade Bwarre' is nu uitgebracht onder de titel 'De Reade Boarre' © Omrop Fryslân, Geertrui Visser
'De Reade Bwarre' door Trinus Riemersma werd bij verschijning door sommigen gezien als een hoogtepunt in de Friese literatuur. Maar veel mensen konden het boek niet lezen vanwege de afwijkende spelling. Nu komt er een versie uit in het Standaardfries, plus een biografie van de schrijver.
Doeke Sijens heeft de biografie van Trinus Riemersma geschreven en schrijfster Jetske Bilker heeft de herschrijving tot 'De Reade Boarre' voor haar rekening genomen. Beide boeken staan centraal op een speciale Trinus Riemersmadag op 22 oktober in Franeker, georganiseerd door de Academie van Franeker.

Van 'Bwarre' naar 'Boarre'

Riemersma heeft zijn beroemde roman 'De Reade Bwarre', waarvoor hij in 1995 de Gysbert Japicxprijs kreeg, in zijn eigen spelling geschreven. Die wijkt sterk af van het gangbare Fries.
"Trinus heeft het opgeschreven zoals hij het zelf uitsprak. En hij sprak Ferwerters, dus zo is het ook in het boek gekomen", vertelt Jetske Bilker.
Voor veel lezers was dat reden om niet aan het boek te beginnen, terwijl 'De Reade Bwarre' wel werd gezien als een literair meesterwerk. "Moeilijk om te lezen, maar na twintig bladzijden kom je er wel een beetje in."

"Prachtig boek"

Om 'De Reade Bwarre' nu wel beschikbaar te maken voor een breed lezerspubliek heeft Jetske Bilker het boek vertaald in Standaardfries.
"Dat is erg belangrijk. Ik ben heel veel mensen tegengekomen die zeiden: ik wilde er vroeger niet aan beginnen vanwege het moeilijke Fries. Maar als het er straks is, zal ik het lezen, want het is een prachtig boek", zegt Bilker.
De nieuwe uitgave wordt op zaterdag 22 oktober gepresenteerd op een speciale Trinus Riemersmadag in theater De Koornbeurs in Franeker.
Riemersma bij zijn promotie met links Josse de Haan en rechts Alex Riemersma © Jakkelien Vollebregt, Nationaal Archief
Riemersma (1938 Ferwert - 2011 Leeuwarden) was een veelzijdig man. Hij heeft zo'n twintig romans geschreven en zes verhalenbundels. Verder verschenen er ook nog enkele dichtbundels en toneelstukken van zijn hand.

Spelling

Na een lange tijd schoolmeester te zijn geweest, werd Riemersma wetenschappelijk medewerker aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Hij zat bij de subfaculteit Fries, waar Tony Feitsma in die tijd professor was. Mevrouw Feitsma was ook bezig met haar eigen spelling en toen er in 1980 een spellingsverandering kwam in het Fries ging Riemersma verder in zijn eigen spelling. Later kwam hij terug bij de officiële spelling.
Riemersma promoveerde in 1984 aan de VU op de boerenroman. Zijn proefschrift heette 'Proza van het platteland.'
Dit programma van Omrop Fryslân uit 2003 gaat onder meer over Riemersma: