Piet Adema op Landbouw: voor sommigen een verrassing, voor anderen een logische keuze

Verslaggever Onno Falkema over de aanstelling van Piet Adema © Omrop Fryslân
Het is in Den Haag goed stilgehouden dat oud-ChristenUnievoorzitter Piet Adema uit De Wilgen de nieuwe minister van Landbouw wordt. Politiek verslaggever Onno Falkena legt uit waarom er voor de Fries is gekozen.
Dat de ChristenUnie bij de keuze niet over één nacht ijs is gegaan, staat vast. Adema zijn voorganger Henk Staghouwer stapte begin september al op. In de weken daarna heeft partijleider Gert-Jan Segers intensieve gesprekken gevoerd om een nieuwe minister te vinden. Voor de buitenwereld mag de naam Adema misschien onwennig klinken, binnen zijn eigen partij staat hij volgens Falkena bekend als een zwaargewicht.
Hoe logisch is het dat de ChristenUnie bij Piet Adema is uitgekomen?
"Als partijvoorzitter was Piet Adema alle weken aanwezig bij het 'bewindsliedenoverleg' van zijn partij. Hij is daardoor goed bekend met de Haagse politiek en met de moeilijke dossiers, zoals dat van de landbouw. Adema ligt goed in zijn eigen partij en er wordt ook naar hem geluisterd.
Het ligt dan ook voor de hand dat Gert-Jan Segers bij zijn zoektocht naar een nieuwe minister van Landbouw ook met Adema heeft gepraat, Hij heeft niet meteen 'ja' gezegd tegen het verzoek van Segers om Staghouwer op te volgen. Segers heeft echt op hem in moeten praten. De partijleider is blij dat hij het doet en wenst hem nu veel wijsheid en Gods zegen toe."
Partijlieder Gert-Jan Segers van de ChristenUnie © ANP
Hoe belandde Adema als gedeputeerde in het provinciaal bestuur van Friesland?
"Dat was in 2007 wel een verrassing, want de ChristenUnie had eerst een andere kandidaat-gedeputeerde. Maar bij de onderhandelingen over het nieuwe college klikte het al goed goed tussen lijsttrekker Anita Andriesen van de PvdA en lijsttrekker Piet Adema van de ChristenUnie.
Adema kreeg toen de vraag: 'Waarom word jij zelf geen gedeputeerde?' Adema heeft daar net voor de installatie positief op gereageerd en zodoende werd hij de eerste gedeputeerde van de ChristenUnie in Friesland. Daarmee werd Sicco Boorsma uit Dokkum als kandidaat-gedeputeerde gepasseerd."
Reacties van Friese prominenten op het aanstellen van Piet Adema als nieuwe landbouwminister:
Reacties op het aanstellen van Piet Adema
Heeft Adema betere papieren om in Den Haag te slagen dan zijn voorganger Henk Staghouwer?
"De Groninger bakker en oud-gedeputeerde Henk Staghouwer is een aardige man, maar daarmee red je het niet in de Haagse politiek, al helemaal niet op het ministerie van Landbouw.
Piet Adema is om te beginnen een makkelijke prater en die kwaliteit zal hij ook nodig hebben in een kritische Tweede Kamer. Adema begint verder op een spannend moment aan zijn nieuwe baan, want aanstaande woensdag presenteert kabinetsadviseur Johan Remkes zijn rapport over de aanpak van het stikstofprobleem.
Op dit moment hangen nog veel vlaggen op de kop bij wijze van boerenprotest tegen het overheidsbeleid. Adema moet met andere woorden vol aan de bak.
Politiek verslaggever Onno Falkena over het aanstellen van Piet Adema
Het is daarbij Adema zijn verantwoordelijkheid om de boeren weer perspectief te geven en om de relatie tussen de overheid en de landbouwsector te verbeteren. Die relatie is slecht door de stikstofaanpak en door de problemen met de derogatie.
Adema heeft woensdag gezegd dat er zeker wel 'toekomst is voor de boeren' in Nederland. Hij mag de komende maanden proberen om die woorden waar te maken. Het komt daarbij niet alleen op woorden aan, maar ook op daden. Boeren worden voor hun gevoel te vaak geconfronteerd met steeds weer nieuwe regels. Ze willen graag voor de lange termijn weten waar ze aan toe zijn.
Als het Adema slaagt om weer wat rust aan het boerenfront terug te brengen, dan heeft hij het goed gedaan. Maar op dit moment hangen rondom Nederland en ook in Friesland nog veel vlaggen op de kop bij wijze van het boerenprotest tegen het overheidsbeleid. Adema moet met andere woorden vol aan de bak."
Protestflaggen © ANP
Wanneer beleeft Adema zijn debuut in de Tweede Kamer?
"Adema is maandag als minister beëdigd als minister door Koning Willem-Alexander en daarmee meteen verantwoordelijk als minister van Landbouw. Hij mag daarom woensdag gelijk naar de Tweede Kamer voor een commissievergadering over gewasbescherming en glyfosaat. Daar kan hij dan zijn eerste visitekaartje afgeven aan landbouwspecialisten als Caroline van der Plas van de BBB en Laura Bromet van GroenLinks, om een paar politieke tegenpolen te noemen.
Adema zal zich goed door zijn ambtenaars laten voorbereiden op het debat, maar hij zal ook duidelijk moeten maken dat hij een man met een mening en visie is waar de boeren zaken mee kunnen doen en die niet alleen de spreekpop van zijn ambtenaars is. Dat is Adema wel toevertrouwd, maar landbouwpolitiek kan knap ingewikkeld zijn. Hij zal hard moeten werken om zich goed in te lezen en in en een lijn te vinden die in de Tweede Kamer en in de landbouwsector op genoeg steun kan rekenen."
Nu is landbouw één van de moeilijkste ministeries om te besturen op dit moment. Waarom doet Adema dit?
"De partijtop heeft een beroep op hem gedaan en als oud-partijvoorzitter kon Adema daar niet zomaar aan voorbijgaan. Maar Adema is ook een scherp waarnemer die weet wat er in zijn partij leeft. Het betekent met andere woorden dat hij ruimte ziet om boeren weer perspectief te geven en de slechte relatie tussen de landbouwsector en de overheid te verbeteren.
Hij zal dat moeten doen in samenwerking met minister Van der Wal van Natuur en Stikstof, die niet veel krediet heeft bij de boeren. Het woord 'uitdaging' is in dit verband een eufemisme. Het minste dat je van Adema kan zeggen, is dat hij niet benauwd is, maar de wijsheid die partijleider Segers hem toewenst, zal hij wel nodig hebben."