Hierdoor kan de Terschellinger raad de burgemeester niet zomaar wegsturen

Bestuurskundige Rieks Osinga van de Thorbecke Academie (NHL Stenden) © Omrop Fryslân
Een meerderheid in de gemeenteraad van Terschelling heeft geen vertrouwen meer in de burgemeester. Maar ze hoeft niet zomaar weg. Vijf vragen aan bestuurskundige Rieks Osinga, van de Thorbecke Academie (NHL Stenden).
Met een motie gaf de meerderheid van de raad aan bij de commissaris van de Koning te melden dat er een vertrouwensbreuk is tussen de raad en burgemeester Caroline van de Pol. De druppel waarvan de emmer zou overlopen was de evenementenvisie waarmee het college aan de gang zou gaan.
Toch hoeft de burgemeester niet zo op te stappen, legt Rieks Osinga uit.

De raad kan een burgemeester niet wegsturen?

"Dat is best ingewikkeld. Want een burgemeester wordt aangesteld op basis van een sollicitatieprocedure bij de gemeenteraad. Dus je zou denken: als de raad geen vertrouwen meer heeft, kan hij of zij ook worden weggestuurd. Maar het is een benoeming door de Kroon en daar geldt een andere procedure voor."

Hoe moet het nu verder op Terschelling?

"Er komt een bemiddelingspoging met de commissaris van de Koning. Er zal eerst worden gekeken hoe beide partijen in de wedstrijd zitten: hoe kijken de fractievoorzitters en de burgemeester ertegenaan. Daarna zal de commissaris kijken of een bemiddeling in vruchtbare aarde kan vallen. Als dat niet zo is, heeft het ook geen zin en zal het leiden tot het vertrek van de burgemeester."
"Uiteindelijk is het wel vrij zwart-wit: als de vertrouwensbreuk blijft, dan wordt het een onwerkbare situatie. Andere opties zijn er eigenlijk niet. Je kunt proberen of je langs de inhoud toch weer al werkende een manier vindt om met elkaar aan de slag te gaan."

Is zo'n situatie al eens eerder geweest?

"Er zijn ook in Fryslân wel voorbeelden. Ik kan me nog burgemeester Yorick Haan op Vlieland herinneren. Dat had een hele andere context, maar daar zag je dit ook. En de wat ouderen zullen zich herinneren dat destijds in Littenseradiel Johanneke Liemburg een moeilijke relatie met de raad had. Opmerkelijk aan die situatie was dat het uiteindelijk niet heeft geleid tot het vertrek van de burgemeester."

Komt er eerst een waarnemer?

"Nee, het is wel echt de bedoeling dat zo'n bemiddelingspoging leidt tot het blijvend functioneren en het dus ook in zitting blijven van de burgemeester zelf. En in de tussentijd functioneert ze ook als zodanig. Onze commissaris een beetje kennende kan ik me voorstellen dat bemiddeling niet lang op zich laat wachten. Er moet wel snel duidelijkheid komen, want een ongemakkelijke situatie wil je niet in stand houden."

Is een eiland niet te klein als zelfstandige gemeente?

"Ik denk niet dat een gemeenschappelijke eilandgemeente of eilandgemeenten onderbrengen bij kustgemeenten goed is. Ik vind dat eerlijk gezegd een bestuurlijke oplossing. De eilanden hebben allemaal echt wel een politieke identiteit, dat heeft echt z'n charme."
"Er gaat ook echt wel eens wat mis, maar dat gebeurt in andere gemeenten ook echt wel. Ik zou daar niet zozeer voor zijn. Dit soort aanleidingen zou ik niet kiezen om een politiek-bestuurlijke gemeenschap door te snijden en op te schalen."