Albert van der Ploeg: breng met Aanvalsplan landschapselementen terug

Albert van der Ploeg, voorzitter vereniging Noardlike Fryske Wâlden en algemeen bestuurslid BoerenNatuur © Omrop Fryslân
Minister Christianne van der Wal voor Natuur en Stikstof heeft woensdag het 'Aanvalsplan Landschap' in ontvangst genomen. De grote opgave is het terugbrengen van de biodiversiteit, legt Albert van der Ploeg uit.
Het aanvalsplan werd aangeboden door Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel uit naam van tal van organisaties, waaronder ook BoerenNatuur. Daar is Albert van der Ploeg bestuurslid van, die in Fryslân vooral bekend is als voorzitter van de vereniging Noardlike Fryske Wâlden.

Landschapselementen terug

Het grote doel van het plan is om op tien procent van het landelijk gebied landschapselementen terug te brengen, denk aan grondels of boomwallen. Met het onderhoud en beheer van bijvoorbeeld elzensingels en houtwallen heeft Van der Ploeg veel ervaring.
"Wij brengen ervaring mee en daarom mochten wij het ook aanbieden aan de minister. Ze heeft het in dank aangenomen", vertelt Van der Ploeg.
Minister Christianne van der Wal voor Natuur en Stikstof © ANP
Natuurlijk is geld altijd een kwestie, maar Van der Ploeg ziet ook mogelijkheden. "Ze heeft in het 'Nationaal Programma Landelijk Gebied' bijna 25 miljard euro. Je zou zeggen: er is genoeg geld voor een aanpak. Maar ze houdt wel een slag om de arm, want het moet in de gebieden landen en weet ik wat allemaal. Maar ze was wel heel positief over het plan."
Het plan kost zo'n 1,63 miljard voor de aanleg tot 2050, plus nog een eenmalige grondvergoeding van 1,95 miljard en het beheer zou tot 2050 zo'n 5,9 miljard euro kosten, zo schatten de schrijvers van het aanvalsplan in.

Bosjes, poelen, oevers

Het gaat om relatief kleine stukken natuur, zoals bosjes, hagen, hoven, poelen en natuurvriendelijke sloten. De aanleg en exploitatie zou kunnen worden opgepakt door boeren, eigenaren en overheden.
Door de landbouw en verstedelijking maakten landschapselementen plaats voor ander grondgebruik. Door zulke 'natuurgebieden' terug te brengen, moet de trend van biodiversiteitverlies gekeerd worden. De stichting richt zich op zo'n tien procent van het landelijk gebied, buiten de bebouwde kom.
Boomwallen zijn van groot belang in de Friese Wouden © Omrop Fryslân
Veel landschapselementen zijn verdwenen, concludeert Van der Ploeg. "Terwijl bijvoorbeeld boomwallen veel biodiversiteit geven en CO2 en zelfs stikstof kunnen afvangen. Het geeft verkoeling. Het heeft zoveel voordelen, alleen is het niet altijd even efficiënt in de bewerking van het land en de productie."

Trots en plezier terugvinden

Het vraagt ook wel wat, geeft Van der Ploeg toe. "Boeren en grondeigenaren moeten er plezier in hebben. Zij moeten er trots op worden. Morgen is het 20-jarig jubileum van de Noardlike Fryske Wâlden. Wij zijn al 30 jaar met natuurverenigingen bezig om op natuurlijke elementen te passen en er waardering voor te krijgen. Wij zijn er trots op, dat moeten boeren op andere plekken ook weer worden."

Wat tegenover zetten

Het aanvalsplan kan daar wat Van der Ploeg betreft ook echt wat tegenover zetten. "Niet alleen overheden moeten dat betalen, maar ook zaken zoals CO2-certificaten moeten er geld onder leggen. Wateropvang, daar kun je ook aan denken." Steun en vergoedingen zijn wel nodig en moeten over langere tijd zeker zijn. "Want er ligt een grote opgave voor boeren, met stikstof, klimaat en water."
Een steltkluit in plasdras bij Anjum © ANP
Daarom moet de landbouw op een stabiel plan kunnen rekenen, vindt hij. "De bedrijfsvoering moet er op geënt kunnen worden. Pas dan kun je echt op het landschap passen."