"Je ziet vlaggen en trekkers, maar achter de schermen wordt er wel nagedacht"

Maarten Goudzwaard en Hans van der Werf © Omrop Fryslân, Simone Scheffer
Een nieuwe minister van Landbouw zou niet per se uit een bepaalde politieke partij moeten komen, vindt directeur Hans van der Werf van de Friese Milieu Federatie. Belangrijker is dat 'ie autoriteit en kennis van zaken heeft.
Onlangs stapte Henk Staghouwer op als minister. Zijn plannen om perspectief te bieden aan boeren waren volgens veel partijen ontoereikend.
Staghouwer was door de partijtop van de ChristenUnie vanuit de provincie Groningen naar Den Haag getrokken om minister te worden. Dat was 'niet handig', zegt Van der Werf in het Nieuwsforum van Buro de Vries. De aansturing en communicatie was niet goed op het ministerie, vindt hij.
JA21-Statenlid Maarten Goudzwaard kan zich daar wel in vinden. "De politieke doodsteek was die perspectiefbrief. Daar viel niet alleen de oppositie over, maar ook de coalitie. Het blijkt maar weer, er is gewoon geen perspectief te schetsen met het hedendaagse schikstofbeleid." De brief van Staghouwer was losgeslagen van de realiteit, vindt Goudzwaard.

Consensus op het ministerie

Maar ook bij de ambtenaren op het ministerie van Landbouw zou een probleem kunnen liggen, zegt Goudzwaard. "Door de jaren heen zijn verschillende ministers gesneuveld omdat ze gewoon de ambtenaren niet konden meekrijgen. Je moet daar een mensenmens voor zijn. Als je die kwaliteiten niet hebt, dan heb je in Den Haag echt een probleem."
Hans van der Werf krijgt het gevoel dat er op het ministerie twee partijen tegenover elkaar staan. "De ene richting wil dat de markt het oplost: de overheid geeft ruimte en wat subsidie en wij zien het wel. Maar de andere richting wil het helemaal anders: natuurinclusiever en met minder koeien." Intern is er te weinig consensus op het ministerie, denkt hij.
Henk Staghouwer © ANP
Ook moeten ambtenaren genoeg kennis van zaken hebben. De stikstofproblematiek is een ingewikkeld dossier, die niet zomaar vanuit een ivoren toren in Den Haag opgelost kunnen worden, vinden de mannen.

In elkaar grijpende problemen

Daar komt bij dat er niet alleen een stikstofprobleem is, maar dat er ook opgaven liggen op bijvoorbeeld het gebied van de waterkwaliteit en het klimaat. Die problemen grijpen in elkaar.
We zijn het land van de geitenpaadjes. Wij willen er echter een maximale uithalen, nog net binnen de juridische kaders.
Hans van der Werf
"Nederland staat er niet goed op. We zijn het land van de geitenpaadjes. Wij willen er echter een maximale uithalen, nog net binnen de juridische kaders. Maar de rechter heeft in 2019 gezegd: dit kan nu niet meer. We zijn op veel dossiers pragmatisch, maar dat werkt op een gegeven moment niet meer", zegt Van der Werf.
Goudzwaard vindt het overdreven en denkt niet dat er een stikstofprobleem is. "Er moet wel hier en daar wat gebeuren, maar niet op deze schaal. Ik geloof niet dat we al die boeren moeten opkopen."

Praten blijven, in de regio

Hoewel de mannen uiteenlopende ideeën over het stikstofdebat hebben, vinden ze wel dat het gesprek op gang moet blijven. "Er wordt echt wel gesproken, ook met LTO en Farmers Defence Force", zegt Van der Werf. "Maar van buiten zie je alleen vlaggen en trekkers, veel scherpte in het debat. Maar achter de schermen wordt er wel nagedacht over hoe we verder moeten."
Van der Werf merkt dat er erg naar de politiek wordt gekeken. "Die moet de wereld veranderen. Maar dat zal niet gebeuren, dat kan ik je wel zeggen. Ik denk dat wij het met elkaar in de regio moeten oplossen."
Je moet goed in gesprek blijven met de boeren.
Maarten Goudzwaard
"Je moet goed in gesprek blijven met de boeren", vindt ook Goudzwaard. En er moet snel een nieuwe minister komen, zegt hij. "Carola Schouten heeft het overgenomen, maar zit ook op armoedebeleid. Als er ergens aandacht voor zou moeten zijn, dan is dat het wel. Je kunt het er niet zomaar even bij doen."