Het verhaal van de avontuurlijke Freya: verdwaald, beroemd en afgemaakt

De walrus bij Schiermonnikoog © Annemarie Kruger (Natuurmonumenten)
Walrus Freya is dood. Noorwegen heeft het dier gisteren laten afmaken. Lees hier hoe we kennis maakten met de avontuurlijke Freya. En waarom ze Freya heet.
Het begint allemaal 20 september vorig jaar. Uit het niets duikt bij de zandplaat Simonszand naast Schiermonnikoog een walrus op. Dat komt niet vaak voor; de laatste walrus is zo'n 23 jaar geleden in Nederland gezien. Walrussen leven meestal op drijfijs in de poolzee. Het gaat om een vrouwtje dat eerder al bij Denemarken en Duitsland is gezien.

Naar Harlingen

Je zou verwachten dat het dier terug zwemt naar het noorden, maar dat is niet zo. Een week later komt de walrus op bezoek in Harlingen. Er wordt geadviseerd om het dier met rust te laten. Om die reden wordt het gebied waar ze zit afgesloten voor nieuwsgierige mensen.
Walrus op de pier in Harlingen © Omrop Fryslân
Net iets later, begin oktober, neemt ze afscheid van Harlingen. Al is dat niet voor heel lang, want een paar dagen later komt ze terug, ze ligt op de Zuiderpier. 's Avonds staan mensen op wacht om nieuwsgierige mensen tegen te houden.
"We blijven hier de hele nacht zitten om de mensen van de pier te houden. De pier is afgezet om het dier zoveel mogelijk rust te geven. Wij beginnen weer van voren af aan", zegt Hidzer de Ruiter van de dierenambulance.
De dierenambulance is er ook niet heel blij mee dat ze terug is. "Het is heel bijzonder, maar helaas is ze er weer. Eigenlijk hoort ze hier niet te zijn. Ze zoekt haar plek, maar waarschijnlijk heeft ze een verkeerde afslag genomen."
De walrus op Terschelling © Sytse Schoustra
Op 12 oktober duikt het dier weer op, deze keer zit ze op Terschelling. Vanuit Harlingen is zo'n uitstapje niet ver.

Freya

Nu ze zoveel in het nieuws is, is een naam voor het beest ook wel handig. Omrop Fryslân vraagt het publiek om met suggesties te komen en dat levert zo'n tweeduizend reacties op. Uiteindelijk valt de keuze op Freya: dat staat voor strijdlustig. "Omdat ze een overlevingsstrijd levert. De naam geeft meteen weer 'laat haar vrij, ja'." De winnende naam is ingezonden door onder andere Esther Moorlag en Wendy Postma.
Media in binnen- en buitenland nemen de naam direct over. Vanaf dat moment is Freya een internationale bekendheid.
De walrus bij Seahouses in Northumberland (GB) © ANP
Freya verlaat Fryslân en duikt 18 oktober weer op. Deze keer niet in Fryslân, maar in Den Helder, op het afgeschermde terrein van de Marine.
Een maand later (14 november) duikt een walrus op in de haven van Seahouses in Northumberland, Groot-Brittannië. Al is niet helemaal zeker of dit Freya wel is.
Freya in Oslo © ANP
En dan wordt het echt stil... in Fryslân althans.

Naar Noorwegen

Op 30 maart komt ze aan in Noorwegen, bij een pier in Skjeberg. De Noorse omroep NRK spreekt van een 'walrusberoemdheid'. Daar wordt ook door experts geadviseerd om Freya met rust te laten. Maar dat lukt niet echt.
Op 21 juli krijgen we bericht van Freya uit Oslo in Noorwegen. Alleen is dat geen positief nieuws, ze zorgt voor wat problemen daar. Vooral voor de mensen met een boot. Ze kruipt op de boten die onder haar gewicht van 600 kilo zinken.

Stress

Een maand later zit Freya nog steeds in Oslo. Ze trekt veel aandacht. Nieuwsgierige mensen komen massaal langs om het dier te zien en om foto's te maken. Dat maakt de situatie voor Freya er niet beter op. Het zorgt voor veel stress, zeggen experts. Een oplossing zou het doden van Freya zijn.
Freya in Oslo © ANP
Dan op 14 augustus is het klaar. Freya wordt afgemaakt omdat de dreiging té groot zou zijn.
"We snappen dat de beslissing reacties oproept, maar ik ben er zeker van dat dit het juiste besluit is", zegt de Noorse Frank Bakke-Jensen. "We hebben veel respect voor dierenwelzijn, maar mensenlevens en de veiligheid van mensen hebben voorrang."
Sander van Dijk van zeehondencentrum Pieterburen vindt het een "onbegrijpelijke beslissing" om Freya af te maken. "Onze ervaring met de walrus hier is dat ze wel een verschijning was, maar niet veel kwaad deed."

Onbegrip

Het had ook anders gekund, want een paar jaar geleden was er een vergelijkbare situatie in Ierland. "Toen hebben ze de walrus toch uit de haven weg weten te houden en te verjagen." Van Dijk vindt het ook onzin dat nieuwsgierige mensen ervoor hebben gezorgd dat Freya nu dood is. "Ik snap dat er wat gedaan moest worden aan de situatie, maar het is te makkelijk om te zeggen dat het de schuld is van de mens."