Sietske Poepjes noemt inzet niet-gekwalificeerde tolk door gerechtshof 'verre van elegant'

Het gerechtshof in Leeuwarden © Omrop Fryslân, Joris Kalma
Het Leeuwarder gerechtshof heeft woensdag een niet-gekwalificeerde eigen medewerkster beëdigd en ingezet als tolk. Dat gebeurde bij een zedezaak, met een Friessprekende verdachte.
Alle drie officiële Friese rechtbanktolken werden voor deze zaak benaderd, maar uiteindelijk niet ingehuurd omdat ze een hogere vergoeding willen hebben dan het Openbaar Ministerie wil betalen.
Het gerechtshof schrijft in een schriftelijke verklaring dat de zitting ook met deze niet-gediplomeerde tolk 'correct en volgens de regels' is verlopen. De bekende Friese rechtbanktolk Fedde Dijkstra zat bij de zaak op de publieke tribune. Hij heeft vraagtekens bij de gang van zaken, want de tolk van dienst heeft uiteindelijk niets gezegd. Alle betrokkenen verklaarden aan het einde van de zitting dat ze alles goed konden verstaan.
De voorzitter van het hof sprak zelf Fries met de verdachte, met de raadsheren en de advocaat-generaal niet. Dijkstra vraagt zich daarom af of zij wel echt alles hebben verstaan. "De verdachte kreeg de vraag, 'wat doet u overdag?' De man zei toen, 'ik koaitsje'. Weten de raadsheren wat 'koaitsjen' is? Ik vraag het me af." Ook zei de advocaat-generaal een keer 'als ik het goed verstaan heb'.

Noodoplossing

Advocaat Robert Snorn van de verdachte laat weten dat hij met de gang van zaken heeft ingestemd, "omdat verder uitstel niet in het belang is van mijn cliënt". Hij beschouwt de inzet van een niet-gekwalificeerde tolk als noodoplossing. "Mijn cliënt heeft kunnen zeggen wat hij wilde zeggen in de taal van zijn voorkeur. Maar ik zie veel liever een gekwalificeerde tolk. Ik hoop dat het tolkenconflict snel wordt opgelost en dat de vergoeding wordt geïndexeerd."
Volgens Dijkstra is het bij een gevoelige zaak voor het gerechtshof van groot belang dat alles goed verstaan en geïnterpreteerd wordt. "Als je een paar woorden niet goed verstaat, dan kun je de essentie van een zaak missen. Het Rijk zou zoiets moeten uitsluiten door een professionele tolk in te huren. Je kunt dan wel zeggen dat de dame in kwestie Friestalig is, maar daarmee is ze nog geen tolk. Iemand die een mes heeft is ook niet automatisch slager."

'Verre van elegant'

Gedeputeerde en taalskipper Sietske Poepjes laat in een eerste reactie weten dat ze de oplossing van het gerechtshof om een niet-gekwalificeerde eigen medewerkster als tolk te beëdigen "verre van elegant" te vinden, ook al is het "volgens de letter van de wet mogelijk wel toegestaan". Poepjes vindt in principe dat alle medewerkers van rechtbank en gerechtshof in Leeuwarden het Fries goed moeten kunnen beheersen. Ook is ze van mening dat het conflict tussen tolken en het Openbaar Ministerie over de beloning zo gauw mogelijk opgelost moet worden.
Poepjes heeft hier dinsdag nog contact over gehad met het ministerie van Justitie en Veiligheid. De gedeputeerde ziet 'beweging' in het slepende conflict, maar durft er nog niet op te vertrouwen dat de partijen het ook snel eens zullen worden.
Fedde Dijkstra en Sietske Poepjes over de inzet van een niet-gekwalificeerde tolk