Theunis Piersma zet onderzoeksgroep BirdEyes op in Leeuwarden: "Vogels laten spreken"

Hoogleraar Theunis Piersma © Omrop Fryslân
Hoogleraar Theunis Piersma heeft een nieuw onderzoekscentrum opgezet: BirdEyes. De onderzoeksgroep begint deze week in Leeuwarden, in het voormalige gebouw van De Friesland Bank.
BirdEyes moet een internationaal centrum voor onderzoek en post-master onderwijs worden, op het gebied van klimaatverandering. Het gaat om een samenwerking tussen Rijksuniversiteit Groningen, Campus Fryslân, het NIOZ (Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek ), de Universiteit van Amsterdam en de Fryske Akademy.

Big data van zendertjes

BirdEyes gebruikt onder andere de 'big data' die vogels met zendertjes opleveren. Met behulp van deze technologie aan de rug en poten van vogels komt er een grote hoeveelheid gegevens vrij. Dat levert veel informatie op over de leefomstandigheden van vogels, maar kan ook helpen bij de grote uitdagingen van deze tijd, zo is het idee.
Piersma schat dat er zo'n 200 vogels rondvliegen met een zendertje. "Hun bewegingen vertellen wat er aan de hand is op plekken. Een vogel die weet wat hij wil maakt directe bewegingen. Maar vogels in de problemen worden veel onrustiger en bewegen veel meer "

Vogels tonen veranderingen

"Je komt er vaak achter dat vogels dingen zien die we nog niet zien, of niet willen zien", zegt Piersma. "Dat heeft met de kwaliteit van de omgeving te maken."
Een grutto © ANP
Waddenvogels trekken bijvoorbeeld naar het hoge noorden. "Daar zie je allemaal veranderingen in de manier waarop ze dat gebied gebruiken, omdat het een van de snelst opwarmende gebieden op de aarde is. Dat heeft consequenties voor de vogels."
We willen de vogels laten spreken.
Hoogleraar Theunis Piersma
Een ander voorbeeld is de grutto, die veel vertelt over landgebruik. Niet alleen in Fryslân en Nederland, maar ook in Spanje, Portugal en West-Afrika. "We willen de vogels laten spreken."
Hoogleraar Theunis Piersma
Het team komt te werken op de tweede verdieping van het nog leegstaande gebouw van De Friesland Bank in Leeuwarden. Woensdag volgt een officiële lancering.

Allerlei disciplines bij elkaar

"We brengen de mensen bijeen in Leeuwarden om het op een hoger plan te tillen. Wij willen wereldaanvoerder zijn op dit gebied." Verschillende disciplines bij elkaar brengen is daarbij van groot belang. "Want veranderingen hebben met mensen te maken. Dan heb je ook agronomen, sociologen en economen nodig, bijvoorbeeld."
Het hoofdkantoor in Leeuwarden moet dus een 'bruisplek' worden, waar allerlei partijen bij elkaar zitten. "De groep bestaat al, maar de mensen werkten los van elkaar. Wij krijgen nu de kans om er echt vorm aan te geven."

Naar het grote publiek

BirdEyes moet dat faciliteren en overbrengen op het grote publiek. "Een wetenschappelijke publicatie is mooi, maar dan is een verhaal nog lang niet bij de mensen. Wij hopen op steun van kunstenaars en verhalenvertellers om het verhaal over te brengen. Dat is hartstikke nieuw en spannend."
RUG / Campus Fryslân © Omrop Fryslân, Sian Wierda
De locatie is praktisch naast Campus Fryslân. "Het leuke is dat ze daar al op zo'n manier bezig zijn. Die zijn interdisciplinair georiënteerd. Een heel inspirerende omgeving."