D66 en CDA in Den Haag: Kabinet moet meer doen voor het Fries en niet uit Tresoar stappen

Romke de Jong © ANP
Het kabinet moet niet alleen zeggen dat het de Friese taal en cultuur belangrijk vindt, maar ook meer doen voor het Fries. Tweede Kamerlid Romke de Jong (D66) uit Gorredijk schrijft dat in zijn Friestalige inbreng voor een schriftelijk overleg over het Fries in de Tweede Kamer.
De Jong maakt zich vooral zorgen over de positie van cultuur-historisch centrum Tresoar in Leeuwarden, maar wil ook meer aandacht van het Rijk voor het Fries in het onderwijs, in de media en in de rechtspraak.

Rijk wil archieven niet meer steunen

Tresoar wordt momenteel financieel gesteund door de provincie en het Rijk. Echter, het Rijk heeft aangekondigd zich terug te willen trekken uit alle regionale archieven. In het geval van Tresoar kan dat niet, volgens De Jong, vanwege de belangrijke functie van deze 'schatkamer' voor de Friese taal, cultuur en literatuur.
Tresoar is een uniek documentatiecentrum, juist vanwege het Fries. Het Rijk kan daar niet zomaar uitstappen.
D66-Tweede Kamerlid Romke de Jong
Het voormalige Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD) is onderdeel van Tresoar. Over Tresoar zijn afspraken gemaakt in het Bestuursakkoord Friese Taal en Cultuur (BFTK ). "Tresoar is een uniek documentatiecentrum, juist vanwege het Fries. Het Rijk kan daar niet zomaar uitstappen", zegt De Jong.
Het schriftelijk overleg over het Fries in de Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken is aangevraagd door Tweede Kamerlid Stieneke van der Graaf van de ChristenUnie.

'Financiële bijdrage vak Fries te mager'

Het CDA vroeg in haar inbreng aandacht voor de financiering van het vak Fries in het basis en het voortgezet onderwijs. Het CDA heeft de indruk dat de aanvullende financiële bijdrage voor het vak Fries te mager is en dat dit een ontmoedigend effect kan hebben op de scholen.
D66 noemt de bestaande financiële steun voor het vak Frysk fan 10,20 euro per leerling 'onvoldoende' en vindt dat de minister daar opnieuw naar moet kijken.

'Rijk kan meer doen aan zichtbaarheid van het Fries'

D66 en CDA zijn beide in principe positief over het onlangs gesloten akkoord tussen Rijk en provincie over de zichtbaarheid van het Fries, maar ook hier vindt Romke de Jong dat vooral het Rijk wel wat meer kan doen.
"In de praktijk komt de uitvoering en de financiering vooral ten laste van de provincie", schrijft De Jong. Het is volgens hem 'exemplarisch' voor hoe het Rijk omgaat met het Friese taalbeleid. "Het Rijk neemt vaak geen of weinig verantwoordelijkheid voor uitvoering en bekostiging." Het ambitieniveau mag van De Jong dan ook wel wat hoger.
© Omrop Fryslân, Lennard Geerts
Het Rijk maakt in het akkoord ruimte voor 'tijdelijke verkeersborden' in het Fries, maar niet voor permanente. Dat betekent dat de gemeente Achtkarspelen nog steeds geen verkeersborden kan plaatsen met de tekst 'fytspaad' in plaats van 'fietspad'.
De gemeenteraad nam al jaren geleden het besluit om borden met het woord 'fytspaad' te plaatsen, maar heeft dat nooit uitgevoerd, omdat een bord met die tekst geen wettelijke basis heeft. "Ik vind borden met het woord 'fytspaad' eigenlijk een heel goed idee", zegt De Jong, "want dan maak je de taal echt zichtbaar. Ik wil daarom graag van de minister weten waarom zoiets niet zou kunnen."

Inbreng in het Fries

Een schriftelijk overleg houdt in dat Kamerleden standpunten en vragen kunnen indienen. De Jong heeft dat in het Fries gedaan, maar er wel een vertaling bij geleverd voor minister Hanke Bruins Slot en haar ambtenaren. Die komen na verloop van tijd met antwoorden.
Als de Kamerleden niet tevreden zijn over de antwoorden, kan aansluitend een kort Kamerdebat worden aangevraagd. Dat is dan wel na het zomerreces. De inbreng van het CDA was in het Nederlands.
Tweede Kamerlid Romke de Jong over de inspanningen van het Rijk voor het Fries