Commissaris Brok: "Geen belangenverstrengeling bij boeren in Friese Staten"

Provinciale Staten praten over stikstof © Omrop Fryslân, Onno Falkena
In de Friese Staten is geen sprake van belangenverstrengeling bij Statenleden die boer zijn en meestemmen over stikstofmaatregelen. Dat zegt commissaris van de Koning Arno Brok in reactie op berichtgeving van de NRC over integriteitsconflicten bij Statenleden in Nederland.
De krant onderzocht hoeveel Statenleden ook boer zijn en dat zij mogelijk integriteitsregels hebben geschonden door mee te stemmen over het stikstofonderwerp. In Fryslân gaat het om vier volksvertegenwoordigers.
In de meeste provincies is het verboden dat Statenleden meestemmen over onderwerpen waar ze persoonlijk bij betrokken zijn. Bij stikstof ligt de uitvoering bij de provincie.
De Statenleden hebben dan ook een grote vinger in de pap als het gaat om de uitvoering.
"Integriteitsconflict speelt niet in Friese Staten"
Brok vindt niet dat er sprake is van een probleem: "Nee, helemaal niet. Mensen zitten in een gemeenteraad of in de Staten en dat is een afspiegeling van de gemeenschap.
Daar zitten ook boeren bij. De wet is ook duidelijk: er mag geen sprake zijn van rechtstreekse belangenverstrengeling. Dat bewaken wij ook."
Er zijn al grenzen, stelt Brok. Zo hangt het af van wat er in het voortraject gebeurt. Iemand met een direct belang kan niet het woord voeren over een kwestie, maar mag wel meestemmen, stelt Brok. "Daar worden ze voor ingehuurd, het is hun democratische plicht."
Hoogleraar Publieke Sector Caspar van den Berg van Campus Fryslân is het daar mee eens. Volgens hem ligt het helemaal aan de opstelling van het Statenlid. "Als het de persoon direct raakt, moet hij of zij daar niet het woord over voeren. Het debat moet dan gevoerd worden in de fractie, want vaak is ook dat eigenbelang maar een klein onderdeel van een groter geheel."
Als je dit doortrekt, dan zou iemand met kinderen niets meer kunnen zeggen over onderwijs of kinderopvang.
Caspar van den Berg, bestuursdeskundige
Van den Berg begrijpt de ophef van zijn collega-bestuursdeskundigen niet: "Als je dit doortrekt, dan zou iemand met kinderen niets meer kunnen zeggen over onderwijs of kinderopvang. Of een leraar die in een gemeenteraad kan niets meer zeggen over onderwijs. De politiek dient echt wel een afspiegeling te zijn van de samenleving."
In de Friese CDA-fractie zitten de meeste boeren. Fractievoorzitter Aebe Aalberts ziet ook geen probleem. "We hebben het er in de fractie geregeld over. Komen we er niet uit, dan vragen we het na aan de griffier of aan de commissaris. Tot nu toe heeft dat niet gespeeld."

Stap terug doen

Een van de fractieleden met een belang is Anne Schelhaas. Hij is boer in een gebied waar 47 procent reductie van stikstof moet plaatsvinden. Hij wijst de beschuldiging van belangenverstrengeling van de hand. "Daar is absoluut geen sprake van. Als het om mezelf gaat, dan is het logisch dat ik daar niets over zeg", zegt Schelhaas. "Als er een persoonlijk belang bij is, dan moet je even een stap terug doen."