50 jaar na de windhoos: "Arm jong, je moest eens weten wat jou is overkomen"

Guus Manche © Timo Jepkema, Omrop Fryslân
De windhoos boven Ameland op 11 augustus 1972 is één van de zwaarsten die ons land ooit getroffen heeft. In vier verhalen blikt Omrop Fryslân deze week terug op dat drama. Deel 2: de helikopterpiloot die tientallen gewonden naar de vaste wal bracht.
Guus Manche uit Goutum is nu 85 jaar. Toen de windhoos over Ameland raasde, had hij dienst als helikopterpiloot in Soesterberg. In de loop van de ochtend kwam er een alarmerend bericht binnen:
"Een windhoos op Ameland had veel slachtoffers gemaakt", vertelt Manche. "We wisten niet wat we konden verwachten, maar dat het groot was, was wel duidelijk."
Guus Manche over de windhoos
Manche was op dat moment al een tijd piloot op de Alouette 3. De helikopter van Manche kon vrij snel de lucht in, maar er was een probleem:
"Er waren heel veel helikopters nodig. Het was zomervakantie en veel vliegers waren vrij. Ik heb daarom snel bij andere squadrons piloten weggeplukt. Ze hadden nog nooit op een SAR-helikopter gevlogen."
Manche legde ze snel wat zaken uit en daarna vlogen de Alouette's richting Ameland.
FryslânDOK: Dodelijke windhoos, 50 jaar na de ramp op Ameland
Omrop Fryslân blikt deze week uitgebreid terug op de dramatische gebeurtenis op 11 augustus 1972. Zaterdag 2 en zondag 3 juli is op Omrop Fryslân en op NPO 2 de FryslânDOK Deadlike Wynhoas, 50 jier nei de ramp op It Amelân te zien.
Op omropfryslan.nl en op de Omrop-app is vier dagen op rij - van woensdag 29 juni tot en met zaterdag 2 juli - een artikel te vinden met betrokkenen die terugkijken op de ramp.
Aangekomen boven het eiland bleek het moeilijk voor de helikopterpiloten om een landingsplek te vinden. De duinen waren niet vlak genoeg.
Op het vliegveld en een stuk gras bij een van de scholen op het eiland konden ze wel landen. De gewonde slachtoffers werden daarheen gebracht.
Eén geval zal Manche nooit meer vergeten. "Een Duits jongetje van 7 jaar had zijn beide benen verbrijzeld. Hij zat onder de morfine om de pijn te stillen."
"Tijdens de vlucht kwam hij bij bewust zijn en kwam hij overeind uit de brancard. Opeens stak z'n koppie boven de stoelen uit. Hij voelde niets vanwege de morfine en keek vrolijk de cockpit rond. Toen dacht ik: arm jong, je moest eens weten wat jou is overkomen."
Guus Manche met de crew van de SAR-helikopter © Timo Jepkema, Omrop Fryslân
Vijftig jaar later vinden de mensen die nu op de SAR-helikopters vliegen, het tijd geworden dat Manche weer in een helikopter stapt. Een grote gele reddingshelikopter is gestationeerd in Den Helder. Aan boord gaan cameraman Jorrit Meinsma en de crew van de SAR-helikopter van helikopterbedrijf NHV Group.
Wanneer Manche in de helikopter zit en uit raampje Ameland ziet, schiet hem nog een verhaal te binnen"
"Ik weet nog dat de een van de gewonden behoorlijk veel bloed verloor. Omdat de helikopter wat scheef hangt als je vliegt, stroomde het bloed onder de stoelen door naar mij toe."
"Ik weet nog dat ik dacht, nu even niet naar beneden kijken en goed de kop erbij houden'. Je moet niet je bewustzijn verliezen, hè."