Grote lobby in provinciehuis tegen voorgestelde bezuinigingen op taal en cultuur

Het Provinciehuis © Omrop Fryslân, Sian Wierda
Op het provinciehuis wordt flink gelobbyd tegen de voorgestelde bezuiniging op vele organisaties in Fryslân. Het voorstel is om vanaf 2025 1,6 miljoen euro te bezuinigen op taal en cultuur.
Ook op Doarpswurk, de organisaties die de dorpen en de voorzieningen in de dorpen steunt, zou ruim zes ton moeten worden bezuinigd. Dat zou het einde betekenen van Doarpswurk.

Meer dan zonde

"Zonder dat geld kunnen we niet", zegt Theo Andreae van Doarpswurk. "Dan kunnen we de deur niet standaard openzetten voor initiatiefnemers, vrijwilligers en bestuursleden die op alle dorpen actief zijn voor leefbaarheid. Dat is meer dan zonde. In de afgelopen veertig jaar hebben we vol passie en overtuiging gewerkt aan een leefbaar platteland. Als dat stopgezet wordt, is dat verschrikkelijk."
Theo Andreae van Doarpswurk © Omrop Fryslân, Willem Vermeltfoort
Doarpswurk zou misschien op een andere manier door kunnen gaan, als projectorganisatie. "Dat je mensen op die basis steunt, maar dan is het laagdrempelige weg. Dan word je een bureau dat op basis van projecten helpt, maar dan moet het geld er wel eerst zijn. Dan moet dus elke initiatiefnemer eerst het geld rond krijgen voordat ze een partij als Doarpswurk kunnen inschakelen. Het wordt zo eerder duurder dan goedkoper. "
Doarpswurk © Omrop Fryslân, Onno Falkena
Een van de kenmerken van Doarpswurk is dat ze kennis en ervaringen delen. "Maar als je als organisatie op zoek moet naar geld, dan ben je niet zo happig om die kennis gratis te delen. En je zet zo ook de vrijwilligers, die Fryslân groot maken, in het hemd."

Petitie

Doarpswurk heeft een petitie opgezet. "Elke dag komen er nieuwe handtekeningen bij. Onze achterban bestaat uit 230 dorpshuizen en 270 dorpsbelangen. Bijna heel Fryslân is lid en ze hebben allemaal getekend. En ook veel andere mensen hebben getekend De teller staat op zo'n 600, we gaan wel over de 1000 heen."
Theo Andreae van Doarpswurk
Hij hoopt dat de leden van Provinciale Staten anders naar het plan van het college kijken. "Leefbaarheid zou volgens het college niet meer een kerntaak van de provincie zijn, maar als je kijkt naar het collegeprogramma is dat bijna niet uit te leggen. De eerste geluiden die we horen, is dat de leden daar wel een andere visie op hebben dan het college."

Alternatief

De organisatie heeft een alternatief plan om te bezuinigen. "We willen de ogen niet sluiten voor bezuinigingen, maar we denken dat er andere mogelijkheden zijn om wel de dienstverlening en de laagdrempeligheid in stand te houden en ook de bezuinigingen te realiseren."
Wat soesto! is een voorstelling van Pier21 © Pier21
Theatergezelschap Pier21 is een van de zestig organisaties waar 1,6 miljoen op moet worden bezuinigd. Met de sector hebben ze een brief geschreven en zullen ze zoveel mogelijk in het provinciehuis zijn. Ze zijn verbijsterd over het voorstel omdat het haaks staat op het beleid van nu.
"In 2017 is begonnen met het herijken van het cultuurbeleid. Met de sector en de politiek zijn we bezig geweest om het cultuurbeleid op een nieuwe manier vorm te geven, waaronder de kunsteninfrastructuur en de musea", zegt Maaike Beckers, zakelijk leider van Pier21.
"Die kunnen inschrijven op vierjarige subsidies en een adviescommissie beoordeelt dat. Dat beleid is in 2021 ingegaan, dus we zijn nu net anderhalf jaar bezig. De evaluatie daarvan is nog niet eens afgelopen. Het is heel vreemd om nu al dit besluit te kunnen nemen."

Minder investeren

Als het doorgaat, is er vanaf 2025 minder steun voor organisaties. "Dat betekent nu al dat iedereen voorzichtiger zal investeren. Als er zoveel minder geld is, is de kans kleiner dat je geld krijgt voor de aanvraag."
De ambities moeten ook worden bijgesteld. "We kunnen onze mensen op de lange termijn niet iets bieden omdat het te onzeker is. En het Rijk heeft extra geld beschikbaar gesteld voor cultuur, maar als Friese sector kunnen we daar naar fluiten, want cofinanciering is daarbij een eis en daar zullen we dan in veel gevallen niet meer aan kunnen voldoen."
Maaike Beckers
Niet alleen de makers zullen dat merken, maar ook het publiek. "Dus de hele maatschappij."
Ze heeft al wel wat reacties van Statenleden gekregen. "Er zijn vooral vragen, eigenlijk dezelfde als die we zelf ook hebben. Er moet worden bezuinigd, maar ze worstelen met dit voorstel dat er ligt."
Op 29 juni valt de beslissing, is de bedoeling.