Onderzoek naar effecten van klimaatverandering voor vissen in Waddenzee

Toekomst vissen Waddenzee onderzocht in een kelder in IJmuiden
In een kelder in IJmuiden wordt er onderzoek gedaan naar toekomstige bewoners van de Waddenzee. Door de klimaatverandering warmt alles op, ook zeewater. Niet alle vissen kunnen daar goed tegen.
De Amerikaanse onderzoeker Bass Dye doet dat bij de vestiging van Wageningen Marine Research in IJmuiden.
Om uit te zoeken welke temperatuur voor welke vis optimaal is, is een soort rotonde van water aangelegd. De vissen kunnen dus letterlijk een rondje zwemmen. In dat rondje komen ze vijf verschillende temperaturen tegen.
De plek waar ze het liefste zijn, is de plek met de temperatuur die ze het best bevalt. Deze laboratoriumopstelling wordt een 'temperatuurgradiënt-preferentiekamer' genoemd. Daarboven hangen camera's om bij te houden waar de vissen het meest zijn.

Watertemperatuur is belangrijk

Eigenlijk is dit heel basaal onderzoek, legt Dye uit: "Over veel vissoorten waar niet commercieel op gevist wordt in de Waddenzee hebben we eigenlijk geen basisinformatie over hun biologie. Watertemperatuur is een belangrijke factor in waar vissen voorkomen en hoe ze overleven. Het is eerste waar je naar kijkt om deze vissen te begrijpen."
Onderzoeker Bass Dye © Omrop Fryslân, Remco de Vries
In tijden dat de zeewatertemperaturen stijgen door klimaatveranderingen, is dit ook heel relevant onderzoek, zegt Dye: "Het probleem is wel dat wij eigenlijk nog niet weten wat de huidige condities zijn waaronder deze vissen leven. Om iets te kunnen zeggen over de toekomst van deze vissen moeten we meer weten over hun eigenschappen. Wij kunnen die informatie dan gebruiken om naar de toekomst te kijken en hoe zij kunnen blijven bestaan of overleven in de Waddenzee."
Zo is hij er bijvoorbeeld achter gekomen dat de meun een warmere temperatuur tolereert als de ideale dertien graden als er maar een schuilplaats beschikbaar is. Goudharder is een andere soort die steeds meer in het Wad wordt gezien. Die kan tegen warmer weer en komt uit het zuiden.
De 'preferentiekamer' © Omrop Fryslân, Remco de Vries
Het onderzoek maakt deel uit van het veel grotere Swimway-onderzoek waarbij onderzoekers kijken naar knelpunten voor vissen in de Waddenzee. De kennis die dat oplevert, kan worden gebruikt voor het beheer van het beschermde natuurgebied.