Recensie De Weldoener van Illustere Figuren: Niets is zeker. En zelfs dat niet!

"Twijfel is het begin van alle wijsheid." Theatergezelschap Illustere Figuren zet het publiek met de voorstelling 'De Weldoener' weer volop in beweging. 'Bonifatius Superstar'. Stof tot nadenken, met een kwinkslag.
© Omrop Fryslân
Normaliter gaat theatergroep Illustere Figuren bij het maken van de voorstellingen experimenteren niet uit de weg. Actuele thema's worden daarbij aan de hand van improvisatie uitgewerkt tot levensbeschouwend toneel. Een creatieve zoektocht waar regelmatig de medewerking van het publiek bij gevraagd wordt.

Licht amusement over Bonifatius

Voor 'De Weldoener' hebben Tim Verbeek, Joeso Peters, Raymond Muller en Zen Roorda dit keer echter gekozen voor een traditionelere theatervorm. Licht amusement over de bekende bisschop Bonifatius, die bij Dokkum vermoord werd. Maar die voor de heren van het gezelschap nog steeds een toonbeeld van standvastigheid en overtuigende daadkracht is.

Boodschap voor de mensen

Tim Verbeek heeft dit keer de leidende rol in het geheel aangenomen. Juist omdat hij aan zichzelf twijfelt. Daadkracht is bij hem ver te zoeken en hij ziet in Bonifatius een lichtend voorbeeld om zich te transformeren tot de man die hij eigenlijk wil zijn. Een man die bovendien een boodschap voor de mens heeft. Daarvoor is een uitvoerig studie naar deze historische figuur natuurlijk noodzakelijk.
De Weldoener © Nienke Maat
Die 'reis' naar de kern van het innerlijk van Bonifatius wordt uitgebeeld als een showprogramma. In de vorm van een televisiequiz krijgen we een beter beeld van Bonifatius. Wat was eigenlijk de drijfveer van deze heilige? Hoe was zijn leven? En hoe kwam Bonifatius precies aan zijn einde?
Tim Verbeek in glitterpak is onze gastheer, die in zijn programma verschillende gasten en deskundigen ontvang om hierover duidelijkheid te krijgen.

Getuigen van de moord op Bonifatius

Met een panel bijvoorbeeld, van drie getuigen van de moord. De autochtone Fries, compleet met hooivork, die vindt dat Bonifatius terecht tot de dood veroordeeld is. De bisschop liet de voor de Friezen heilige eik omkappen. Daarnaast de fanatieke volgeling van de bisschop die de Friezen van een brute roofmoord beschuldigt en tenslotte de vrouw die terwijl ze in het riet stond te plassen zou hebben gezien hoe Bonifatius aan zijn einde gekomen is.

Twijfel

Wie vertelt de waarheid? Wat is de waarheid? Niets is met zekerheid te zeggen. En in een doldraaiende parodie op het fenomeen showbizzquiz, zoals we iedere dag weer op televisie zien, leren we dat eigenlijk niets in het leven zeker is. Ook niet erg, want twijfel is immers de oorsprong van alles wijsheid. Zo houdt de deskundige de quizmaster voor.
De Weldoener © Nienke Maat
Dan volgen humoristische sketches, waar het publiek zich smakelijk mee vermaakt en waar het actief bij betrokken wordt. Zo worden de toeschouwers met tekstcommando's op grote borden aangemoedigd om op de sketches te reageren: 'lachen, juichen, afkeuren, applaus!'
Vermakelijk, al graaft de humor niet al te diep. De woordgrapjes zijn vlot en ad rem, maar ook wel eens wat voor de hand liggend.

Kerk minder geschikt voor show

En ondertussen gaat de zoektocht van Tim naar de kern van het innerlijk van Bonifatius maar door. Met alle elementen die bij een showprogramma horen. Dan blijkt een kerk in dat kader toch niet helemaal de ideale plaats om een showprogramma neer te zetten.
Zo was de première in de Huizumer kerk in Leeuwarden tussen acht en negen uur 's avonds. In dat schemerlicht kwamen de flitsende lichteffecten die bij de showbizz horen niet helemaal uit de verf. En warmte en gezelligheid, ook al is het kitsch, heeft het programma net nodig. Misschien dat de spotlichten wat later op de avond wel voor de juiste sfeer kunnen zorgen.
De Weldoener © Nienke Maat
De voorstelling over de heilige Bonifatius eindigt natuurlijk, het kan bijna niet anders in een kerk, op de preekstoel. Als Tim na zijn innerlijke reis, de zoektocht naar Bonifatius, een boodschap heeft voor het publiek:
"Het enige dat ik zeker weet, is dat ik niets zeker weet." De mensen naast mij in het kerkbankje knikken instemmend. Voor hen een eyeopener. Maar voor de meesten kan dat toch niet een openbaring zijn. Eduard Douwes Dekker ging als Multatuli immers nog een stapje verder: 'Misschien is niets geheel waar. En zelfs dat niet!' Of zou ook deze boodschap van de Illustere Figuren ironisch bedoeld zijn?

Ironie

"Mocht je het leuk vinden, zegt het voort. Vind je er niets aan, houd dan verder je mond", zei een medewerkster vooraf aan de voorstelling. Heerlijk. Die ironie paste helemaal bij de voorstelling zelf.
Voor een klein bedrag is de toeschouwer verzekerd van een leuk uurtje theater door een stel enthousiaste en getalenteerde theatermakers. Het publiek verliet na afloop blij de kerk. En dat is in deze tijd van doemdenken en oorlogsellende ook iets waard.
In het radioprogramma Op & Ut bespreekt verslaggever Henk te Biesebeek alles wat zich in Fryslân afspeelt op cultureel gebied. Zijn recensies verschijnen ook op de website van Omrop Fryslân.