Niet elke Fries viert Koningsdag: "Opgescheept met het huis van Oranje"

Hoewel Koningsdag in heel het land wordt gevierd, is het niet voor iedereen een feestdag. Republikeinen pleiten eerder voor een afscheidsfeest voor de monarchie om 'Willem de Laatste' uit te zwaaien.
Een protestbord toen Willem-Alexander koning werd © ANP
Eén van de tegenstanders van de monarchie is Mieke de Graaf van Terschelling. Zij is al jaren lid van het Republikeins Genootschap (tegenwoordig Republiek) en deed onder de vlag van de Partij voor de Republiek mee aan de Tweede Kamerverkiezingen.

Opgescheept met het koningshuis

De Graaf is tegenstander van het koningshuis. "We wonen in een modern Europa: we leven in een hele mooie democratie. Dat moeten we koesteren. Maar in Nederland valt er wat dit betreft niets te kiezen: we zitten opgescheept met het huis van Oranje", zegt.

Erfopvolging en democratie

De Nederlanders van nu hebben er niet om gevraagd, geeft ze aan. En dat zou volgens haar wel het beste wezen, want peilingen geven aan dat de monarchie steeds meer in populariteit verliest. "Laat de mensen het in ieder geval kiezen", vindt De Graaf. "Want erfopvolging past niet meer in het moderne Europa."
Niet iedereen is voor het koningshuis © ANP
Om het koningshuis aan de kant te zetten, is er wel heel wat nodig. "Alleen met een referendum red je het niet, want het zit in de grondwet verankerd. Het mooiste zou zijn als Willem-Alexander zelf in zou zien dat hij overbodig is en opstapt."

Wel netjes afscheid nemen

Dat zou volgens De Graaf de meest nette oplossing zijn. "Want republikeinen willen het ook netjes oplossen. We moeten wel op een respectvolle manier afscheid nemen."
De Graaf is echter realistisch en ziet wel in dat het niet van vandaag op morgen gebeurt. "We kunnen zo'n stap ook niet direct nemen, er gaat een lange tijd overheen en een samenleving moet ernaartoe groeien."
Mieke de Graaf
Maar het zou volgens haar wel beter zijn. "Het doet geen kwaad, maar het voegt ook niets toe." Ze begrijpt wel dat sommige mensen een gevoel van verbinding voelen bij het huis van Oranje. "Daar kan ik me iets bij voorstellen, zeker bij de oudere generatie. Maar nogmaals: we hebben ze niet gekozen."
Willem-Alexander zal nog wel even blijven, denkt ze. "Maar misschien dat Amalia wel tot de conclusie komt dat er voor haar geen rol is weggelegd. Er zijn heel veel mensen tegen de monarchie, maar het gaat alleen maar over de mensen die met vlaggetjes staan te zwaaien."