Miniscule zendertjes houden Waddenvogels in de gaten: "Van seconde tot seconde"

Nog meer vogels in de Waddenzee moeten worden voorzien van kleine zendertjes. Dat willen de onderzoekers van het NIOZ op Texel. Op die manier kunnen ze zien hoe vogels op het Wad reageren op verstoringen zoals visserij, scheepvaart en zoutwinning.
Steltlopers boven het Wad bij Peasens-Moddergat © ANP
Afgelopen jaar waren er al 300 vogels met zo'n minuscule zender: het gaat vooral om steltlopers in het westelijke deel van de Waddenzee. Bij Harlingen, Roptazijl, Terschelling, Texel en op nog 22 andere plekken staan ontvangers. Met de gegevens van de zenders is heel precies te volgen waar de vogels zijn en wat ze doen.

'Secondelijm'

"Het levert fijnmazige gegevens over waar de vogels zitten, van seconde tot seconde", zegt Allert Bijleveld, ecoloog bij het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel.
Hij legt uit dat de onderzoekers de zenders, "dat zijn bijna dropjes met antennes", op de rug van een vogel vastplakken. "We knippen een paar veren weg op de onderrug, waar we het opplakken. Dat gebeurt gewoon met secondelijm."
Met de zenders kunnen ze bijvoorbeeld in kaart brengen hoe de vogels op elkaar reageren. "Dat je ziet dat de één de ander aanvalt, dat ze achter elkaar aan zitten en welke vogels met elkaar bezig zijn, of welke vogels elkaar vermijden", zegt Bijleveld.

Schuilen voor de storm

Met de zenders kon hij afgelopen vrijdag ook zien hoe de vogels uit het onderzoek reageerden toen storm Eunice over het Wad trok. "De vogels zaten binnendijks te schuilen bij de wind bij Zurich." Dat is geen normale plek voor de vogels, zegt Bijleveld. "Normaal gesproken zitten ze op waddenplaten, waar ze eten zoeken."
We hopen dat we een vinger aan de pols kunnen houden bij de Waddenzee.
Gedragsecoloog Allert Bijleveld van het NIOZ
In de toekomst wil het NIOZ de zenders beter verdelen over de vogelsoorten in de Waddenzee. "We gaan dit jaar beginnen met het volgen van de bonte strandlopers. Dat is de meest voorkomende steltloper in de Waddenzee", zegt Bijleveld. Van deze vogel is niet veel bekend: het instituut is bijvoorbeeld benieuwd op welke platen deze vogels het liefst zitten.
Er zullen echter nog meer vogelsoorten onderzocht worden. "Naast bonte strandlopers willen we ook kijken naar wulpen, kanoeten, losse grutto's, zilverplevieren", vult de onderzoeker aan. "We hopen dat we op die manier een vinger aan de pols kunnen houden bij de Waddenzee.
Allert Bijleveld over het onderzoek naar de Waddenvogels