Onzekerheid over grafzerken die boven water komen in Martinikerk Sneek

In de Martinikerk van Sneek is bij verbouwingswerk een groot aantal eeuwenoude graven gevonden. Een schatkamer voor liefhebbers van Friese geschiedenis, maar ook een struikelblog voor de verbouwers. Wat wat moet men er nu mee?
Een grote schat in de kerk van Sneek:
Op het eerste gezicht lijkt het een gribus aan grafzerken in het achterste deel van de Martinikerk van Sneek. Tientallen graven zijn aan het licht gekomen nadat de houten vloer is weggehaald. De boel ligt schots en scheef. Sommigen zijn bijna onleesbaar, terwijl anderen nog zeer ongeschonden zijn.
De kerk wordt onder handen genomen om plaats te maken voor een samenwerkingskerk. Drie protestantse gemeenten in Sneek worden één. En dus moest ook de vloer eruit.
De stenen liggen er schots en scheef bij © Omrop Fryslân, Jantine Weidenaar
De geschiedenis van de Grote of Martinikerk gaat al terug naar de 11e eeuw. De oudste stenen waar een datum op staat, stammen uit de 15e-eeuw. De meest recente stenen komen uit de 19e eeuw. Er liggen edellieden, maar bijvoorbeeld ook een bouwmeester en een pottenbakker.
Alle grafzerken zijn geïnventariseerd en terug te vinden in deze database van deskundige Hessel de Walle, ook van de Grafschriftencommissie van de Fryske Akademy (onder de plaats 'Sneek' en het type 'grafstenen').
Met de vondst van de historische graven is er wel een vraagstuk bij: wat doe je ermee? De kerkenraad zit er nog mee in z'n maag.
Voorzitter van de bouwcommissie Tjeerd van der Kooi: "Het is een moeilijk gevoel. We zouden de stenen graag goed zichtbaar willen maken, maar ze liggen er nogal onregelmatig bij. Iemand die eroverheen loopt, struikelt op een vreemde manier de kerk in."

Wat is financieel mogelijk?

De waarde van de oude stenen wordt gezien, maar egaliseren is duur. 'Het financiële plaatje', verzucht kerkrentmeester Jan Hiddo de Boer. "Wij hebben een financieel plafond gekregen van de kerkenraad: tot zover en niet verder. De architect is wel aan het rekenen."
© Omrop Fryslân, Jantine Weidenaar
Er zijn drie opties: overal glas overheen leggen, slechts een baan van glas aanleggen of er weer hout overheen leggen. Ook aan glas zitten beperkingen: want als de luchtcirculatie niet goed is, kan het zomaar beslaan of zelfs beschimmelen. "We zijn er nog niet uit. Financieel is er gewoon een bovengrens: er kan veel, maar het kan niet allemaal worden betaald."

Weer onder de vloer

De stenen in de ruimte die straks wordt gebruikt als vergaderruimte, verdwijnen sowieso onder de vloer. Maar in de andere ruimte is dat nog niet zeker. Er zal hoe dan ook snel een keuze moeten worden gemaakt, want in oktober moet het werk eigenlijk klaar zijn.
Verslaggever Jantine Weidenaar in de kerk
Dus de kans is groot dat de graven weer onder een vloer verdwijnen. Maar voordat dit gebeurt, is er één grote vraag die weer actueel wordt. Want de bekende Grutte Pier is mogelijk ook in deze kerk begraven.

Grutte Pier

Van der Kooi: "Hij ligt in ieder geval niet in deze ruimte. Hier is niets wat rechtstreeks terug te leiden is naar Grutte Pier. We denken wel dat hij ergens in de kerk ligt, sommige mensen denken wel te weten waar. Dat zou meer in een hoek zijn, richting het Oosterkoor. Maar dan moeten we van alles slopen, en dat is natuurlijk moeilijk."
Tjeerd van der Kooi vertelt over de kerk