Dorpshuizen in de knel: na coronacrisis kampt men ook met energiecrisis

De bezorgdheid over Friese dorpshuizen neemt toe nu die niet enkel de coronacrisis, maar ook een energiecrisis voor de voeten krijgen. "Het wordt met de dag zorgelijker", zegt directeur Theo Andreae van Dorpswerk.
Theo Andreae van Doarpswurk © Omrop Fryslân, Willem Vermeltfoort
"We zitten nu bijna twee jaar in deze pandemie die maag geen endemie wil worden. Dat heeft grote gevolgen voor dorpshuizen", zegt Andreae. De buffers zijn volgens hem wel verdwenen en in het laatste half jaar komen daar nog eens de hogere energieprijzen overheen. "Dus het knelt hier en daar."

Overlevingskansen

Andreae is er niet meer zo zeker van dat alle Friese dorpshuizen de crisis overleven. "Mijn zorgen zijn groter geworden. Een jaar geleden was ik ervan overtuigd dat de Friese dorpshuizen het wel overleven. Maar daar steek ik mijn hand nu niet meer voor in het vuur."

Nieuwe energiecontracten

Doarpswurk weet dat bij een aantal dorpscentra het water al hoog aan de lippen staat. Andreae: "Ook doordat sommigen op 1 januari een nieuw energiecontract kregen met een flinke verzwaring van de energielasten. Men zegt tegen ons: we kunnen de rekening straks niet meer betalen."
Directeur Theo Andreae van Doarpswurk
Stichting Doarpswurk is een partner van de provincie en steunt dorps- en buurthuizen in Fryslân.
Doarpswurk blijft in gesprek met overheden over extra steun, maar de organisatie is daarin niet de enige. "De uitdaging wordt hoe we de komende tijd kunnen overbruggen. We proberen met man en macht te voorkomen dat dorpshuizen gedwongen moeten sluiten, maar de zorgen nemen toe."
In Garyp is geld niet het grootste probleem, maar wel dat het dorpshuis z'n rol nu niet kan vervullen. "Er zijn veel mensen eenzaam of alleenstaand in het dorp", vertelt beheerder Kees de Vries van It Geahûs tegen RTV NOF. "Die kwamen hier bijvoorbeeld voor een warme maaltijd. Ik hoop niet dat zij nu nóg eenzamer worden. Maar ik denk het bijna wel."
Geld is maar geld. Het sociale staat bij mij eigenlijk veel meer voorop.
Beheerder Kees de Vries van It Geahûs
"Geld is maar geld", zegt De Vries. "Het sociale staat bij mij eigenlijk veel meer voorop. Wat is er nou mooier dan een potje biljart, een kaartje leggen of muziek spelen? En daarna even bijkletsen. Het is voor veel mensen het wekelijkse of maandelijkse 'uitje.' Wij zijn met tegenzin dicht."
Kees de Vries, beheerder van It Geahûs © RTV NOF
Al die verengingen liggen nu stil, zo ook de twee biljartclubs. Karel Pander zit over zijn leden in. "Als ik iemand tref in het dorp, dan hebben wij het er altijd even over: wanneer zouden wij weer kunnen? En als we weer kunnen, zouden we het weer opnieuw moeten leren?"
Beide clubs hebben ruim 20 leden. "De ene club heet Us Nocht. Nou, dat plezier gaat er wel een beetje af zo langzamerhand. En de andere heet FIUD, Foarút is ús doel. Maar als je niet oefent, dan wordt dat ook niets natuurlijk. Dus dat is wel heel sneu vind ik."

Verenigingen en clubs

Het is een groot gemis. "Voor veel mensen is het biljarten een hoogtepunt in de week. Het heeft veel gevolgen als zoiets wegvalt. Als je niet veel meer hebt dan dit, dan is dit bijna het enige dat nog doorging. Ik kan mij voorstellen dat sommige mensen echt in de problemen komen. Het is echt ellende."