Baarderadiel volgend jaar los met Aanvalsplan Grutto

Er is in de afgelopen tijd zo'n 70 miljoen euro vrijgemaakt voor het reddingsplan van de grutto, het Aanvalsplan Grutto. Dat betekent dat volgend jaar de eerste gebieden kunnen worden gerealiseerd, waaronder dat van Natuurcoöperatie Baarderadiel, in het noordelijke deel van de voormalige gemeente.
Een grutto © Remco de Vries
Het plan is een initiatief van oud-minister Pieter Winsemius, It Fryske Gea, de Friese Milieu Federatie en Vogelbescherming Nederland.
Een groot deel van het geld komt bij het ministerie van Landbouw vandaan. Winsemius gaf woensdagavond een toelichting op zijn aanvalsplan bij de jaarlijkse bijeenkomst van Natuurcoöperatie Baarderadiel. Deze coöperatie is actief in het noordelijke deel van de voormalige gemeente Baarderadiel, rond Jorwert en Baard.
In een volle bovenzaal van, hoe kan het ook anders, het Wapen fan Baarderadiel in Jorwert, deed hij zijn verhaal na een inleiding van voorzitter Skelte Brouwers van de coöperatie.

Meer broedparen in Baarderadiel

Het afgelopen jaar waren er 842 broedparen van de grutto in het gebied dat de natuurcoöperatie beheert. "Bij ons ging het in het afgelopen jaar heel goed met de grutto's. We hadden 25 procent meer broedparen, en daar zijn we trots op", zegt Brouwers tegen zijn publiek. "Dat kwam natuurlijk ook door het weer en door minder predatie, maar toch is het een goed teken."
Voorzitter Skelte Brouwers

Aanvalsplan Grutto in het kort

Volgens het Aanvalsplan Grutto moeten er speciale gebieden worden aangewezen waar de grutto en andere weidevogels op hun plek zijn. Het gaat om gebieden van zo'n duizend hectare in de zes provincies waar de meeste grutto's broeden, onder meer in Fryslân. Het plan is gericht op 34 grote weidevogelgebieden, waarvan er 13 in Fryslân liggen, van ieder zo'n duizend hectare. Boeren moeten steun krijgen om hun bedrijven op het beschermen van vogels af te stellen en tegelijkertijd economisch rendabel te blijven.
Er is een hoger waterpeil nodig (10 tot 20 centimeter onder het maaiveld), er moet minder vee dicht op elkaar staan, er moet later worden gemaaid, ruige mest worden gebruikt en kruidrijk grasland worden aangelegd om de biodiversiteit omhoog te brengen. Ook moet de zogeheten predatiedruk omlaag, zodat minder eieren en jonge vogels worden opgegeten door roofdieren zoals katten, vossen en reigers.
Baarderadiel is volgend jaar een van de eerste gebieden die, met het geld van het aanvalsplan van Winsemius, los kan met de optimalisatie van de weide voor de grutto. "Met het geld dat nu loskomt, kunnen we 24 van de 34 gebieden realiseren de komende jaren. Dat is heel mooi. In Baarderadiel hopen we dat meer boeren gaan intekenen, zodat het beheergebied groter wordt met meer plasdras en meer kruidenrijk grasland. Daar voelt de grutto zich thuis, en dat moet je gaan merken in de getallen."
Pieter Winsemius © ANP
Wat nog ontbreekt is een goed verdienmodel voor boeren die mee willen doen aan de plannen, zegt Winsemius: "Een boer moet zijn hele boerderij op zijn kop zetten als hij meedoet. Dat doe je niet voor vijf jaar, dat is onzin. En daar heeft de grutto ook niks aan. De boer en de grutto moeten allebei continuïteit hebben. Dat betekent een inkomen op lange termijn.
Opvliegende smienten bij Jorwert, in het werkgebied van de coöperatie © ANP
Brouwers is het daarmee eens. "We moeten onze boeren niet vergeten. Zij moeten hier wel een goede boterham mee kunnen verdienen. Dat moet echt nog wel komen, want zij steken hun nek wel uit."
Pieter Winsemius
Het uiteindelijke doel is natuurlijk om de grutto te behouden voor Fryslân en voor Nederland. Daar is Winsemius duidelijk over: "85 procent van de wereldbevolking van de grutto broedt in Nederland, waarvan de meesten ook nog in Fryslân. Als wij het verzieken, en de grutto verdwijnt, dan hebben wij dat op ons geweten. Het is de nationale vogel, dat kan je natuurlijk niet hebben..."