Meer oog voor jonge mantelzorgers: "Er moet ruimte blijven voor jezelf"

Eén op de vijf kinderen zorgt voor een naaste. Er is niet genoeg aandacht voor deze jonge mantelzorgers, en daarom is het vandaag Dag van de Mantelzorg. "Papa was er nog wel, maar hij was er niet meer voor ons", zegt Lize-Marie, die al jong mantelzorger was.
© Omrop Fryslân
Lize-Marie Tijtsma is nu 19 jaar. Toen ze 16 was ging het mis met haar vader. Na een psychose kreeg hij suïcidale gedachten en werd hij opgenomen. Sinds dat moment hield Lize-Marie het huishouden draaiende. Lize-Marie maakt nu het eten klaar als dat nodig is, vult de olie bij als haar moeder dat vraagt, iets wat haar vader eerst altijd deed.
Hulp nodig? Bel 0900-0113 of chat online op www.113.nl, waar mensen 24 uur per dag en 7 dagen per week beschikbaar zijn.
Lize-Marie schaamt zich voor de situatie en vindt het lastig om vrienden mee naar huis te nemen. Ook op school krijgt ze het moeilijker. Daarover praten met anderen doet ze eigenlijk niet. Ze wil anderen ook niet lastig vallen met haar moeilijke situatie, en bovendien: vaak begrijpen ze het ook niet.

Volwassen

Net als zoveel jonge mantelzorgers ontgroeit ze haar leeftijdsgenoten. Door haar thuissituatie wordt ze eerder volwassen.
Lize-Marie over haar rol als jonge mantelzorger:
De 14-jarige Melvin is ook mantelzorger, voor zijn jongere broertje. Die heeft een vorm van autisme en kan dan bijvoorbeeld heel gauw boos worden. "Dan is het te druk in mijn hoofd", zegt zijn broertje.
Het is de juf van Melvin die bij vader en moeder aan de bel trok toen ze zag dat het minder ging met Melvin en dat zijn prestaties op school achteruit gingen. Melvin vertelde aan zijn ouders dat hij voelde dat alle aandacht altijd naar Mitchell gaat. Het was een pijnlijk moment voor vader en moeder, maar het opende wel hun ogen. Sinds die tijd zoeken ze naar meer balans.
© omrop fryslan
Nu zorgen ze ervoor dat Melvin ook eens alleen kan zijn en dat hij niet altijd om zijn broertje hoeft te denken. Ze waren zich er nooit van bewust geweest dat hun oudste zoon mantelzorger is voor de jongste.
Melvin over wat het met hem doet om mantelzorger te zijn:
Sinds kort gaat Melvin ook mee op het 'fun-uitje' van de werkgroep jonge mantelzorgers van De Skûle Welzijn in Franeker. Moeder Marion ziet dat het haar zoon goed doet: hij kan even al zijn zorgen vergeten en gewoon zichzelf zijn.
Uit cijfers blijkt dat 1 op 5 jonge mantelzorger is. Het gaat om kinderen of jongvolwassenen die zorgen voor een naaste. Ze helpen bijvoorbeeld met aankleden, gaan mee naar het ziekenhuis of nemen zorgtaken van vader of moeder over en passen op broertjes en zusjes.
Maar het kan ook zo zijn dat kinderen zich zorgen maken over een naaste, of dat er thuis altijd spanning is omdat iemand bijvoorbeeld geestelijk ziek is.
Bij De Skûle Welzijn in gemeente Waadhoeke hebben ze al veel aangrijpende verhalen gehoord over kinderen die al jong mantelzorger zijn. Bijvoorbeeld over een meisje van 11 dat zichzelf en haar zusje van 9 naar bed bracht toen vader en moeder tegelijkertijd in het ziekenhuis lagen.

Consequenties

Maar Rixt Hiemstra, jongerenwerker bij De Skûle, zegt met nadruk dat het jong mantelzorgen niet altijd direct grote consequenties heeft voor het kind. Dat is vooral zo als de situatie te lang duurt en er een rolverschuiving plaatsvindt. Of wanneer schoolprestaties achteruitgaan, omdat het teveel wordt voor deze kinderen.
Rixt Hiemstra van De Skûle Welzijn wil meer aandacht voor jonge mantelzorgers
Omdat het deze woensdag de Dag van de Mantelzorg is, stuurt het steunpunt jonge mantelzorger van De Skûle Welzijn van gemeente Waadhoeke informatiepakketten naar scholen toe. Zo weten docenten ook beter waar ze op moeten letten. Docenten kunnen een belangrijke rol spelen bij het herkennen van de jonge mantelzorger.
Ook wordt het mantelzorgcompliment uitgedeeld aan de jonge mantelzorgers in de gemeente Waadhoeke en Harlingen: een bioscoopbon voor twee personen.