Steun bij toeslagenaffaire verschilt per gemeente: "Ik krijg geen antwoorden"

Het loopt op veel fronten mis bij de afhandeling van de toeslagenaffaire. Tussen gemeenten zitten grote verschillen, zo merkt gedupeerde Marijke Krijgsman uit Hurdegaryp. Niet iedere gemeente ziet het als een prioriteit, wat betekent dat je in de ene gemeente beter en sneller wordt geholpen dan in de andere.
© ANP
Wat ook speelt is de vraag wanneer je precies als slachtoffer gezien en erkend wordt. Zo is er bijvoorbeeld een groep waar de belasting wel geld van terug heeft gevorderd, zonder dat duidelijk is gemaakt of dat wel terecht was. Helemaal als de mensen de rekeningen wel netjes betalen en door verder heel zuinig te leven net niet in de schulden komen, vallen ze buiten de boot.
Marijke Krijgsman © Omrop Fryslân, René Koster
Marijke Krijgsman uit Hurdegaryp is daar een voorbeeld van. Haar verhaal lijkt een verhaal zonder eind. "Ik wacht nog af: op 1 mei heb ik een brief gekregen dat ik niet door de lichte toets ben gekomen. Ik heb met de Belastingdienst gebeld om te vragen waarom niet. Er werd aangegeven dat er niets in te vinden was. Ze zeiden dat ik daarmee niet volledig ben afgewezen, maar dat ik nog een integrale beoordeling krijg."

Ene vordering na de andere

Met name in de jaren die al zijn geweest, is bij Krijgsman veel geld gevorderd. "De ene keer 1.300 euro, de andere keer 2.300 euro, vaak ertussenin. Ik heb er geen zicht op hoeveel geld nu te veel gevorderd is. Ik weet wel dat ik op een gegeven moment dacht: ze blijven maar vorderen, hoe kan dat?"
In 2018 volgde daarom een rechtszaak over een vordering voor 2015. "Daarin heb ik mijn gelijk gekregen. Maar hoe het verder zit is onduidelijk." Want er zijn nog veel meer bedragen gevorderd.

Tytsjerksteradiel

Krijgsman is ook tegen het probleem aangelopen dat haar gemeente Tytsjerksteradiel haar niet goed genoeg kan helpen, voor haar gevoel. "Ik heb me bij de gemeente gemeld toen ik de bevestiging kreeg dat ik gedupeerd was. In de krant lees ik ook een stuk waarin gedupeerden werden opgeroepen zich te melden. Maar daar kreeg ik lang geen reactie op."

Neet erkend als gedupeerde

Uiteindelijk kreeg Krijgsman via de consulent werk bericht, toen ze net op de bijstandsgrens stond, dat ze niet gedupeerd was. "Uiteindelijk bleek dat ik dat wel was. Ik heb ook gezegd: hoe weten jullie dat ik geen gedupeerde ben als de Belastingdienst nog met een onderzoek bezig is?"
Het gemeentehuis van Tytsjerksteradiel © Omrop Fryslân, Marlinde van der Woude
Het duurde nog lang voordat Tytsjerksteradiel contact opnam. "En toen ik mijn verhaal deed, was niet bekend dat ik mijn verhaal daar al eerder had gedaan. Dus in tussentijd was er niets gebeurd. Ik heb diverse vragen bij de gemeente neergelegd via de e-mail en de telefoon, maar antwoorden heb ik nog steeds niet, omdat het maar wordt doorgespeeld."

Heerenveen wil meedenken

Gemeente Heerenveen probeert inwoners tegemoet te komen, zegt wethouder Hedwich Rinkes. "Wij kunnen niet de problematiek van Den Haag oplossen, maar we kunnen wel onze inwoners helpen bij de vraagstukken waar ze hulp bij nodig hebben."
Ook in Heerenveen moesten eerst de mensen gevonden worden waar het om ging. "We hebben op allerlei manieren gedupeerden gevraagd om zich te melden", zegt Rinkes. "En wij kregen later ook meer informatie van de Belastingdienst om mensen te vinden."
Wethouder Hedwich Rinkes van Heerenveen © Mustafa Gumussu
Heerenveen heeft besloten een 'meedenker' vrij te maken om gedupeerden te helpen. Rinkes: "Dat is een persoon die naar de mensen toe gaat om te kijken hoe vraagstukken opgepakt kunnen worden. Wij wilden graag een gezicht geven aan de gemeente. Zodat gedupeerden met een mens kunnen praten en het persoonlijk wordt."
Op die manier moet er een relatie van vertrouwen komen, zegt de wethouder. De gemeente zou altijd bereikbaar moeten zijn en ook nazorg moeten bieden, vindt ze.

Meer doen dan gevraagd

Landelijk worden alle gemeentelijke schulden op 1 januari kwijtgescholden. Maar sommige gemeenten, zoals Heerenveen, trekken dat naar voren en doen dus meer dan gevraagd. "Wij willen dat de mensen rust en duidelijkheid krijgen. We kunnen als gemeente wachten op het invoeren van een wet, maar wij wilden de mensen graag snel helpen."
Voor Marijke Krijgsman klinkt dat als een droom. "Wanneer kan ik verhuizen? Is er nog een plek vrij?", zegt ze gekscherend.
Ik mis wel zo'n meedenker. Ik krijg geen antwoorden. Ik heb het gevoel dat ik zelf alles moet doorgeven.
Marijke Krijgsman uit Hurdegaryp
Zelf heeft ze diverse malen aan Tytsjerksteradiel gevraagd of ze help kon krijgen, bijvoorbeeld met het bezwaar maken tegen de lichte toets. "Of het bijeen brengen van mensen om ervaringen uit te wisselen. Ik mis wel zo'n meedenker. Ik krijg geen antwoorden. Ik heb het gevoel dat ik zelf alles moet doorgeven."

Netjes betaald, maar nu geen steun

Nu zal ook Tytsjerksteradiel de schulden overnemen van mensen die in de schulden terecht zijn gekomen. "Maar dat zijn die mensen die nog met schulden zitten."
Het 'probleem' is dat Krijgsman alles altijd netjes heeft betaald. "Ik heb altijd wat geld apart gezet als reserve. Ik heb alle bedragen die zijn gevorderd werden ook meteen kunnen betalen. Ik heb er dus niets aan."
Verslaggever René Koster met gedupeerde Marijke Krijgsman en wethouder Hedwich Rinkes