Onderzoek naar 'verstoorders' van waddenvogels bij Westhoek

In de kwelder bij Westhoek is onderzocht hoe vaak de vogels daar worden verstoord en hoe je daar, en elders, iets aan kunt doen. Vogelbescherming Nederland, Sovon Vogelonderzoek en It Fryske Gea werken hier samen om dat voor elkaar te krijgen. Daarbij is gebruik gemaakt van de nieuwste technieken.
De kwelder by Westhoek mei in wifiteller © Omrop Fryslân, Remco de Vries
Fersteurders Waadfûgels ûndersocht by Westhoek
De ondiepe kwelder is een zogenaamd hoogwater-vluchtplek voor vogels. Als bij hoog water steeds meer van de Waddenzee onder water komt te staan, moeten de vogels een rustige plek vinden waar zij eb kunnen afwachten.
Bij Westhoek is één van de belangrijkste plekken, zegt Romke Kleefstra van Sovon Vogelonderzoek. "Het is een van de belangrijkste hoogwater-vluchtplekken van de westelijke kustgebieden met Griend en met de Richel en de Vliehors. Dat zijn plekken waar tienduizenden vogels met hoog water samenkomen. Westhoek is daar één van en dat heeft ook te maken met het feit dat het ook dicht bij een belangrijk voedselgebied ligt, zoals de Ballastplaat. Als je als vogel van de Ballastplaat naar de Friese kust vliegt, is De Westhoek de eerste kwelder die ze tegenkomen."

Internationale betekenis

De kwelder is ook internationaal van grote betekenis omdat er in dat verband regelmatig grote aantallen kluten en krombekstrandloper zitten plus hele hoge aantallen bergeenden en wulpen. Maar dat weten de mensen ook en de locatie is goed bereikbaar met een parkeerplek erbij. Dus is het er op sommige momenten best druk.
Vorige week maandag waren er twaalf mensen te vinden dicht tegen de rand van de kwelder en bij hoogwater. Kleefstra heeft er 's zomers wel eens dertig mensen gezien. "De meest verstoringsgevoelige vogels wijken dan uit naar de zijkanten van de kwelder, waar zij kwetsbaar zijn voor mensen die over de dijk wandelen."
Besikers oan Westhoek ûnderweis mei klapstuollen © Omrop Fryslân, Remco de Vries
Het onderzoek dat nu wordt uitgevoerd, is een vervolg op een eerder project waarbij ook al is gekeken naar hoe je mensen bewust kunnen maken van hun gedrag. Er staat nu een informatiepaneel dat mensen informeert over hoe zij zich moeten gedragen.

Wifiteller

In het nieuwe onderzoek hebben studenten mensen geteld en handhavers bezoekers geïnterviewd. Daarnaast zijn er vier palen neergezet met zonnepanelen. "Dat zijn Wifitellers. Die registreren op welke tijdstippen er mobiele telefoons dicht bij zo'n paal komen. Daarmee kun je heel goed patronen vastleggen wanneer en waar mensen op de kwelder actief zijn."
Besikers oan it Waad by it Skoar by Ternaard by heech wetter © Omrop Fryslân, Remco de Vries

Meedenken

Het gebied afsluiten wil It Fryske Gea niet. Dus wordt er naar andere oplossingen gekeken. Oplossingen die mogelijk ook op andere hoogwatervluchtplekken in te zetten zijn. Het publiek wordt gevraagd om mee te denken.
Jan-Jelle Jongsma van It Fryske Gea: "We willen mensen ook actief oproepen om door middel van de websites van de vogelbescherming of It Fryske Gea meer informatie op te zoeken en contact op te nemen voor online-samenkomsten die wij willen organiseren. We zouden hier eerst bij de lokale horeca een gebiedsvergadering organiseren. We hebben ook ledenlijsten, mensen die lid zijn van de vogelbescherming of It Fryske Gea. Daarnaast hebben wij ook opgeroepen aan dorpsbelangen en andere betrokken mensen die hier wel op de kwelder komen dat zij zich kunnen melden om mee te denken over onze pilot 'Dynamisch Kustbeheer'."

Groene vlag

Dat wil niet zeggen dat er helemaal nog geen ideeën zijn, zegt Jongsma: "We zijn wat dat betreft aan het leren terwijl de pilot Dynamisch Kustbeheer loopt over welke mogelijkheden wij hebben om mensen bewust te maken. Je kunt het bijvoorbeeld met borden aangeven, maar je kunt ook een touw spannen waar mensen niet overheen mogen. Je kunt er ook voor kiezen om er bijvoorbeeld een tentje neer te zetten met vrijwilligers die mensen bijpraten van het is nu hoog water. Maar je kunt ook kijken naar stranden aan de Noordzeekust. Daar hangen ze op het ene moment een groene vlag dat je er mag zwemmen en als er een rode vlag hangt, moet je er niet komen. Dat zou ook een mogelijkheid kunnen zijn om mensen bij de vogels weg te houden. "
Remco de Vries maakte de reportage