Jarenlange inzet nodig om een nieuwe 'MSC Zoe' te voorkomen

Om een nieuwe ramp met containers boven het Wad te voorkomen is een programma over meerdere jaren nodig. In dat programma zouden maatregels uitgevoerd moeten worden die volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid nodig zijn om een nieuwe ramp te voorkomen.
MSC zoe
Daar pleit de Waddenvereniging voor, die met een groot aantal andere partijen volgende week woensdag aanschuift bij een hoorzitting in de Tweede Kamer. Dan wordt het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid over de MSC Zoe besproken. Nadat jarenlang is geprobeerd door de Waddeneilanden en natuurorganisaties wat te doen aan de problemen met de containerscheepvaart, is dit volgens de vereniging het moment om door te pakken.

Meer dan tien incidenten in tien jaar

Er ligt nu een breed pakket aan onderzoeken en aanbevelingen op grond waarvan actie ondernomen kan worden. "Dat hoop ik van harte, want er zijn er al ongelooflijk lang zorgen bij natuurorganisaties en Waddeneilanden. Als je de afgelopen tien jaar kijkt, zijn er meer dan tien incidenten op de Noordzee geweest waarbij er meer dan 500 containers overboord zijn gegaan. Je ziet ook dat er in het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid staat dat er er geen jaarlijkse risico-analyses worden gemaakt. En dat er tot nu toe eigenlijk nooit een verband is gelegd tussen het overboord gaan van containers en natuurschade aan bijzondere natuurwaarden", zegt Ellen Kuipers van de Waddenvereniging.
© Omrop Fryslân, Remco de Vries
Als dit grote incident met de MSC Zoe geen veranderingen teweeg zou kunnen brengen, dan weet ik het ook niet meer.
Ellen Kuipers van de Waddenvereniging
Dat is aan het veranderen; ook internationaal ziet Kuipers: "Zelfs verzekeringsmaatschappijen worden daar al zenuwachtig van en willen hun premies verhogen." Zij kan het zich bijna niet indenken dat dit alles geen veranderingen oplevert. "Als dit grote incident met de MSC Zoe geen veranderingen teweeg zou kunnen brengen, dan weet ik het ook niet meer."
De conclusies van de Onderzoeksraad, maar ook van een internationaal onderzoek onder leiding van vlaggenstaat Panama, zijn duidelijk als je kijkt naar hoe veilig het containervervoer op de hele grote schepen is. Kuipers: "Daaruit blijkt gewoon dat die schepen zo groot zijn geworden dat ze niet veilig zijn."
En de schepen worden steeds groter. Er loopt nog een onderzoek naar de veiligheid van kleinere containerschepen door onderzoeksinstituut Marin. Want ook die verliezen containers.
De kustwacht kijkt naar de bergingsoperaties op de Noordzee © Omrop Fryslân, Remco de Vries
Dat langetermijnprogramma waar de Waddenvereniging om vraagt, is volgens hen logisch als je kijkt naar de diversiteit aan aanbevelingen die nu op tafel ligt, zo maakt Ellen Kuipers van de Waddenvereniging duidelijk: "Omdat er heel veel verschillende aanbevelingen zijn naar verschillende partijen over de korte en lange termijn is het best wel een veel omvattend proces."
Volgens Kuipers moet er een programma komen waarbij de verschillende partijen: "Internationaal, trilateraal tussen Nederland, Duitsland en Denemarken en nationaal bijvoorbeeld de Kustwacht. Er moet een programmaplan komen vergelijkbaar met het Deltaprogramma waarbij de aanbevelingen worden omgezet in acties en tijdlijnen, dat de verantwoordelijke personen en organisaties worden gekoppeld met een fatsoenlijk budget en dat jaarlijks de voortgang openbaar wordt gerapporteerd aan de Tweede Kamer."

Meer bevoegdheid naar de Kustwacht

Nederland alleen kan niet het meeste doen om de risico's van de containervaart te beperken en moet dus samenwerken met andere landen en belanghebbenden. Wel zou er volgens de Waddenvereniging ruimte zijn om zelf een verkeersbegeleidingssysteem in te stellen; een zogenaamd VTS-gebied. De Kustwacht zou daar meer bevoegdheid en middelen voor moeten krijgen, zo schrijft ook de Onderzoeksraad die overleg hierover met Duitsland wel een goed idee vindt.
Ellen Kuipers van de Waddenvereniging
De MSC Zoe is een van de grootste containerschepen van de wereld. In de nacht van 1 op 2 januari 2019 verloor het honderden containers boven de Waddeneilanden. Meer nieuws daarover is te vinden op onze dossiersite.