"Friezen moeten altijd stapje meer zetten om serieus genomen te worden"

27 feb 2020 - 11:09

"Als Fries in de Randstad heb je altijd het gevoel dat je een stapje meer moet doen om serieus genomen te worden." Dat zei de Friese journalist Botte Jellema in IepenUp. Hij woont en werkt al vijftien jaar in Amsterdam, maar heeft iedere dag te maken met de kloof tussen Fryslân en het Westen van het land.

"Friezen moatte altyd stapke mear dwaan om serieus nommen te wurden"

Als mensen zijn naam horen, moet hij altijd uitleggen dat hij niet kan zeilen. Dat vertelde Jellema woensdag bij IepenUP Live dat deze week over de kloof tussen het platteland en de Randstad gaat. "Maar veel erger is dat ze over het algemeen dan ook nog vragen of ik niet terug wil naar mijn vaderland."

Jellema wordt er bijkans aangedaan van als hij er dieper over nadenkt. "Iemand met Marokkaanse roots vraag je tocht ook niet of hij terug wil. Dat is niet eens toegestaan. Dan maak je je schuldig aan discriminatie."

Middenland

Volgens Josse de Voogd, sociaal geograaf en wetenschapsjournalist voor De Correspondent, moeten Friezen zich niet zo druk maken over het verschil tussen platteland en grote stad. In zijn visie is Fryslân namelijk 'middenland'.

"Twintig procent van ons land is platteland, dertig procent bestaat uit de grote steden, maar de helft bestaat uit middenland", is zijn conclusie na diepgaand onderzoek.

"Hier verloopt de overgang tussen de stad en het platteland veel geleidelijker. Te groot voor de grutterswinkel, maar te klein voor een filiaal van V&D. Al is die laatste vergelijking ook alweer door de tijd ingehaald", zei De Voogd.

Toch herkent hij ook een 'minderwaardigheidscomplex' bij de Friezen, waarvoor eigenlijk geen reden zou moeten zijn. "Zo blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek dat een basisschool in Achtkarspelen de kinderen met een lager schooladvies liet doorstromen dan uit de Cito-toets was gebleken."

IepenUP live: de kloof - Foto: Omrop Fryslân

Friese paradox

Ondanks alles blijft Fryslân voor veel Nederlanders nog steeds een ideale provincie om te wonen. In dat kader wees dr. Marijn Molema van het Fries Sociaal Planbureau FSP op de 'Friese paradox'. Het onderzoeksinstituut heeft namelijk aangetoond dat, ondanks een lager opleidings- en sociaal-economische niveau, Friezen veel gelukkiger zijn dan inwoners van de rest van Nederland.

Niet vreemd dus dat veel mensen na een 'emigratie' naar het Westen toch terugkeren naar Fryslân. Dat was soms wel even wennen, vertelt Lutske die jaren in Rotterdam heeft gewoond.

"Ik vond eerst dat Friezen maar zeurden. Niets is goed genoeg. Neem bijvoorbeeld de fonteinen met LF2018. Rotterdammers hadden dat prachtig gevonden, maar de Friezen hadden vooral kritiek."

Eline en Joris zijn na hun verhuizing naar Fryslân vrienden kwijtgeraakt. "Andersom hadden wij dat niet, maar zij vonden de afstand naar Friesland veel te ver. Bovendien vonden zij de koffie in de plaatselijke horeca ver onder niveau".

Mariska uit Amsterdam, die drie dagen per week in de Friese hoofdstad werkzaam is, vond dat vooral de Friezen zelf schuldig zijn aan die kloof. "Ik heb vanavond de helft van wat hier gezegd is niet eens kunnen verstaan, want er werd veel Fries gesproken".

Presentator Jacco de Boer zei dat dat nou juist de kracht is van een programma als IepenUP Live: "Een open podium waarbij iedereen de taal kan spreken die hij wil. Friestaligen en Nederlandstaligen kunnen elkaar helpen bij het verstaan van de taal."

(Advertentie)
(Advertentie)