De mearkes fan Grimm yn it Skylgers, Skiermûntseachsk en it Amelânsk

10 feb 2020 - 19:17

Der komt in boek mei de bekende mearkes fan Grimm yn de talen fan de Waadeilannen. Der moatte 30 mearkes yn komme: 10 yn it Skylgers, 10 yn it Skiermûntseachsk en 10 yn it Amelânsk. Neffens Jacob Roep fan It Amelân wurdt op syn eilân op dit stuit de hân lein oan de lêste leadsjes.

Foto: Omrop Fryslân

It inisjatyf komt by Anne Popkema wei, saakkundige op it mêd fan Fryske taal. "Er zijn al sprookjes in diverse dialecten, zoals het Stellingwerfs, het Bildts en het Stadsfries. Maar een paar jaar geleden ontstond het initiatief om dit ook in de dialecten van de Waddeneilanden te doen. Die zijn ook erg divers. In totaal komen er 50 sprookjes. Op Terschelling hebben ze drie taalvarianten, op Ameland vier varianten en op Schiermonnikoog één. De sprookjes worden in deze dialecten vertaald," leit Jacob Roep fan It Amelân út.

Op skrift sette somtiden dreech

Dat is noch in flinke put. "Het Amelands is vooral een spreektaal en het op schrift zetten is nog een hele uitdaging. Ieder dorp praat net weer wat anders. Er zijn vier dorpen op Ameland en soms heb je zelfs binnen één dorp ook nog woordvarianten. Er zijn tien sprookjes aan Ameland toegekend. Die hebben we verspreid over de dorpen. Uit ieder dorp is er een vertaler gekomen die z'n best heeft gedaan om dat in het dialect van zijn dorp te vertalen." Neffens Roep wit de ien mear as de oar. "Soms moet er ergens een trema op of een dakje. Het is nauwkeurig werk."

Dialektgebrûk nimt ôf

It oersetten moat de dialekten fan de eilannen ek wat stypje. "Er zijn zo'n 3.600 Amelanders. Ik schat dat de helft, 1.800 tot 2.000 mensen, het Amelands nog machtig is. Maar onder de jeugd is dat een stuk minder. Daar is Nederlands toch de dominante taal. Het dialectgebruik gaat achteruit, maar met dit initiatief willen we het weer wat op te kaart zetten," fertelt Roep. "We hebben onderling zoveel mogelijk een evenwicht proberen te vinden. Er zijn zes sprookjes van West-Ameland, van Hollum en Ballum. En vier langere sprookjes voor Nes en Buren, de oostkant van het eiland."

Yn de maitiid te krijen

Doel is om it boek sa gau as mooglik klear te krijen. "We willen het deze winter nog publiceren, in maart-april hopen we dat het verkrijgbaar is. Het is kort dag. De andere eilanden zijn al klaar, dus het is wachten op ons. Maar we zijn met de laatste loodjes bezig, dus binnenkort moet het er liggen," hopet Roep.

Jacob Roep fan It Amelân oer de mearkes

(advertinsje)
(advertinsje)