Grutte soargen oer Fryske taal yn de rjochtseal

23 des 2019 - 12:15

Der binne grutte soargen oer it gebrûk fan de Fryske taal yn de rjochtseal. Om't hieltyd minder rjochters en offisieren fan justysje it Frysk ferstean kinne, prate Fryske fertochten net mear yn harren memmetaal. Dat seit advokaat Jan Boksem fan it kantoar Anker en Anker.

Under de titel 'Praat mar Frysk' skriuwt advokaat Boksem yn it faktydskrift Nieuwsbrief Strafrecht dat it tiid is om maatregels te nimmen. "Er zullen meer tolken moeten komen, maar wat nog veel meer zoden aan de dijk zet, is het geven van een cursus Fries. De kosten van de cursus kunnen geen beletsel zijn."

Stapke fierder

Boksem giet noch in stapke fierder. "Is het te veel gevraagd om in de functievereisten van rechters, officieren van justitie en griffiemedewerkers die in Fryslân werken op te nemen dat zij toch tenminste beschikken over een passieve beheersing van de Friese taal?"

Foto: Omrop Fryslân, Auke Zeldenrust

Wat stiet der yn de wet?

Yn 1951 is it gebrûk fan it Frysk yn de rjochtseal yn de wet ferankere. Dat barde nei Kneppelfreed, wêrby't by it Ljouwerter hôf fochten waard foar de memmetaal fan de Friezen.

Neffens Boksem komt it Frysk ûnder druk te stean troch de skaalfergrutting. De Ljouwerter rjochtbank is mei dy fan Grins en Assen ûnderbrocht by de rjochtbank Noard-Nederlân. It Ljouwerter gerjochtshôf is ek net mear selsstannich en is taheakke oan it hôf yn Arnhem.

Fiergeande gefolgen

Dat hat fiergeande gefolgen foar it Frysk. Advokaat Boksem: "Zelfs bij de behandeling van zaken in Leeuwarden is het geen vanzelfsprekendheid meer dat alle betrokkenen het Fries kunnen verstaan. Rechters worden steeds vaker ingevlogen vanuit Groningen of Assen. Raadsheren zelfs vanuit Arnhem of Zwolle."

It gerjochtshof yn Ljouwert - Foto: Omrop Fryslân, Joris Kalma

In sprekkend foarbyld is neffens advokaat Boksem it heger berop yn de saak fan de blokkear-Friezen, De rjochter koe it Frysk net ferstean en ek de oanklagers wiene it Frysk net machtich. Dêr kaam noch by dat de fêste tolk op fakânsje wie en der in ferfanger komme moast. By it lêste wurd fan fertochte Jenny Douwes gong it mis. Douwes koe har ferhaal yn har eagen net goed ferwurdzje.

Praat mar Frysk

Dat mei net wer barre, seit Boksem. "Het recht om de eigen taal te mogen spreken, is een groot goed. Dat geldt voor iedereen, en dus ook voor de Friezen. Er is al veel gewonnen wanneer de verdachte die in de provincie Fryslân terecht moet staan, bij aanvang van de behandeling van zijn zaak van de rechter bij voorkeur in het Fries te horen krijgt dat hij Fries mag spreken. Praat mar Frysk!"

Advokaat Jan Boksem

Reaksje

De rjochtbank begrypt de soargen, want it rjocht om Frysk te praten yn in rjochtseal is wichtich, sa skriuwe sy. Op de lokaasje yn Ljouwert ferstean alle rjochters Frysk. Der is in tolk en eventueel kin der noch in net-beëdige tolk ek noch beëdige wurde. Yn de fakatueres foar rjochters en griffiers stiet de eask dat sy minimaal it Frysk passyf behearskje moatte en dat sy ree wêze moatte om in kursus Frysk te folgjen.

(advertinsje)
(advertinsje)