Neilittige provinsje makke sâltwinning ûnder Waadsee mooglik

15 okt 2019 - 12:45

Nei sâlt boarje yn in beskerme natuergebiet. It klinkt ûnwierskynlik, mar dit jier sil Frisia BV begjinne te boarjen yn de boaiem fan de Waadsee. No docht bliken dat de provinsje de sâltwinning yn Fryslân hielendal stopsette kinnen hie. Yn plak dêrfan hat de provinsje holpen mei it ferpleatsen fan de winning nei see. In rekonstruksje.

Dit artikel yn 1 minút

* It boarjen nei sâlt soarge yn Noardwest-Fryslân foar grutte problemen en ynwenners fan it gebiet fersette har hjir bot tsjin.

* De provinsje Fryslân hat doe holpen om de winning te ferpleatsen nei de Waadsee, wylst se ek hielendal fan de sâltwinning ôf kind hienen.

* De provinsje wie net goed op de hichte fan de ynhâld fan de fergunning foar it winnen fan sâlt, wêrtroch't de konklúzje lutsen is dat sâltwinning hoe dan ek trochgean moast.

* Yn de fergunning stiet dat de sâltwinning ôfbrutsen wurde kin as de ôfprate maksimale boaiemdelgong berikt waard, wat yn dy tiid al gau tichteby kaam.

* Omrop Fryslân hat dit útsocht troch dokumint-ûndersyk, en troch petearen mei eksperts en belutsenen te fieren.

* Foar de ein fan dit jier begjint de winning yn de Waadsee. De Waadferiening makket him soargen oer de gefolgen fan dy winning foar it natuergebiet.

Lêstiid: 10 minuten

Foto: Omrop Fryslân

Sûnt 1995 wurdt sâlt wûn yn Fryslân, noardeastlik fan Harns. Sâltwinning, krekt as gaswinning, kin ta gefolch hawwe dat de boaiem sakket, en dat bart yn it begjin fan dizze iuw ek yn dit gebiet. De boaiemdelgong giet boppedat flugger as ferwachte en boeren en de bewenners fersette har bot tsjin dy sâltwinning.

Tagelyk mei de boaiemdelgong binne der swiere klusterbuien yn de regio en it lân feroaret yn marren. Bewenners fan ûnder oare Doanjum-Boer, Tsjummearum en Winaam binne benaud dat har huzen skea oprinne en boeren sjogge har rispingen en greiden fersûpen. As sâltbedriuw Frisia in nije winningsfergunning, ek wol konsesje neamd, oanfreget, wurdt it de bewenners te mâl en rjochtsje se de aksjegroep 'Laat het zout maar zitten' op. Se wolle ôf fan de sâltwinning.

Grutte problemen

De heftige protesten berikke ek it bestjoer fan de provinsje. Provinsjale Steaten wolle dat de sâltwinning yn Fryslân ophâldt. En dan komt Sjoerd Galema, destiids CDA-deputearre yn Fryslân, yn byld. Hy moat de boel flot lûke. De deputearre hâldt wol fan in útdaging: "Dat je wat dat fêstsit, loskrije moatte."

Hy sit faak mei de belutsenen om tafel en is dêrtroch trochkrongen fan de omfang fan de problemen. Neffens him binne de lûden út it gebiet ynkringend. "Boeren hiene in soad skea. Ik ha geregeld mei de minsken om tafel sitten, dan fernimme je goed hoe grut oft de problemen binne."

Ik ha my oertsjûgje litten dat it in soad jild kostje soe.

Sjoerd Galema, earder CDA-deputearre
Sjoerd Galema - Foto: Omrop Fryslân

Binnen it provinsjebestjoer bestiet de oertsjûging dat de Fryske sâltwinning net stopset wurde kin, om't de konsesje no ienkear foar 60 jier jûn is oan Frisia. Galema: "Ik ha my oertsjûgje litten dat dat in soad jild kostje soe. Dan moatte je de konsesje ôfkeapje en dat soe hûnderten miljoenen euro's kostje, sa waard sein troch amtners en it SodM (Staatstoezicht op de Mijnen)."

Ut de petearferslaggen fan de provinsje docht lykwols bliken dat der binnen it provinsjehûs en oare bestjoerslagen amper oant gjin kennis wie oer de konsesje foar de sâltwinning. Nearne yn de ferslaggen wurdt de fraach steld oft de oerheid wol meiwurkje moat oan in oergong nei de Waadsee. Nearne wurdt frege oft de sâltwinning net gewoan stopset wurde kin. Ut de ferslaggen wurdt net dúdlik dat ek mar ien de konsesje lêzen hat.

Iensidige ynformaasje

Yn de konsesje, yn hannen fan dizze omrop, stiet lykwols dat troch middel fan maatregels fan de minister (fan Ekonomyske Saken, red.) de sâltwinning stopset wurde kin as de boaiem tefolle sakket. Der is in maksimaal tal sintimeters boaiemdelgong fêstlein yn de konsesje en dat komt yn de tiid fan de protesten al yn sicht.

Hienen de belutsen amtners en bestjoerders de konsesje wol lêzen, dan hie dúdlik west dat Frisia sâlt winne mei mei in maksimale boaiemdelgong. As dy berikt is, moat it bedriuw ophâlde. De bestjoerders krije dus mar beheind en iensidige ynformaasje.

De giele peal is fan belang foar it byhâlden fan de boaiemdelgong yn it gebiet. - Foto: Omrop Fryslân
(advertinsje)
(advertinsje)