Mantelzorgweek dag 3: Vrijwillig terminale mantelzorg

03 apr 2019 - 18:17

Overdag of midden in de nacht: ze zijn er voor jou. Meer dan 400 Friezen zetten zich keer op keer in als vrijwillig palliatieve terminale mantelzorgers. Ze helpen stervende mensen door het laatste stukje heen en vangen de familie op tijdens de zwaarste periodes van het leven.

Toch is het werk wat ze doen bij veel mensen onbekend. Daar gaat tijdens de actieweek van de mantelzorg van Omrop Fryslân verandering in komen; we schenken de gehele week aandacht aan de verhalen achter de mantelzorger.

Een bijzondere band in twee uur tijd

Riemke Dijkstra uit Nijega is al twaalf jaar vrijwilligster voor de Vrijwillige Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ). Dit houdt in dat zorginstellingen, hospices of families haar inschakelen als iemand stervende is. Riemke blijft bij de stervende. "Wat ik doe voor de mensen is bij iedereen verschillend. Bij de ene is het praten, drinken en eten geven. Maar de ander kan bijna niets meer en daar maak je bijvoorbeeld de lippen even vochtig."

In het hele land zijn 11.000 vrijwilligers actief die dit doen. Riemke werkt zelf voor de afdeling 'Zuidoost Fryslân' en komt vooral bij de mensen thuis. Ze werkt in een team van twintig mensen die allemaal verschillende dagdelen voor hun rekening nemen.

Een van de mooiste dingen die Riemke kan doen, is praten met de mensen. "Soms heb je al in twee uur tijd zo'n bijzondere band met de mensen. Je hoort heel veel verhalen."

Foto: Omrop Fryslân

Door het rouwproces heen helpen

De mensen bevinden zich in een kwetsbare situatie in hun leven. Niet alleen voor de naasten is het een confronterend moment, ook voor de mensen zelf is het moeilijk.

Riemke heeft veel interesse voor het rouwproces. "Ik heb veel boeken gelezen van Elisabeth Kübler-Ross over dood en rouw. "En ik probeer wel met de mensen hierover te praten."

Meestal zijn de mensen er aan toe om te gaan. Ze zijn klaar met het leven.

Riemke Dijkstra, vrijwilligster bij VPTZ

Riemke vindt het heel bijzonder dat zij dit kan betekenen voor families. "Ik ben een soort verlengstuk van mantelzorg. De familie is meestal zwaar overbelast. Dat is verschrikkelijk en ze zitten zelf ook in een rouwproces. Door mij heeft de familie even rust."

Of Riemke het moeilijk vindt dat ze zoveel mensen ziet sterven: "Meestal zijn mensen eraan toe om te gaan. Ze zijn klaar met het leven. Een enkele keer is het wel lastig, maar dat hoort erbij."

Op een gegeven moment heb je alle poppetjes wel uit de kast gehaald. Wij konden niet meer en waren zo moe de hele tijd.

Wytske Wassenaar, mantelzorger

"Wij konden niet meer"

Wytske Wassenaar is een van de mensen die Riemke en haar collega's heel dankbaar is. Toen haar moeder eind oktober longkanker kreeg, heeft ze samen met haar broers en schoonzussen alle mantelzorg op zich genomen.

De thuiszorg kwam zo'n zes keer per dag langs, omdat haar moeder niet meer voor zichzelf kon zorgen. "Ze kon niet meer zelfstandig naar de wc, eten ging lastig. Ze kon niet meer alleen zijn, eigenlijk."

Wytske heeft toen een schema opgesteld, zodat ze om de beurt bij hun moeder konden zijn. "Maar op een gegeven moment heb je alle poppetjes wel uit de kast gehaald. Wij konden niet meer en waren steeds zo moe."

Foto: Omrop Fryslân

"Voor ons was het heel waardevol"

Eind november heeft ze daarom de vrijwilligers van VPTZ ingezet, waar Riemke er een van was. Vijf vrijwilligers vulden de gaten in die Wytske en haar familie niet konden doen. "Wij zijn ze heel dankbaar. Fantastisch dat deze mensen er zijn. Het was voor ons heel waardevol."

Wat misschien de situatie nog een stukje bijzonderder maakt, is dat Wytske lang niet alle vrijwilligers ontmoet heeft, omdat ze steeds om beurten langskwamen. "De 'onzichtbare vrijwilligers' noemden wij ze ook wel." Ze trof Riemke daarom pas op de begrafenis van haar moeder, waar ze ook bij aanwezig was.

Meer vrijwilligers nodig

Door de bezuinigingen in de thuiszorg komt er steeds meer zorg bij de familie te liggen en dat betekent dat er steeds meer gebruik gemaakt wordt van Riemke en haar collega's. Op dit moment heeft VPTZ Zuidoost Friesland zo'n 25 vrijwilligers. "Maar het zou mooi zijn als wij er nog vijf tot tien bij krijgen", geeft coördinator Hiske Bekkema aan. "Vooral in de nachtdiensten hebben wij mensen nodig en alle beetjes helpen."

Kijk hier voor meer informatie.

Ben jij mantelzorger? Kijk hier voor een overzicht van alle steun voor mantelzorgers in Fryslân

Een op de drie Friezen geeft wel eens mantelzorg aan een in zijn of haar omgeving. En die zorg wordt steeds zwaarder. Toch durven veel mensen en mantelzorgers niet om hulp te vragen. Daarom komt Omrop Fryslân met de 'Week van de Mantelzorg: vraag om hulp'. Vanaf 1 april brengen we verhalen van alle soorten mantelzorghulp die Fryslân bestaan en van steun aan mantelzorgers. Kijk hier voor meer informatie over de actieweek en voor een kaart met een overzicht van alle Friese initiatieven voor mantelzorg.

Trefwoorden: 
mantelzorg terminale zorg
(advertinsje)
(advertinsje)