De sniewinter fan 1979: Mei de hiele buert yn it spier om de snie fuort te krijen

14 feb 2019 - 11:08

Snie oant it dakrút ta, blokkearre sneldiken en gjin fretten foar de bisten. It is dizze tongersdei op de kop ôf 40 jier lyn dat de ferneamde sniewinter plakfûn. Yn koarte tiid wie it iepenbiere libben yn Fryslân folslein fersteurd en tal fan doarpen en stêden wiene dagenlang fan de bûtenwrâld ôfsluten. In winter om nea te ferjitten. Omrop Fryslân sammele de moaiste ferhalen fan harkers en sjoggers. Dizze ferhalen wurde de hiele dei pleatst. Dus pak in waarm kop drinken en tink werom oan dy bysûndere tiid.

Wylst de bern yn de snie boartsje op sliden, binne de folwoeksenen yn Drachten mei de folsleine buert drok dwaande om de grutte bergen snie fuort te krijen. De fideo komt fan de famylje Ruiter.

In barre tocht foar de leafde

Foto: Omrop Fryslân, Henry Drost

De problemen wiene grut yn de sniewinter, mar der binne ek moaie en leafdefolle ferhalen út dy tiid. Ferhalen dy't op in dei lykas tongersdei, Falentynsdei, eins noch krekt in bytsje moaier binne.

Jaap van der Wal ûndernaam in kuiertocht fan fjouwer oant seis oeren om syn freondinne te sjen. Hege bulten snie en barre temperatueren hâlden him net tsjin om fan Arum nei Seisbierrum te rinnen. "Ja dat weet ik nog. Ik was zwaar verliefd maar ik was in Arum, mijn meisje in Sexbierum en er was geen mobiel."

Iennige opsje wie rinne! Seis oeren lang! 

Jaap van der Wal

Dan bliuwt der mar ien opsje oer en dat wie rinne. "Weet niet hoe lang ik er precies over gedaan heb maar kwam als een sneeuwman in Sexbierum aan! Met ijspegels aan de snor!" De tocht slagge dus en 40 jier letter binne sy noch hieltyd by-inoar.

Problemen op de dyk

Foto: Omrop Fryslân, Henry Drost

"Het was een tijd waarin we nog geen autotelefoon, mobieltjes of code geel, oranje of rood hadden. Het was de dag waarop ik besefte dat het leven soms aan een zijden draadje hangt,"

Molkweinsjauffeur Tjeerd Vrieswijk moast yn de sniewinter by de boeren del, mar dit wie tige dreech. "Onderweg was ik menig sneeuwduintje gepasseerd totdat de motor niet meer op toeren kwam. Ondertussen had ik verschrikkelijke koude handen gekregen, en was ik behoorlijk nat geworden van de stuifsneeuw", sa fertelt Vrieswijk. "Omdat ik echt niet verder kon heb ik de melkauto op slot gedaan en ben gaan lopen. Van Hallumerhoek naar Vrouwenparochie."De Ljouwerter is tige tankber dat it goed kaam.

Doordat mijn kleren bevroren waren konden ze mij niet uitkleden.

Tjeerd Vrieswijk

De tocht stiet Vrieswijk noch helder foar de geast. "Bijna 2 uur later en 6.5 km verder kwam ik compleet bevroren aan bij Jan en Fokje Monsma in Vrouwenparochie. Doordat mijn kleren bevroren waren konden ze mij niet uitkleden. Ik heb toen eerst voor de kolenkachel moeten zitten zodat ik kon ontdooien. Natuurlijk was ik helemaal kapot en doodop. Ik ben daar in huis gebleven.

Bylden fan de Sniewinter

Dejinge dy't it meimakke hawwe sille de bylden nea ferjitte, mar foar de oaren binne der lokkigernôch opnames makke fan de útsûnderlike sniefal fan febrewaris 1979:

Ellen Hamersma wie yn dy tiid noch skoalgeand, en mei de oare jongerein fan de jeugdsoas setten se har yn om de âldere minsken te stypjen yn de dagen fan de sniewinter.

Ymte Osinga wit it noch goed. Hy soe op 16 febrewaris yn it houliksboatsje stappe mei syn Anke van Gerven, mar by it iependwaan fan de gerdinen op 14 febrewaris stie ynienen alles op 'e kop...

In ekspedysje foar bakkersprodukten

Foto: Omrop Fryslan

Bestelweinen koene net by de winkels komme en minsken bleaune sûnder iten sitten. In inkele persoan weage him yn 'e kjeld om doarpsgenoaten te helpen. Sa ek Geart Bos fan Skearnegoutum.

"Ik siet yn it bestjoer fan doarpsbelang en sadwaande haw ik my doe mar nuttich makke yn it doarp. Ien fan de beide winkels yn ús doarp, de Spar, hie dy moarn bakkersprodukten krije moatten, mar de frachtauto dy't it bringe moast wie fêstrûn yn de sniebanken by de Blauwe Tinte."

Wy smieten letterlik mei bôlen!

Geart Bos

"Der waard in berop op ús dien oft wy dêr ek hinne koene om it guod op te heljen." De operaasje fan Geart en syn freonen slagge sûnder ûngelokken. "Underweis stiene by guon wenten en pleatsen minsken út te sjen nei wat der lâns kaam en gol as wy wiene mei in oar syn guod, dielden wy bakkersprodukten út, we smieten letterlik mei de bôlen!"

Trefwurden: 
1979 sniewinter
(advertinsje)