LIVEBLOG: Saak tsjin skipper Amicitia om deadlik ûngelok yn Harns

16 nov 2018 - 17:13

De skipper fan sylskip Amicitia moat him freed foar de rjochter ferantwurdzje foar it ûngelok op syn skip yn Harns. By dat ûngelok yn augustus 2016 kamen trije Dútsers om it libben doe't de mêst ôfbruts en op de passazjiers terjochte kaam. De 53-jierrige skipper út Stiens wurdt ferfolge foar dea troch skuld. Ferslachjouwer Remco de Vries sit yn de rjochtseal en folget de saak.

17:13
Sitting en liveblog sletten

De harksitting oer de Amicitia is ôfsletten. Tsjin de fertochte is in wurkstraf fan 200 oeren easke en trije moannen selstraf ûnder betingst. Wy slute no ek ús liveblog. Tige tank foar it folgjen.

16:49
Fertochte

De fertochte is oan de ein fan de harksitting yn triennen en seit ûnder oare dit: "Ik weet niet wat ik had kunnen doen om dit te voorkomen. Het ongeval had immens trieste gevolgen. En ik realiseer me dat ons verdriet in geen enkele verhouding staat tot wat de nabestaanden van de slachtoffers meemaken." De sitting wurdt no ôfsletten.

16:26

Van der Goot: "Noodlottige ongevallen kunnen ontstaan zonder dat er sprake is van schuld." Hij wol frijspraak. No mei de offisier fan Justysje reagearje.

16:02

Mêstemakker is gjin beskerme berop, seit de advokaat. Der wurke in timmerman mei ûnderfining oan de reparaasje fan de mêst. It fuortheljen fan de plaat en de reparaasjes kin hiel goed gebeurd wêze op it stuit dat de fertochte net mear op de werf komme mocht. Hy wist der ek neat fan. "Wat kan je de cliënt dan nog verwijten", freget Van der Goot him ôf. De timmerman hie trochpakke moatten, doe't hy skimmel fûn op it plak dêr't letter de mêst bruts en dochs op ien of oare wize de fertochte ynformearre moatten. Van der Goot set in fraachteken by it feit dat de saak fan de timmerman seponearre is.

15:36
Tjalling van der Goot

Tjalling van der Goot is de advokaat fan de fertochte. "Diverse uitgewerkte verwijten in de tenlastelegging staan niet in relatie tot het ongeval", seit hy. En 'grove nalatigheid' falt net te bewizen. De offisier fan Justysje hat trouwens ek oanjûn dat it om in lichte foarm fan ferwytberhied giet. Is ferbjustere dat der sa maklik omgong wurdt mei it feit dat de mêst sertifisearre wie nei in keuring yn de 2012 en dat der yn 2014 nochris nei sjoen is. Syn kliïnt hat alles dien wat er dwaan moast. Dat dy keuring achternei ûnfoldwaande wie, is in probleem fan de brânsj of de keuringsynstânsje.

15:08
De eask

Tsjin de fertochte wurdt it foljgende easke: wurkstraf fan 200 oeren en trije moannen selstraf ûnder betingst.

14:25
Offisier fan Justysje

De offisier fan justysje makket in gearfetting fan wat der neffens him gebeurd is. Gong om in groep fan tolve minsken. By it binnenrinnen fan de Harnzer haven is de foarste mêst ôfbrutsen. Twa man binne gelyk ferstoarn. De tredde yn de earmen fan syn heit. Op 8 maaie 2012 is der in sertifikaat oant 2018 ôfjûn foar de mêsten. Dat hie maksimaal 2,5 jier lang wêze mochten. Op 2 juli 2014 hat der wer in keuring west, wêrby't de mêsten oerein op it skip stienen. Mar der is foaral sjoen nei de 'tuigage'. Net de mêst. Dat wie ek dreech troch de laach beits op de mêst.

Trije oare minsken dy't oan de mêst wurke ha, wurde net ferfolge. De timmerman hat ferklearre dat hy yn it programma Hea by Omrop Fryslân sjoen hat hoe mêsten reparearre wurde. Hy hie gjin ûnderfining mei mêsten. In bettere ynspeksje hat hy net dien, omdat der noch in keuring komme soe en omdat de fertochte sels ek in timmerman is. Op it plak dêr't de mêst brutsen is, wie 70 oan't 80 prosint fan it hout rot. Der hat seker fjouwer jier lang ynfloed west fan wetter en de rotterij hat sa'n twa jier duorre.

De fertochte moast en koe oars hannelje. "Verdachte is als eigenaar en schipper verantwoordelijk voor technische staat van het schip. De staat van de mast was zo slecht dat het schip niet als charterschip gebruikt kon worden", seit de offisier fan Justysje. Dy leaut de fertochte as hy seit dat hy net wist dat it sa min gong mei de mêst. Mar hy hie it al witte moatten!

Doe't de mêst lakt waard, wiene der tsjustere plakken te sjen en der wie in reparaasje op dat plak dien dy't derop wiisde dat der wol wat oan'e hân wie. Of it al of net te sjen wie, docht der ek net altiten ta. Je kinne der ek op in oare wize achterkomme.

It wurdt de fertochte ferwiten dat hy net foldwaande tafersjoch hâlden hat op hoe't syn mêsten der oan ta wienen. En hy is net yn aksje kaam doe't der minne plakken fûn waarden. De trije minsken dy't it wurk dienen wiene ek net foldwaande saakkundich. Hy hie de reparaasjes dy't wol plak fûn ha boppedat melde moatten. It skip is nei 2015 wol keurd, mar net de mêsten. "Hij had anders moeten handelen."

14:10
De persoan

De saak giet fierder. It giet no oer de persoan fan de fertochte. Hy wie 25 jier lang beropsskipper, mar dat wol no net mear. "Ik heb nog een paar tochtjes gemaakt. De vertrouwde skyline van Harlingen is een vijand geworden. Ik heb het nooit als werk ervaren, maar dat is over." Hy ferhiert it skip no stillizzend. De fertochte: "Het hakt er enorm in. Als ik Christiaan Halm hoor. We hebben elkaar die dag omarmd. Het was gewoon een hele fijne groep. Het is gewoon onbeschrijfelijk." Hoe hij hun leed omschrijft, daar is geen woord van overdreven."

Rjochter freget wat hy derfan fynt en hy toant dêr begryp foar. Hy is lulk oer it ûnrjocht wat dizze famylje oandien is. "Het had ook mijn familie kunnen treffen", seit der, want koart dêrfoar wie hy noch op 'en paad mei syn eigen famylje. Der is stipe fan de kollega's. "De hele vloot krijgt er in zekere zin ook van langs. Dan is het makkelijker om een schuldige aan te wijzen. Dan kunnen we allemaal weer verder. Ik begrijp het allemaal wel."

Hy fynt it lêstich, mar ek wol goed dat der no in útspraak komt. Foar himsels en de hiele brânsj. It hat in skok west foar de sjartersektor: "Er zijn nog nooit zoveel masten vervangen." Oer hoe't hy him fielt: "Ik vind het ongepast om hier een slachtofferrol aan te nemen."

12:56
Christiaan Halm

Neibesteande Halm lit syn tolk in ferklearring foarlêzen. It skip hie net de goeie ûntheffing, seit er. De partij dy't net terjochte in sertifikaat foar seis jier ôfjoen hat foar de mêst, moat ferfolge wurde, fynt hy. Fertochte hat de opdracht net oan in saakkundige joen, omdat hy jild besparje woe, sa is de beskuldiging. De reparaasje wie net goed en der binne 'ongeborgde' skroeven brûkt en hy hat ferrotte plakken oerfervje litten.

Trije húshâldingen binne ferwoaste. seit de neibesteande. De famylje hat bot te lijen hân. In soad bern krije spesjalistyske help. Syn soan is yn syn hannen ferstoarn. Hy fertelt ek hoe't hy de lichamen fan syn broer en freon der hinne leinen. Hy wol in finzenisstraf sûnder betingst en in libbenslang ferbod om passazjiers te ferfieren. Der wurde in soad ynternasjonale saken neamt, wêrby't kapiteins ta lange finzenisstraffen feroardiele binne. Der wurdt no skorst oant en mei 14.00 oere.

12:34

De fertochte mei no reagearje op wat de tsjûgen sein ha. De soarch dy't de timmerman útsprekt oer de tastân fan de mêst, heart de fertochte no foar it earst. Dat de mêst keurd wurde soe, kin goed. Dêr wie hy mei dwaande. Der soe in forkheftruck tsjin de mêst oan riden hawwe, mar dêr wit de fertochte neat fan. Der is ien ferklearring, fan hearren en sizzen, fan immen dat de rotterij yn de mêst sitte soe. De fertochte wit dêr neat fan. "Het is een vaartuig uit de onderkant van de markt", hat de ynspekteur fan register Holland noch ferklearre. De mêst is yn 2014 noch troch dy inspekteur besjoen, seit de fertochte. Hy hat net de moaiste skippen, mar hy ûnderhâld sy wol goed, is fierder noch ferklearre út it keuringsbedriuw wei. It giet dus no oer de reputaasje fan de fertochte.

De mêst is úteinlik brutsen op 13,5 meter hichte. Op it breukflak wie it hout bot oantaaste troch skimmel. Kaam troch ynwettering en omdat it hout dêr, achter in metalen plaat, net goed drûget. It hat seker twa jier lang duorre, foardat it sa min waard. Normale belêsting fan it syljen wie al genôch om de mêst brekke te litten.

12:26

"Ik wie der net gerêst oer", seit de troch de fertochte ynhierde timmerman. Hy woe dus mei de fertochte by de mêst del en woe in ûndersyk. Hy makke him soargen oer de binnenkant fan de mêst. Advokaat Tjalling van der Goot freget wêrom't hy letter hjiroer gjin kontakt socht hat mei de fertochte, neidat it earder net slagge om de fertochte op de werf hjiroer oan te sprekken. De man gong derfan út dat de fertochte it letter noch wol sjen soe en hat it gean litten, want de fertochte is sels ek timmerman. De tsjûge giet wer en de fertochte wurdt opnij heard.

12:02
De timmerman

Dizze tsjûge is 74 jier âld en docht syn ferhaal yn it Frysk. Gelokkich kin de tolk dy't it nei it Dútsk oersette wol dat oan, want dy stekt de tomme omheech. De timmerman wie net yn tsjinst, mar hat wol wurk útfierd. De mêst moast sa keal mooglik makke wurde foar de keuring. Alles wat los en fêst siet, moast derôf.

Hy hat gjin kontakt hân mei de fertochte oer wat der gebeure moast. Kaam wol skuorren tsjin yn de foet fan de mêst, mar dat wie gjin probleem foar de sterkte fan de mêst. Hy hat dat reparearre, mar dat wie mear in optysk probleem. Achter de gaffelplaat wie it wat skimmelich en wat hy seach neidat hy it úfreesde "foel my net ôf". Hy hat der in nije lat ynset. Dat is net mei de fertochte bepraaten en wie syn eigen inisjatyf.

"Dy mêst sjocht der net goed út", seit de timmerman. In hiele rige skroeven miste út de gaffelplaat. Hy woe de eigener der noch wol by helje, mar dat is net slagge, want dy rûn troch. "Hy sil aanst wol wer komme, mar hy kaam net werom", seit de timmerman. Hy hat letter neat mear heard fan in keuring fan de mêsten.

11:31

Der is de ûnderhâldsman neat opfallen doe't hy de gaffelplaat derôf helle. Dat der troch de timmerman twa latsjes by de gaffelplaat ferfongen binne, foel him letter ek net op. In oar ferklearret dat der in dúdlik kleurferskil wie en dat de kwaliteit fan it ferfangende hout net sa goed wie. De fertochte is noch wol del west, mar benammen it wurk oan it flak krige omtinken. De einkontrôle is altyd oan de fertochte.

Dat der noch plannen wiene om de mêsten te keuren, wie dizze tsjûge net bekend. Hy hat de gaffelplaat der ek wer op setten mei deselde skroeven. En de boppekant tichtmakke mei kit. Hat dat allegearre op eigen inisjatyf dien sûnder dêroer te oerlizzen mei de eigener en skipper, oftewol de fertochte. In oare rjochter freget troch. Want hy hat earder by de plysje ferklearre dat de mêst sûnder gaffelplaat wol inspektearre is troch de fertochte. Dat kloppet dan, lit de tsjûge witte. Syn ûnthâld is minder wurden nei ferrin fan tiid.

11:16
Tsjûge

Der is in kertier skorst. De saak begjint no wer. Ien fan de wichtichste tsjûgen wurdt heard; ien fan de twa manlju dy't it ûnderhâld útfierden. De man is no net mear yn tsjinst fan de fertochte. Hy hat op de Enkhuzer skipfeartskoalle sitten en hat in oplieding ta automonteur dien. Hy moast ûnder oare de twa mêsten skjirje en lakke. Hy hat twa minne plakken fûn en dêroer maild. Mar wêr't dy presys sieten, wit hy net krekt mear. De fertochte hie frege him op 'e hichte te hâlden, wylst hy op fakânsje wie. Dêrnei hat it in skoft duorre foardat er mei de mêsten fierder gong en de fertochte wie wer werom fan fakânsje.

Se ha mei harren trijen (ynklusyf de eigener/skipper en de timmerman) by de mêsten west om se te besjen. Earst is der binnen wurke, dêrnei moast it bûten gebeure, omdat sy oars net goed by it flak fan it skip koenen. Hy hat de gaffelplaat ferwidere om oeral goed by te kinnen. Dat wie eigen inisjatyf. Mar oft dy plaat der al ôf wie doe't sy de mêst ynspektearren, wit hy net mear.

10:51
Seal sit fol

De seal sit hielendal fol. De offisier fan Justysje hat ekstra fragen steld oer de keuringen. De fertochte gie derfan út dat hy fertrouwe koe op de termyn fan seis jier. Op de sitting wurdt dúdlik dat de saak tsjin de twa ûnderhâldslju seponearre is.

10:31
Konklúzje plysje

As der saakkundich advys ynhierd wie, hie dit foarkommen wurde kind, hat de plysje konkludearre. Fertochte seit dat dat hiel goed kin. Mar hy wist net dat der safolle mis wie mei dizze mêst. Dat is him net meld, seit hy. Dus wie der gjin oanlieding om der in saakkundige by te roppen.

10:23
Ferklearring tsjûge

"Mijn ervaring is dat de verdachte altijd het minimale van het minimale doet", hat in tsjûge fan register Holland (dy't it skip dus keurt) ferklearre oer it ûnderhâld. "Typisch voorbeeld van zijn eigen hachje redden", seit de fertochte. In nije mêst kostet sa'n 8.000 euro, mar dat hat gjin rol spile by in beslút oft de mêst ferfongen wurde moast.

10:17
De dei fan de mêstbreuk

Gebeurt mêstbreuk faker, wol de rjochter witte. De fertochte hat it sels noait meimakke, seit hy, mar it gebeurt wol by kollega's. Wie der nei oanlieding fan ferhalen fan kollega's gjin oanlieding om de mêst te ferfangen troch bygelyks in metalen mêst, freget de foarsitter fan de rjochtbank. Nee, seit de fertochte. De mêst hie neffens syn belibbing noch wol tsien jier meikind. En as it misgiet, wurdt sa'n mêst meastentiids gewoan oerboard syld sûnder dat it gefolgen hat foar bemanning of passazjiers.

10:11

De beide minsken dy't oan de mêst wurke ha, hiene gjin spesifike kennis fan mêsten. Mar spesifike kennis is gjin garânsje dat der neat misgean kin, seit de fertochte.

10:01

"Je kan niet door hout heen kijken", seit de fertochte. De rjochter wol witte hoe kwalifisearre syn ûnderhâldspersoaniel wie. Foar de man dy't oan de mêst wurke hat, wie it dúdlik dat der noch in keuring komme soe foardat de mêst wer brûkt wurde soe. Der hat kontakt west mei register Holland (de keuringsynstânsje) om dat ek te dwaan te litten, want de mêsten leine horizontaal en der klear foar. Mar it is net gebeurd yn de drokte en gaos om in konflikt hinne oer it ferdûbeljen fan it flak mei de werf.

9:53

De reparaasjes dêr't no oer praat wurdt, wiene yn 2015. De metalen gaffelplaat yn de mêst dêr't de rotterij siet, is yn 2005 al is lossketten by in klapgijp. Dat is doetiids troch de matroas útfierd. De reparaasjes yn 2015 wiene oan in wynskuorre dy't ûnder de gaffelplaat troch rûn. En dêrfan wie hy net op 'e hichte, mar hy hie it net oars oanpakt.

9:38
De reparaasje

Der is in oare man dwaande west mei it reparearjen fan de mêsten. De rjochter freget oft de metalen platen ek fan de mêsten ôfhelle binne. Dat is wol gebeurd foar de reparaasjes, mar dat wist de fertochte net. De minsken dy't de reparaasjes en it ûnderhâld útfierd hawwe, seagen gjin oanlieding om dêroer mei de fertochte te oerlizzen. Hy hat op dy minsken fertroud en dy hawwe neat earnstichs sjoend. Dêrnei hat hy der ek net mear nei sjoen, want hy koe de werf net op. Pas neidat de mêsten der wer op stienen en it skip fan de werf ôfkaam, hat hy sy wer sjoen. De fertochte wurdt emosjoneel: "Want als het mijn vrouw of kinderen getroffen zou hebben. Het heeft mijn vrouw op een haar na gemist." Hy soe it net oars oanpakt hawwe, as it om de reparaasje giet, as de mannen dy't de reparaasje útfierd ha. De mêst bruts troch rotterij fan binnenút en dat wie net te sjen. "Het was aan de buitenkant niet zichtbaar."

9:26
Details...

Mêst is 40 oan't 50 jier âld. It beslach dêr't de blokken oan fêst makke wurde, is der yn dy tiid noait ôfhelle. Dat is ek sa't it meastentiids gebeurd yn de sektor. Der is ea in stik metaal om in part fan de mêst lein. En dêr gong it mis. De twa plakjes dy't yn de mêst fûn waarden, wiene gjin oanlieding foar de fertochte om "daar heel spannend over te doen." Letter seit er noch:"Alle aandacht ging naar het vlak." Dat de mêsten lakt binne, wie moai meinaam. De rjochter wol witte hoelang't de mêsten bûten lein ha. Dat is in drege fraach, want de fertochte kaam troch in konflikt mei de werf net mear op dy werf. Wol binne der in latten ferlime yn de mêsten, om de swakke plakken te reparearen. Hy hat de reparaasje yn de mêst dy't brutsen is, ek sjoen. En dat seach der goed út. Dat wie nei syn fakânsje.

9:21
De werf

It skip hat op de werf lein foar ûnderhâld. De mêsten binne nei ûnderen helle en soene ûnderhâlden wurde. De fertochte kaam sels net mear op de werf troch in konflikt, mar syn ûnderhâldsman hat op syn fersyk alle dagen ferslach dien fan wat der gebeurde. Der wiene twa minne plakjes yn de mêst dy't noch neisjoen wurde moasten. Dêrnei is de fertochte twa wiken fuort west op fakânsje yn Dubai en hat hy mar beheind telefoanysk kontakt mear hân mei syn ûnderhâldsman. Trije, fjouwer kear op syn meast en dêrby gong it foaral oer it flak fan it skip. De mêsten binne skjirre en lakt op de werf.

9:16
Fêste ûnderhâldsman

It giet no oer syn fêste ûnderhâldsman. Wat docht er en wat binne syn kwalifikaasjes? Dy man hat in soad ûnderfining yn de seefeart en is neffens de fertochte goed kwalifisearre. Der wurdt fierder foar in part neffens in ûnderhâldsplan wurke, wêrby't der mei fêste ynterfallen wurke wurdt. Want as der in keuring nêdich is, komme sy yn aksje. Foar de mêsten wie dat seis jier, mar sa as al earder dúdlik wurden is, doocht dat net.

9:12
It ûndersyk begjint

De rjochter begjint syn ûndersyk mei de fraach oan de fertochte oft hy sels ek fynt dat hy skuld hat oan de mêstbreuk. "Ik denk dat iedereen fouten maakt", seit de fertochte, mar yn dit gefal fynt hy net dat him wat te ferwiten falt. De rjochter freget troch oer it ûnderhâld fan it skip; hoe't dat regele wurdt. "Wat is uw instelling daarbij", wurdt frege. "Het is een doorlopend proces", seit de eigener en skipper fan de Amicitia.

9:05
De saak set útein

De trije rjochters sitte te plak en elkenien is der. Ek is der famylje fan de slachtoffers. Foar harren is der in tolk by, dy't op de achtergrûn alles oerset yn it Dútsk. Der wurdt letter ek in ferklearring fan de famylje foarlêzen, sa is no al dúdlik.

8:32
IM: Skipper hat neilittich west

De skipper fan Amicitia dy't freed terjochte stiet, wurdt ferfolge foar dea troch skuld. It Iepenbier Ministearje fynt dat de skipper ferantwurdlik is foar it ûnderhâld oan it skip en stelt dat er dêryn neilittich west hat.

Ut ûndersyk die bliken dat der sprake wie fan houtrot oan de mêst. De skipper hie rekken hâlden mei ferfolging, mar neamde it beslút fan it IM om him te ferfolgjen 'in klap'.

Trefwurden: 
ûngelok rjochtsaak Amicitia
(advertinsje)