Kollum: "Friesland Campina, de foute TV-dominee fan 2017"

14 okt 2017 - 08:54

It is hjerst. De strakgriene greiden lizze der ferlitten by. Troch de oerfloedige rein wurdt it rispjen fan de mais hjir en dêr in modderballet. Ik seach lêstendeis yn it fuotbalstadion tidens in waardeloaze wedstriid in flecht guozzen oerkommen. Dat seit my dat de tiid kaam is dat de skiep de greiden wer ynnimme sille, omdat it al mar trochgroeiende Ingelske raaigers dochs opfretten wurde moat. Mei trekkers op it lân kin no hast net mear en drûgje docht it ek net.

De kij dy’t in wike as wat lyn noch noflik yn de sinne leinen, binne dus oant de oare maitiid ta nei binnen ferdwûn. Yn de lisboksen dêr’t se 24 oeren deis troch harren eigen stront rinne. Tink jim dat ris yn. Altyd de drek tusken de tiennen troch. Ik wit wol, de flier wurdt sa no en dat skjinfage, mar as je nei de klauwen fan de kij sjogge, binne dy net skjin. Ik bin gjin aktivist hear, ik ha der gjin muoite mei, mar it is wol sa.

Friesland Campina, de suvelreus, kaam dizze wike wer ris yn it nijs. Se wolle ôf fan de saneamde groppestâl. De stâl dêr’t de ko oan in keatling fêst stiet. Dit soe net bistfreonlik wêze. Under druk fan de bistelobby hat Friesland Campina dit stânpunt ynnaam.

Mei ik jim in ferhaaltsje fertelle? It spilet yn Oranjewâld. Dêr buorke in boer. Hy hie 35 kij, dy’t fan de iere maitiid oan de lette hjerst bûtendoar rûnen. As se molken wurde moasten, kamen se nei de pleats, dêr’t se út harren sels nei harren eigen plakje yn de Fryske stâl rûnen. Se stapten oer de groppe en lieten harren de biks goed smeitsje. De boer sette se fêst, net allinnich mei in keatling, mar ek de sturt mei in sturtline dêr’t in sturtfrissel yn frissele wie, sadat se net yn de jarre leinen te kletsen en dus moai skjin bleaunen.

Se leinen yn in dik pak strie, de klauwen bleaunen drûch en se wienen eins nea kreupel. De gemiddelde ko wie tusken de fiif en tsien jier. De feedokter kaam amper op dizze pleats, it fee wie net folle siik. Dat kaam omdat se it hiele jier yn blom- en krûderike greiden rûnen te fretten en winterdeis de kuil en it hea fan datselde lân as rantsoen hienen. As it lân te wiet waard, makke de boer de stâl skjin mei de hegedrukspuit en waard it fee opsetten foar de winter.

De soan mocht jûns faak noch even ôfljochtsje en dat wie syn moaiste oerke fan de dei. De hiele lange rige mei 25 kij lei dan noflik op harren skjinne stâl te wjerkôgjen. De mjukserij soarge dat de dong op de dongbult kaam, de tinne jarre waard skieden en bedarre yn de kolk. Ien fan de kij, se hjitte Henriëtte 9, rekkene der op dat de soan even by har kaam en op har skouder sitten gie. Dan lei se har grouwe kop op syn fuotten, die har eagen ticht en pûste der oer, sa hie se it nei it sin op dy ferskrikkelike Fryske groppestâl.

Ik ha nea it idee hân dat in ko by dizze boer yn it bûthús minder goed fersoarge wurde koe as yn in troch Friesland Campina oanrikkemandeare lisboks, dêr’t de klauwen fan de kij altyd sêft binne omdat se harren hiele libben troch de stront banjerje moatte. 

Maitiids waard der op dy pleats yn Oranjewâld dongriden, rûge dong, dêr’t manmachtich greidefûgels op ôf kamen. As der in foks wie, rêden de jagers dêr mei.

Fryslân is troch skaalfergrutting en opfokte foarljochters feroare yn in grien biljert. Monokultuer en ekonomysk ferantwurde buorkje. Hjir en dêr sputtert in goedbedoeld boargerinisjatyf noch wat tsjin, mar ik fyn de rol fan Friesland Campina sa stadichoan rûnút walchlik. No ynienen foar de bühne preekje dat se it sa goed mei de kij foar ha.

Dy kij yn Oranjewâld, bêste Friesland Campina, dy hienen in moai libben. Mei ôfwikseljend fretten dat se sels útsykje koenen. Mei sjongende fûgels om harren hinne en hast gjin predaasje. Sels de seks wie better, want der wie in bolle foar de natuerlike dekking. Jim ûnmacht om werom te gean nei de basis is mislikmeitsjend en stuitsjend.  

Ik bin dy soan.  

(advertinsje)