Kollum: "De Grutte Freonlike Reus"

29 aug 2017 - 08:37

"De Grutte Freonlike Reus is dea. Myn frou seit dat neffens har syn wenning al hielendal leech stiet. Ik wol it net leauwe. De man hat my koartlyn noch oansprutsen mei in dringende fraach. Ik kuierje de lange Insulindestrjitte ôf. Hy wennet yn it blok deun njonken it Cambuur Café. Alles stiet noch yn de hûs, mar de Reus sels is nearne te bekennen.

Yn de maitiid ferskynde der in boekje oer dizze wyk. Verhalen & Portretten uit de Oost-Indische Buurt. Skriuwsters Siska Alkema en Renate Huisman ha in jier lang mei ferskillende bewenners praat. Ien fan de portretten giet oer Appie, de lange sechstiger dy't tsjin it Cambuurplein oer wennet. In bekend gesicht. Yn it foarste plak fanwege syn wurk as blommebesoarger, mar ek omdat er suver altyd foar syn hûs sit en de boel wat yn de gaten hâldt.

De skriuwsters neame him yn it boek de Grutte Freonlike Reus. En sa sjocht er der ek út, as in tekening út in boek fan Roald Dahl. In lang liif, dat altyd in bytsje krûm stiet. Keale plasse mei oan de sydkanten griiswite tufen hier. Grutte hannen en in djippe, galmjende stim. Hy groetet alle minsken en hat de grutste aardichheid oan de ferskate festivalgongers dy't oan it plein komme te winkeljen. As dy kleurrike gasten har pendelbus fersitte, kinne se by him wol in kop tee krije en wachtsje op de folgjende.

In pear wike lyn stuts er de hân op, kaam oerein en rûn nei my ta. 'Yn oktober sille se dit blok slope', sei er, 'en men hat my beloofd dat ik dan daliks yn in nijbouwenning ken.' Hy wiisde nei it braaklizzende terrein dêr't de nije wenningen komme moatte. Mar mei de bou wie noch net begong. Appie makke him djippe soargen. Ien kear ferhúzje, dat koe net oars, mar earst nei in wisselwenning, dat seach er net sitten. Yn ien kear oer, dat hie men beloofd en dêr hie er foar tekene.

Doe kaam syn kringende fraach oan my. Oft ik myn frou freegje woe hoe't it der no krekt foarstie. Dat hie er goed sketten. Ast witte wolst hoe't de saken der yn de wrâld hinne lizze, dan moast by myn frou wêze en net by my. Doe't myn frou yn it sikehûs lei, reinde it pommeranteblommen. Sels de boargemaster stjoerde in boskje. Dat wist de Reus. Dy blommen hie er sels besoarge.

As brave boadskipper spile ik syn fraach troch. Doe't ik him wer seach, swaaide ik en rûn nei him ta om him it antwurd fan myn frou te jaan. Hy makke lykwols daliks in teken dat ik stil wêze moast. Syn nije buorlju kamen krekt thús en tilden in sliepend famke út de auto. Dy moast ik net wekker meitsje. Dêr stie ik, in belangryk boadskip te flústerjen tsjin in reus mei syn finger foar de mûle, wylst de licht ferstuivere buorman syn sliepende dochter oer de drompel tilde.

Noch gjin wike foar syn dea skrok ik fan him. Op it laad- en lospunt by in supermerk oan it Cambuurplein stie in grutte frachtwein. Ik rûn dêr del en ynienen boldere in stim. 'Hee, kutsjauffeur!' De sjauffeur stapte frijwat agressyf út de kabine. Boarst foarút. Soe it op in strjittegefjocht útrinne? Oan de oare kant fan de strjitte stie de Reus mei in reuzeglimk. 'Je bederft mijn uitzicht,' lake er en gie wer op syn stuoltsje sitten. Blykber wie dit in fêst ritueel tusken beide mannen.

En no is er dea. Aansten is syn hûs der ek net mear. En op it lege perseel wurdt noch hieltyd net boud. Mar de Grutte Freonlike Reus hoecht net nei in wikselwenning. Dy is yn ien kear oer."

Trefwurden: 
De Toan fan Arjan Hut
(advertinsje)