Oade oan oersetters: "De mensen met de grootste liefde voor de literatuur"

19 okt 2021 - 07:55

We kinne noch hiel wat leare fan oersetters. Oersetters binne krekt, freegje alles nei en nimme de tiid. Jûn steane se yn de skynwerpers by de gearkomste Vertalersgeluk yn de Westertsjerke yn Ljouwert.

Foto: Omrop Fryslân, Wytse Vellinga

Op de jûn, dy't organisearre wurdt troch boekhannel Van der Velde, Tresoar en produksjehûs Explore the North, fertelle trije oersetters oer harren fak en de útdagingen dy't se tsjinkomme yn har wurk.

"Een vertaler is iemand in de literaire wereld van wie we maar heel weinig zien", seit Esmé van den Boom fan de organisaasje. "De vertaler is de persoon die het dichtst op de huid van de roman zit. Ik denk dat we daar af en toe wat meer aandacht mogen besteden."

Overzetten op zo'n manier dat de lezer eigenlijk niet merkt dat jij aan het werk bent geweest.

Esmé van den Boom oer it wurk fan oersetters

"Ze hebben een hele roman die ze vanuit een bepaalde cultuur en een bepaalde taal moeten overzetten naar een hele nieuwe taal en cultuur. En dat moet je dan ook nog op zo'n manier doen dat de lezer eigenlijk niet merkt dat jij aan het werk bent geweest."

Op de oersettersjûn binne Annemarie Vlaming, Lette Vos en Jan Popkema de sprekkers. Vlaming wûn dit jier de Europeeske Literatuerpriis foar de oersetting fan de roman Herkomst fan Sasja Stanisjic. Vos sette Booker Prize-winner Girl, Woman, Other fan Bernardine Evaristo oer. En Jan Popkema krige ferline jier de Dr. Obe Postmapriis foar syn Frysktalige oersetting fan Das Parfum fan Patrick Süskind.

De ferhalen fan de oersetters wie ien reden om de jûn te organisearjen. "Maar we hadden nog een argument", seit Van den Boom. "In de coronatijd hebben we veel prijsuitreikingen niet kunnen doen, waaronder die van de Dr. Obe Postmapriis. Dus we dachten: nu is het moment om die drie vertalers eens uit te nodigen om te komen vertellen over het bijzondere ambacht."

En dy oersetters ha wol wat te fertellen, giet Van den Boom fan út. "Eigenlijk is elk boek weer anders en elke taal ook. Ik was eens bij een vertaalster uit het Noors. Die vertelde dat er in het Noors wel vijftien verschillende worden voor steen of rots zijn. Hoe kies je dan het juiste woord? Dat zijn heel grappige verhalen."

Grutste leafde foar de literatuer

Mar der binne ek ferhalen oer maatskiplike feroaringen. "In het geval van Meisje, vrouw, anders zit er een non-binair personage in het boek. Maar in het Nederlands is er nog geen persoonlijk voornaamwoord dat daarvoor algemeen gebruikt wordt, terwijl dat er in het Engels wel is. Dat was een hele zoektocht voor Lette Vos. Uiteindelijk is het 'hen' geworden."

It kostet in soad tiid en leafde, om alle nuânses fan in oare taal goed oer te setten. "Vertalers zijn echt de mensen met de grootste liefde voor de literatuur", neffens Van den Boom.

Trefwurden: 
literatuer oersetten
(Advertinsje)
(Advertinsje)