Identiteit fan yn Ljouwert ferstoarne Oekraynse nei goed 75 jier fêststeld

15 sep 2021 - 17:57

Mear as 75 jier lang wie ûndúdlik wa't de jonge frou wie dy't begroeven lei op it Sovjet Ereveld yn Leusden. Lang om let is it mystearje no oplost: it giet om Jekaterina Karpovna Tsokalo út Oekraïne. Jekaterina ferstoar op 21-jierrige leeftiid yn Ljouwert.

Foto: Stichting Sovjet Ereveld

Nei de Dútske ynfal yn de Sovjet-Uny waard Jekaterina troch de Dútsers meinommen as Ostarbeiter, twangarbeider yn de Dútske yndustry. Se moast ûnder minne omstannichheden swier wurk dwaan yn it Kruppfabryk yn Rheinhausen, by Duisburg.

Yn de gaos oan de ein fan de Twadde Wrâldoarloch bedarre se yn Nederlân en úteinlik yn Ljouwert. Dêr makke Jekaterina de befrijing mei, mar de blydskip duorre net lang foar har. Troch de minne situaasje yn it Dútske fabryk hie se de ûngenêslike sykte longtuberkuloaze oprûn. Op 23 septimber 1945 stjoar se yn it Sint Bonifatius Hospitaal yn Ljouwert. Se waard 21 jier.

Begroeven yn Huzum

Earst waard Jekaterina begroeven yn Huzum, mar op 14 maaie 1948 krige se ûnder de namme Katharina Zokolowa in lêste rêstplak op it Sovjet Ereveld. Pas dizze wike koene frijwilligers fan Stichting Sovjet Ereveld fêststelle dat it om Jekaterina Karpovna Tsokalo út Doebrovka, flakby Kiev, gie.

Remco Reiding fan it Sovjet Ereveld is bliid dat it einlik slagge is. "Dat kun je wel zeggen, ja. Ik ben er zelf al meer dan twintig jaar naar op zoek. Het is natuurlijk al meer dan 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog en nu pas hebben we kunnen vaststellen wie dat meisje, dat hier zolang al ligt onder grafsteen 815, is. En we hebben zelfs haar familie kunnen opsporen in Oekraïne, om te vertellen dat ze niet langer vermist is."

Een vermissing is voor een familie vreselijk. Decennia later speelt dat nog steeds een grote rol in zo'n familie.

Remco Reiding

Dat it salang duorre hat, kaam trochdat se ûnder in ferkearde namme begroeven waard. Neffens Reiding barde dat faak yn de oarloch. Russyske en Oekraynske nammen waarden faak fonetysk opskreaun en der waarden in soad flaters makke. "Het is heel erg lastig om te achterhalen wat nou precies de juiste spelling is van een naam. En dat maakt soms het verschil tussen het wel of niet kunnen identificeren", seit Reiding.

Jekaterina hie yn Oekraïne in tal sussen en in broer dy't allegear net mear yn libben binne, fertelt Reiding. "Maar er zijn wel kinderen, dus neven en nichten van haar, nog in leven. Die reageerden natuurlijk bijzonder verbaasd, maar ook emotioneel. Dat de tante die ze eigenlijk nooit hebben gekend, maar waar ze wel veel van hadden gehoord, nu toch eindelijk terecht is. Dat ze gelijk in tranen uitbarstten, gaf wel aan: een vermissing is voor een familie vreselijk. Decennia later speelt dat nog steeds een grote rol in zo'n familie."

Remco Reiding

(Advertinsje)
(Advertinsje)