Kook lekker en bewaar de vrede

22 jun 2016 - 22:26

Nog twee jaar, dan is Leeuwarden culturele hoofdstad van Europa. De Baskische stad Donostia, bij ons beter bekend onder de Spaanse naam San Sebastian, is net als Wroclav in Polen dit jaar 'Capital Culturel'. Wat kan Leeuwarden leren van San Sebastian? Verslaggevers Eduard Rekker en Karen Bies gingen naar de Baskische stad en maakten een dagelijkse vlog voor Finster.

Tekst: Karen Bies     Foto’s en filmpjes: Eduard Rekker

Vanaf het vliegveld van Bilbao kun je voor 17 euro rechtstreeks met de bus naar San Sebastian, 100 kilometer verderop. Prima te doen dus, maar wij vinden het leuker om mee te rijden in de Seat Ibiza van Breo en Patricia. Via de carpooldienst Blablacar kun je voor een klein bedrag een lift krijgen. En het is nog gezellig ook. Breo spreekt alleen Baskisch en Spaans, maar Patricia babbelt in het Engels honderduit over ‘Donosti’. Ze geeft ons allerlei tips en als we vragen of ze trots is op haar stad, antwoordt ze: ‘Yes, I am very proud!’

Dat begrijpen we, zodra we met onze ratelende rolkoffertjes langs de boulevard lopen. Wat een mooie stad! Rondom de uitlopers van de Pyreneeën, de rivier Urumea die door de stad loopt en hier uitmondt in een baai van de Golf van Biskaje. Lag Leeuwarden nog maar aan zee…

In de 19e eeuw was San Sebastian het zomerverblijf van het Spaanse hof. Nog steeds oogt de stad rijk en groen. Bij een makelaar zien we huizen van een miljoen euro. Nee, goedkoop wonen is het hier niet: van de vijf duurste straten van Spanje telt San Sebastian er drie (de duurste is 12.700 euro per vierkante meter, schrijft de krant El Diario Vasco). Aan de boulevard staan mooie huizen uit het begin van de 20e eeuw, geen lelijke moderne hoogbouw zoals in andere Spaanse badplaatsen. Je kunt zo vanuit het centrum het strand oplopen. Voor de mensen die hier werken is het heel gewoon om tijdens de siësta even een duik te nemen in zee.

Hotels zijn er genoeg, maar wij huren liever een appartement via Airbnb. Het ligt in het oude deel van de stad, La Parte Vieja, dichtbij winkels, horeca én de zee, ideaal dus. Het is groot, modern en brandschoon. Kortom, we zijn er dolgelukkig. Maar om te kunnen vergelijken, verkassen we halverwege ons verblijf naar een appartement buiten het centrum, voor dezelfde prijs. Geen goed idee. Het blijkt een oude, doorrookte flat met muffe bedden, een vette keuken en een schimmelige badkamer. We worden door de hospita allerhartelijkst ontvangen, maar het geheel wordt door mijn reisgenoot Eduard terecht beoordeeld als ‘net himmel’.

Om een stad te leren kennen, is het goed om met een ‘local’ op pad te gaan. Je ziet meer en je hoort nog eens wat. We maken een stadswandeling met Durk Gorter. Hij woont en werkt hier sinds 2008 en is als onderzoekshoogleraar verbonden aan de universiteit. Hij heeft meegewerkt aan het bidbook voor Culturele Hoofdstad Donostia/San Sebastian. En nu is het dan zover. Maar behalve overal wapperende vlaggen met ‘DSS2016.EU’, merken we er als toerist weinig van. Geen Oeroltaferelen hier, we hoeven ons geen weg te banen door straattheater en flashmobs. Het World Puppet festival hebben we net gemist. Binnenkort is er het jaarlijkse jazzfestival en in april werd er gedanst op het balletfestival. Maar die laatste twee waren er ook wel zonder Culturele Hoofdstad.

Net als in Leeuwarden had ook in Donostia de organisatie van Culturele Hoofdstad aanloopproblemen, vertelt Durk Gorter. ‘Der wie rúzje yn de tinte en se hawwe trije direkteuren fersliten.’ Van het oorspronkelijke budget van meer dan 60 miljoen euro is 48,5 miljoen overgebleven. In plaats van grote festivals waar mensen uit heel Europa op af komen, is er gekozen voor vele kleine projecten. ‘In foarbyld is it lytsetaleprojekt Tosta, dêr’t Fryslân ek oan meidocht.’

Waar Leeuwarden in 2018 voor moet zorgen, is een goede openingsvoorstelling. Dat werd in Donostia een grote mislukking. Er was een toneelstuk op een van de bruggen over de rivier, maar het was voor de toeschouwers niet te volgen, aldus Gorter. ‘De minsken stiene hjir fiif rijen dik lâns de rivier. Yn de fierte koene se op dy brêge wat beweegjen sjen. It wie ek net te ferstean. Sels de pommeranten, dy’t op it dak fan kultuergebou Tabakalera de bêste plakken hiene, koene it amper sjen. It waard in desepsje. De organisaasje hat der sels syn ekskuses foar oanbean.’

Er is nog een tegenvaller. De replica van de 17e eeuwse walvisvaarder San Juan, gebouwd door jonge timmerlui, had het vlaggenschip van Capital Culturel moeten worden. Het zou de Basken weer trots maken op hun eigen geschiedenis van scheepsbouwers. Maar het schip vaart deze zomer niet langs de Europese kust. Het is nog niet af, het ligt nog op de werf in Pasaia en het is pas over twee jaar klaar.

Het culturele hoofdstadjaar is bijna halverwege. Net als Leeuwarden rekent Donostia op extra toerisme. Maar volgens Durk Gorter valt dat tegen. ‘Ljouwert moat him net ryk rekkenje en tinke dat der miljoenen minsken op Kulturele haadstêd ôfkomme. Ik kin teminsten net fernimme dat it hjir stoarm rint.’

Trefwurden: 
LF2018 Finster op Fryslân
(Advertinsje)
(Advertinsje)