Kritisch rapport Raad van Europa: Nederland moet onderwijs 'van en in het Fries' verbeteren

23 sep 2020 - 12:49

Nederland moet het onderwijs in én van het Fries op alle niveaus versterken. Dat staat in een brief die de Raad van Europa in Straatsburg naar het Nederlandse kabinet stuurt. De aanbeveling van de Raad komt uit een kritisch rapport over de naleving van het Europees Handvest voor minderheidstalen door Nederland. Het comité van ministers van de Raad van Europa heeft de conclusie dat het onderwijs van het Fries beter moet overgenomen en Nederland gewezen op de tekortkomingen.

Foto: Omrop Fryslân

Verslaggever Onno Falkena heeft het rapport gelezen. Er mankeert volgens de Raad van Europa wel het een en ander aan het onderwijs in het Fries.

"De eerste aanbeveling is om het aantal uren dat wordt lesgegeven in het Fries direct te verhogen en dat geldt zowel voor het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. Het gaat dus niet alleen om Friese les, maar ook om het gebruik van het Fries als voertaal op school bij andere vakken, zoals geschiedenis, muziek, gymnastiek of wiskunde."

Heeft de Raad van Europa ideeën om het onderwijs van het Fries te verbeteren?

"Er moeten meer onderwijzers en docenten worden opgeleid die Fries kunnen geven en ook kunnen lesgeven in het Fries. Ook moet op alle scholen les worden gegeven in de geschiedenis en cultuur van Fryslân, bij voorkeur in het Fries en de onderwijsinspectie moet het vak Fries volwaardig behandelen en controleren bij hun werk."

Wat zeggen ze in Den Haag van zo'n brief?

"Je kunt zo'n brief zien als een tik op de vingers. Dat is natuurlijk nooit leuk, want de officiële positie van het kabinet is dat Nederland goed bezig is met het Fries. Helemaal onverwacht zal de brief niet zijn, want het kritische rapport over lidstaat Nederland circuleert al een tijdje en is ook al toegestuurd aan de Tweede Kamer. Zo'n brief kan wel helpen om het Fries op de politieke agenda te houden. Vorige week heeft koning Willem-Alexander nog een Friese les bijgewoond in Drachten. Dat is een van de manieren om uit te stralen dat Nederland het goed voor heeft met het Fries."

Foto: Gerrit de Boer, Omrop Fryslân

Wat staat erin over de streektalen?

"Het kabinet heeft een paar jaar geleden ook een convenant gesloten over het Nedersaksisch (Gronings, Drents, Twents en Stellingwerf). De Raad van Europa vindt nu dat er ook een serieus onderwijsaanbod moet komen in die taal op de basisscholen én een mogelijkheid om die taal op de universiteit te studeren, want die is er nu niet."

Zeggen ze ook iets over Bildts?

"De Raad van Europa vindt het Bildts wel een geval apart. Het is geen Fries, maar zeker ook geen Nederlands, eerder een soort mengtaal volgens een rapport van de Fryske Akademy. De gemeente It Bildt heeft vlak voor de gemeentelijke herindeling Nederland gevraagd om het Bildts als minderheidstaal te erkennen. Den Haag was daar toen niet voor, op basis van een negatief advies van de Taalunie. Nu vraagt de Raad van Europa aan de Nederlandse regering om nog eens goed naar de positie van het Bildts te kijken. De Bilkerts vormen ook in die nieuwe gemeente Waadhoeke een aparte taalgemeenschap en ook die taal en cultuur verdient adequate bescherming."

Kan het kabinet deze brief aan de kant schuiven?

"Het idee achter het Handvest is dat minderheden en nationale overheid samenwerken aan het beschermen en versterken van de minderheidstaal als een soort continu proces. De Raad van Europa heeft Nederland in dezelfde brief laten weten dat ze volgend jaar een nieuw rapport van Nederland verwachten. In dat rapport moet Nederland aangeven hoe ze de belangrijkste tekortkomingen willen aanpakken. Met andere woorden, er blijft druk op de ketel."

Gedeputeerde Sietske Poepjes over het rapport

(Advertentie)
(Advertentie)