Met excursies meer bekendheid aan het coulisselandschap geven

07 sep 2020 - 11:41

Het is een uniek stukje natuur: het coulisselandschap met elzensingels en houtwallen in de Noardlike Fryske Wâlden. Sommige mensen weten dat wel, maar wie er nog niet bekend mee is, kan deze maand mee op excursie het veld in om er meer over te leren. Laarzen aandoen is wel een tip.

Attje Meekma en Albert van der Ploeg over de Noardlike Fryske Wâlden - Foto: Omrop Fryslân, Johanna Brinkman

Albert van der Ploeg is voorzitter van de Noardlike Fryske Wâlden. "In Damwâld zijn het allemaal lange, smalle percelen met elzensingels rondom. Dat maakt dit gebied zo uniek. Vroeger hadden ze geen schrikdraad en gebruikten ze de elzensingels en houtwallen als veekering. Boeren hebben vandaag de dag wel een aantal doorsteken gemaakt om het werken iets makkelijker te maken. Vergeleken met andere stukken land op de klei zijn het ook kleinere percelen."

Het unieke landschap is niet alleen mooi om te zien, maar er zit ook veel biodiversiteit in. Van der Ploeg: Onder de elzensingel kun je de kruidlaag zien. Even wat hogerop groeien de bramen, dat heet dan de struiklaag, en de bovenste laag wordt gevormd door de bomen. Voor alle beestjes is dus iets te eten."

Onderhoud

De vereniging zet zich in om dit landschap te behouden. "Het onderhouden hiervan kost natuurlijk geld. Zo moet bijvoorbeeld eens in de twintig, vijfentwintig jaar de hele boel plat, dan moet het weer opnieuw groeien. Ook is er veel werk met bijvoorbeeld het bijsnoeien", vertelt Van der Ploeg. De mensen die elzensingels hebben, krijgen hier dan ook een vergoeding voor. "Onze leden vinden het mooi, ze genieten er van, maar dat kost wel wat."

Zo'n 600 mensen zijn lid van de vereniging Noardlike Fryske Wâlden, waarvan de meesten boeren zijn. Er zijn ook burgerleden en deeltijd- en hobbyboeren. "Het wordt steeds belangrijker om het op deze manier te behouden. De excursies organiseren we om kennis te delen. We kijken bij elkaar en we leren van elkaar. Ook Landschapsbeheer Friesland is van de partij met hun kennis."

Excursies

De excursies beginnen met een kop koffie bij de boer. Van der Ploeg: "Dan bespreken we het nog even, het onderwerp wordt daar goed toegelicht. Wat willen we leren, wat willen we zien, wat voor dieren kun je tijdens de excursie tegenkomen? Afgelopen jaar hebben wij het over de bijen gehad, nu gaat het ook over de vogels, zoals de roodstaart, die hier nog altijd veel voorkomt. Ook het onderhoud komt aan bod, het is een uitwisseling van ervaringen. Het is niet alleen voor de boeren, maar ook voor de inwoners interessant. Zo kunnen we samen leren over het landschap, en het ook waarderen", aldus Van der Ploeg. "Deze structuur heb je nergens meer. Ook al het leven dat er in zit, zie je niet overal. Als je hier woont, is dat normaal, maar dat is dus heel uniek."

Albert van der Ploeg, voorzitter van de Noardlike Fryske Wâlden

Foto: Omrop Fryslân, Johanna Brinkman

Attje Meekma is boerin in de Noardlike Fryske Wâlden, zij heeft ook elzensingels op haar land staan. "Het is natuurlijk wel wat extra werk, met bijvoorbeeld het maaien moet je er meer rekening mee houden. Het onderhoud kost veel tijd, dus wij zijn blij met de ondersteuning van de vereniging." Het gras op haar land is dan ook heel rijk aan voedingsstoffen en kruiden. "Wij vinden het zelf mooi dat er kruiden in het gras zitten. Dat zat hier al toen wij eigenaar werden, en dat houden we ook zo."

Meekma weet zelf hoe belangrijk het is om te leren hoe je dit landschapstype moet onderhouden, want ook zij had daar eerst geen idee van. "Wij komen zelf van een kleigrondgebied en hebben deze percelen er nu bij, dan moet je wel leren hoe je daarmee om moet gaan. Niet alleen was het vreemd om te zien dat er singels om de velden heen staan in plaats van sloten, maar ook het gras blijft langer nat. In de winter kunnen er zomaar bomen in het land liggen die omgewaaid zijn, en de bramen moet je snoeien. Het kost meer werk dan land met slootjes er omheen", aldus de boerin.

Steun van de overheid

Attje Meekma hoopt ook dat niet-leden op de excursies af komen, zodat zij leren wat het hebben en onderhouden van het coulisselandschap inhoudt. Meekma: "Ik vind het zelf heel mooi, en mensen die hier langskomen vinden het ook prachtig om te zien. Het kost de boeren wel veel tijd, het is niet vanzelfsprekend. Het is mooi dat er dan steun is van de vereniging, maar eigenlijk zou er ook een stukje steun van de overheid moeten zijn om dit te onderhouden."

Boerin Attje Meekma

(Advertentie)
(Advertentie)