Miljoenenverlies: corona laat diepe sporen na in Friese cultuursector

17 aug 2020 - 20:02

Meer dan de helft van je inkomsten verliezen, vrezen dat je je theater moet sluiten, angst om weer aan de slag te gaan; de coronacrisis heeft een gevoelige klap uitgedeeld aan de Friese kunst en cultuur. Dit blijkt uit gesprekken die Omrop Fryslân voerde met mensen uit de sector en een peiling die de Omrop hield onder een paar honderd cultuurmakers in onze provincie. Aan de vooravond van de start van het nieuwe culturele seizoen maakt Omrop Fryslân de balans op.

Door Eva Meesterberends en Wendy Kennedy

Corona lit djippe spoaren nei yn Fryske kultuersektor

Het omzetverlies is groot in de Friese culturele sector, blijkt uit de enquête. 80 % van de ondervraagden verliest tussen april en juni van dit jaar een groot deel van de inkomsten, 65 % zelfs meer dan de helft. Omrop Fryslân vroeg zo'n 600 Friese cultuurmakers naar hun ervaringen met de coronacrisis, de maatregelen en hoe zij hun werk en de toekomst zien. Ongeveer een kwart van de gevraagden werkte mee aan het onderzoek.

Ook voor de laatste twee kwartalen van 2020 geldt namelijk dat ongeveer de helft van de makers denkt dat hun inkomsten minstens gehalveerd zullen worden. Dit geldt voor zowel ZZP'ers als instellingen en voor verschillende disciplines. Van theater tot dans, tot beeldende kunst; iedereen wordt geraakt. Op 1 juni mochten theaters en musea weer open maar dat bracht nauwelijks verlichting.

Foto: Omrop Fryslân

Verslaggever Wendy Kennedy over de zorgwekkende toestand in de culturele sector

Veel ondervraagden die de enquête invulden krijgen steun van de overheid, bijvoorbeeld in de vorm van de TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) en de NOW (Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid). Een aanzienlijk deel van de Friese cultuursector ligt aan het infuus van de landelijke overheid, maar zelfs met deze steun is het moeilijk om het hoofd boven water te houden. Bovendien lopen deze steunmaatregelen maar tot 1 oktober.

Miljoenen in de min

Alleen al in 2020 denken de gevraagde instellingen 6 miljoen euro mis te lopen. Onder de 150 deelnemers aan de enquête van de Omrop zijn 24 mensen die hem invulden namens een instelling, zoals een museum, festival of een theater. Samen schatten zij in dat ze - dit jaar alleen al - 5,7 miljoen euro aan inkomsten mislopen. In de praktijk zal dit bedrag voor de gehele Friese sector veel hoger liggen omdat niet iedere instelling de enquête heeft ingevuld.

Foto: Omrop Fryslân

Voor het tot stand komen van dit verhaal is een enquête gehouden onder Friese cultuurmakers. Ruim 600 mensen zijn benaderd om deze vragenlijst in te vullen. 146 mensen vulden hem in. Een representatieve steekproef is het daarmee niet, maar de antwoorden geven ons een indruk van de gevolgen van de coronacrisis en de maatregelen die cultuurmakers in Fryslân ervaren. Met dank aan het Fries Sociaal Planbureau voor het advies bij het opstellen van de enquête.

Teäter De Koornbeurs yn Frjentsjer - Foto: Omrop Fryslân, Jantine Weidenaar

Als dit nog langer duurt dan heeft dit grote gevolgen denken Titia Huisman van theater De Koornbeurs in Franeker en Bas Wattimena van poppodium Iduna in Drachten. "We hebben zelf becijferd dat we tot 1 januari door kunnen op deze manier, maar daarna zal er toch wat moeten gebeuren", zegt Wattimena.

Iduna heeft een grote zaal waar 600 mensen in passen, maar met de 1,5 meter-regel kunnen er maar 70 in. "Op deze manier programmeren kan niet uit, dat kost geld", zegt Wattimena. Het poppodium lijdt dan ook een omzetverlies van bijna 1,5 ton.

Trefwoorden: 
cultuur enquête coronavirus
(Advertentie)
(Advertentie)