"Mijn vader heeft in 1953 de SKS gered van de ondergang"

22 jul 2020 - 12:00

In 1953 ging het niet goed met de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS). Voor het kampioenschap waren er maar drie schippers die zich ingeschreven hadden. Op een verjaardagsfeestje, en volgens getuigen 'na een paar borrels', kregen enkelen Sytze Brouwer zo gek om zijn skûtsje in twee dagen klaar te maken om mee te doen. "Mijn vader heeft er daarmee voor gezorgd dat de SKS in 1953 gered is," zegt zijn zoon Pieter Brouwer nu.

FIDEO: Histoarysk item 1953 en partikulier skûtsje

De SKS was duidelijk in 1953. Drie schippers die meezeilen, dat zijn er te weinig. Dat moeten er minstens vier zijn. Pieter Brouwer, zelf drie keer kampioen in de SKS, weet ook van het verhaal. Zijn vader, Sytze Brouwer, werd door een paar andere schippers aangesproken op een familiefeestje. "Eigenlijk had de SKS het kampioenschap al afgezegd. Ze kregen mijn vader toen zover, met een slokje op natuurlijk, dat hij donderdag mee zou doen. Het was toen donderdag, twee dagen voor de start." Brouwer kwam aan de start met zijn skûtsje Lotus. "Dat skûtsje was helemaal kaal. Er zat niets op, zelfs geen zwaard meer."

In de jaren erna ging het aantal deelnemers weer omhoog. Dat kwam met name omdat er steeds meer stichtingen waren, die een skûtsje kochten en daarmee aan de wedstrijden meededen. De commissies van Earnewâld en Drachten waren er in die begintijd bijvoorbeeld bij.

'Wy blieve eigen baas'

Tegenwoordig zijn bijna alle skûtsjes die meedoen in de SKS in handen van een stichting. Pieter Meeter, schipper op het enige particuliere skûtsje in de SKS-vloot die uitkomt voor Akkrum, begrijpt dat wel. "Een stichting in het leven roepen is een hele goede zet. Het kost allemaal veel geld, dat is voor één persoon niet te betalen. Ook wij hebben bij de Meeters een stichting, alleen bij ons is dat een sponsorstichting. Wy binne Meeters, wy blieve eigenwiis, wy blieve eigen baas."

Dat het skûtsje van Meeter particulier is, komt door grootvader Siete Meeter. Hij was in de jaren '60 skipper voor Leeuwarden, maar die commissie wilde een andere schipper. "Toen heeft pake gezegd, ik zeil nooit weer voor een stad of commissie. Ik ben voortaan eigen baas. En zo is het gegaan."

In de SKS komen er al jaren 14 skûtsjes aan de start. Dat dit nog kan, komt misschien wel door Sytze Brouwer. "Mijn vader stond niet vooraan in zijn leven. Dat had hij wel eens wat meer mogen doen in zijn tijd," zo denkt zijn zoon Pieter.

It Skûtsjesjoernaal is twee weken lang te zien bij Omrop Fryslân op televisie. Dinsdag zijn de schipper van Earnewâld, Gerhard Pietersma, en oud-schipper Anne Tjerkstra te gast. De ene, Pietersma, is momenteel schipper van het Statenjacht, terwijl de andere dat in het verleden is geweest.

De uitzendingen komen iedere dag uit het skûtsjemuseum in Earnewâld. Telkens schuiven er twee gasten aan tafel bij presentator Simone Scheffer. Daarbij is er veel aandacht voor de grote verhalen, de stoere schippers en legendarische anekdotes van vroeger. Naast de gesprekken aan tafel zijn in het programma historische reportages over de geschiedenis van de SKS te zien. Verder brengen diverse kunstenaars een ode aan hun gevoel bij het skûtsjesilen. Het programma is te zien vanaf maandag 20 juli tot en met vrijdag 31 juli.

(Advertentie)
(Advertentie)