In Memoriam: Robert van Wieren (1942-2020)

01 jul 2020 - 10:55

Op 30 juni overleed Robert van Wieren. Robert was de oudste van de vier broers Van Wieren, die binnen de kaatswereld een niet uit te wissen naam opbouwden. De Van Wierens uit Marsum: dan weet iedereen over wie het gaat.

Robert van Wieren (1942-2020) - Foto: Henk Bootsma

Robert van Wieren werd geboren op 24 juni 1942 in het Oostenrijkse Wenen, als zoon van Wijbren van Wieren en Henriëtte Eidler. Vooral Robert's moeder werd in het begin van de Tweede Wereldoorlog regelmatig aangezien voor een Duitse vrouw. Het leverde haar de nodige hatelijke reacties op. Vandaar dat Robert's ouders besloten te verhuizen naar het geboorteland van Robert's moeder: ze vertrokken naar Oostenrijk.

Het gezin keerde echter terug naar Nederland en na de oorlog vestigde Wijbren van Wieren zich uiteindelijk als kapper in Marsum. Robert van Wieren zou later hetzelfde beroep aannemen. Het had echter wel consequenties voor zijn kaatscarrière. Op zaterdag moest hij namelijk in de kapperszaak werken, dus hij kon alleen op zondag kaatsen.

Frustratie

En kaatsen, dat kon hij. In 1959 won Robert voor Marsum een kleine premie op de Freule Partij; één jaar later gevolgd door een overwinning op de Jong-Nederland Partij.

In 1972 won hij, met broer Wybren en Lammert Breuker, de Bondspartij. PC-winst zat er voor de oudste Van Wieren niet in. Maar het scheelde weinig. In 1968 stond hij met Pier de Groot en Gerrit van der Heide op It Sjûkelân in de finale. Daarin waren Johan van Seijst, Johannes Westra en Tamme Velstra te sterk. Dat hij de PC nooit heeft gewonnen, noemt Robert van Wieren in het boek De vijfde woensdag, 150 jaar PC, een frustratie. Maar het tekent de hechte familieband van de Van Wierens, want hij voegt er meteen aan toe: "Maar Klaas en Wyb hebben hem samen tien keer gewonnen en dat maakt weer veel goed."

Koning

Eén keer in zijn kaatsloopbaan werd Robert van Wieren koning van een partij in de eersteklas. Dat was al in 1963, in Bitgum. Robert, nog maar net 21 jaar oud, stond aan het eind van de dag met de 'veteranen' Roel Hoekstra en Wijtse Vlietstra met de krans om zijn nek en de koningsprijs in zijn handen. En ze wonnen een fiets.

Maar zoals dat ging in die tijd: na de tijd moest er natuurlijk wel even geborreld worden. En ook op dat gebied kon Robert van Wieren prima meekomen. Ze zaten nog niet zo lang in het café toen het stuur van de fiets al geconsumeerd was, zo schrijft Rynk Bosma in zijn boek over de Van Wierens. Het frame, de wielen, de kettingkast: ze werden allemaal omgezet in alcoholische lekkernijen. Maar Robert was wel de koning.

149 punten

Kijk je naar de kale cijfers van Robert van Wieren's kaatsloopbaan op het hoogste niveau, dan blijkt dat hij in zijn actieve tijd 149 punten bij elkaar heeft geslagen. 17 eerste prijzen, 29 premies en 40 kleine premies vulden de prijzenkast van de Marsumer kapper. Daarmee is hij niet de meest succesvolle kaatser uit de Van Wieren-dynastie. Die eer gaat naar zijn broers Klaas en Wybren, die beide bijvoorbeeld vijf keer de PC wonnen en veel hoger in het klassement staan.

Voor de mindere cijfers van Robert in vergelijking met zijn broers zijn wel enkele verklaringen te geven. Door zijn beroep als zelfstandig kapper kon hij dus alleen maar op zondag kaatsen. Robert van Wieren wilde zich dan extra laten zien. Kon een bal boven, dan ging hij boven. Kon dat eigenlijk niet, dan wilde Robert de bal toch boven hebben. Bedenk hierbij dat in die tijd het materiaal bepaald niet de klasse had van nu. Boven slaan kostte toen kracht, daar waar het tegenwoordig veel meer een kwestie van techniek is. Er waren genoeg kaatsers die Robert waarschuwden: "Niet te gek, jongen, want je gaat er kapot aan." Ze kregen gelijk. Robert was nog niet zo oud toen een kapotte schouder (en bekend fenomeen in die jaren) hem het onmogelijk maakten om optimaal te kaatsen.

Robert van Wieren met zijn broer Jos - Foto: Henk Bootsma

Ondanks die beperking hield Robert van Wieren zich nog behoorlijk lang staande. Dat had alles te maken met zijn karakter, zijn uitstraling, zijn 'flamboyante' verschijning, zijn prachtige markante hoofd, met mooi getrimde baard, zijn populariteit bij het publiek en zijn eigen recept voor hulpmiddeltjes. In de kleedkamer was een kleine flacon nooit ver weg. In één snelle beweging nam Robert inspirerende slokjes uit dat flesje. Dat deed hem goed. Hij voelde zich zekerder en hij kreeg er de nodige praatjes van. Praatjes die echter nooit vervelend werden. Waar Robert van Wieren op het kaatsveld verscheen, zorgde hij voor veel rumoer. Hij zei het zelf: "Als je het kaatsend niet kunt winnen, dan kun je de tegenstander er ook af praten." En zo werd Robert een vrolijke en kleurrijke man binnen de kaatsgemeenschap.

Hotze Schuil

Wat die slokjes betreft: hij had een goede vriend. Hotze Schuil, de legendarische "Lange uit Harlingen" deed het ook geregeld. En Hotze Schuil en de Van Wierens, die hadden een klik met elkaar. Een bijzonder soort van chemie bestond er tussen Schuil uit Harlingen en de vier broers Van Wieren uit Marsum. In 1972 zochten Robert van Wieren en Lammert Breuker een derde maat voor de PC. Via Jolke Former, groot fan van 'De Lange', kwamen ze uit bij Hotze Schuil. Schuil had al een paar keer afscheid genomen van het kaatsen, maar wilde nog wel een keer met deze jongens kaatsen. Eén voorwaarde: ze moesten hem wel een daghuur vergoeden, want als losse arbeider moest Schuil die dag inkomsten missen. Volledig logisch, vonden Breuker en Van Wieren. Zo kwam Hotze Schuil nogmaals terug op de kaatsvelden. Het werd een sensatie. Het publiek was opgetogen en volledig op de hand van de populaire mannen Hotze Schuil, Robert van Wieren en de enthousiaste Lammert Breuker. Het avontuur eindigde met een prachtige kleine premie en het versterkte de band tussen Hotze Schuil en de Van Wierens.

PC Kafee

Die band werd nog meer duidelijk bij het overlijden van Hotze Schuil in 2005. Op een indrukwekkende bijeenkomst op It Sjûkelân (waar anders) werd de kist van Schuil gedragen door de vier broers Van Wieren met Piet Jetse Faber en Johannes Brandsma. De ceremonie moest natuurlijk wat worden geoefend. Dus de zes dragers waren 's ochtends al in Harlingen om de speciale techniek van het dragen van en lopen met de kist onder de knie te krijgen. Dat lukte goed en toen de repetitie achter de rug was, stonden de mannen buiten een sigaretje te roken. En zij lieten zich ontvallen dat de kist toch wel zwaar was. Dat werd gehoord door een voorbijfietsende Harlinger. En die riep: "Aaah jaa jonge, mar sy hewwe al syn bekers oek in die kist gooit". Humor is nooit ver weg als er kaatsers in de buurt zijn.

In 2018 hadden wij Robert van Wieren uitgenodigd in PC Kafee. We zouden uitgebreid stilstaan bij zijn mooie tweede prijs van vijftig jaar geleden op de PC. Het kwam er niet van. Vlak voor die tijd werd Robert van Wieren getroffen door een herseninfarct. En sinds die tijd hebben wij hem niet meer gezien in het openbare leven. Zijn gezondheid ging de laatste tijd, door een bijkomende ernstige ziekte, achteruit, zo hoorden we.

En nu heeft Robert van Wieren zijn plaats in het perk en de opslag definitief moeten afstaan. De kaatswereld heeft weer een kleurrijke zoon verloren.

Trefwoorden: 
kaatsen Robert van Wieren
(advertinsje)
(advertinsje)