Fryslân doet beroep op Portugal: bescherm de grutto, bouw geen nieuw vliegveld

06 jun 2020 - 07:00

In Portugal worden volgende week niet alleen 40.000 Nederlandse handtekeningen overhandigd tegen de bouw van een vliegveld, maar ook een brief van de Friese Gedeputeerde Staten. In deze brief aan premier Costa en president Rebelo de Sousa vertelt de provincie waarom het vliegveld in de natte delta van de Taag slecht zal uitpakken voor de grutto's die daar zitten.

Fryslân freget Portugal fleanfjild net te bouwen om skries

Eerst zou gedeputeerde Douwe Hoogland naar Portugal afreizen om daar aandacht te vragen voor het probleem. Dat gaat niet door en deze brief, die in het Portugees en in het Engels wordt opgesteld, is nu het alternatief. "In nauwe samenwerking met Vogelbescherming Nederland hadden wij een petitie en die wilden we graag overhandigen aan de ambassadeur", zegt Hoogland. "Dat is door het coronavirus niet doorgegaan. En wij zouden op 17 april ook nog naar Portugal toe, om daar een overhandiging te doen aan de minister omdat daar een bijeenkomst was waarbij we de gelegenheid kregen om ook ons woordje te doen."

De coronacrisis haalde een streep door dat alles. In de brief wordt duidelijk gemaakt dat de grutto dreigt uit te sterven en dat alleen Fryslân ieder jaar zo'n 15 miljoen euro steekt in het redden van de weidevogels.

Grutto's bouwen in Portugal vet op voor Fryslân

Eén van de belangrijkste argumenten tegen het vliegveld is volgens Hoogland dat het gebied deel uitmaakt van een zogeheten 'flyway van de grutto'. "Het gebied van de Taag bestaat uit Wetlands. Wanneer de grutto's uit Afrika komen, is dat één van de plekken waar ze zich kunnen opvetten voor de reis naar Fryslân. Ze komen dan in conditie om hier bij ons ook te broeden."

Een grutto zoekt een natte plek in de Workumerwaard - Foto: Remco de Vries

Hoogland wil ook aangeven dat dit een Europese aangelegenheid is. "We doen hier in Fryslân veel om de grutto te redden. Dan moet die flyway ook zo worden ingericht dat die niet zo wordt verstoord. Want zo kunnen wij onze doelstellingen niet halen."

Grutto's zoeken niet snel een andere plek

Wetenschappers in Portugal en in Nederland hebben eerder duidelijk gemaakt dat grutto's heel honkvast zijn. Komt het nieuwe internationale vliegveld Montijo Airport er, dan zullen de grutto's niet heel snel een andere plek zoeken. Dit betekent dat de vogels erg verstoord zullen worden door het vliegverkeer. Dat kost zoveel energie dat het moeilijker wordt om sterk genoeg te worden voor de reis naar Nederland en voor het leggen van de eieren.

Het rapport over de ecologische gevolgen dat groen licht gaf voor de bouw van het vliegveld is nu ook onderwerp van een rechtszaak in Portugal. Dat gebeurt op initiatief van onder andere de Portugese vogelbescherming. Door onder andere het gebruik van niet-actuele gegevens zou dat rapport niet deugen. Eigenlijk zou er nieuw onderzoek moeten komen: een soort van Milieu Effect Rapportage zoals we die hier ook kennen, zegt Hoogland.

Geen hoge verwachtingen

De gedeputeerde heeft geen overdreven hoge verwachtingen over het effect van de brief. "Ik denk ook niet dat we er te veel op moeten vooruitlopen." Het is - door de coronacrisis - nu wel wat te laat voor dit jaar, maar de Portugese regering wordt in de brief uitgenodigd om een bezoek te brengen aan een Fries weidevogelgebied.

Intussen maakte de Portugese regering deze week bekend gewoon door te gaan met de bouw. Wetenschapper José A. Alves, die tegen het vliegveld strijdt, is bang dat de bouw van het vliegveld gewoon gaat beginnen, terwijl de juridische strijd nog wordt gevoerd.

Ironie op mondiale dag voor het milieu

"Aan de ironie dat je net op World Environment Day zo prominent een plan promoot om één van de belangrijkste wetlands van Europa te vernielen, valt bijna niet te ontkomen", schrijft de Portugese vogelbescherming SPEA op Twitter.

(Advertentie)
(Advertentie)