Beppe Engwierum heeft Harry altijd gemist

25 apr 2020 - 07:33

75 jaar geleden werd het Joodse jongetje Harry Leo Davids het oorlogsbroertje van de oma van journalist Thomas Sijtsma. Zijn overgrootouders in Engwierum verborgen het jochie voor de Duitse bezetter. Later verdween Harry uit het leven van de familie. Thomas wist hem op te sporen in Los Angeles. Voor Het Parool beschreef hij zijn bijzondere familiegeschiedenis.

Familie Bakker, rechts Harry Davids - Foto: Famyljefoto

Jeltje Bakker-Woudsma, Thomas' overgrootmoeder, was getekend door de oorlog en de armoede in de jaren daarna. Ze voedde vier gezonde kinderen op. Toch kreeg ze nooit vrede met de gebeurtenissen kort na de oorlog.

'Mijn overgrootmoeder - 'Beppe Engwierum' - vierde tot het einde van haar 97-jarige leven haar verjaardag in augustus,' schrijft Thomas. 'De familieleden kwamen uit alle windstreken naar het noorden van Friesland om gebak bij haar te eten. Elk jaar zei ze: 'Moai dat jim hjir allegear foar my binne.' En elk jaar sprak ze dezelfde slotzin: 'Mar der mist noch wol ien.' Er miste iemand.

Thomas wist op wie ze doelde. Harry Leo Davids, het Joodse jongetje over wie ze zich in de oorlog samen met haar man Berend Bakker had ontfermd. Ze zag hem als haar eigen zoon. Harry werd een paar jaar later uit het gezin getrokken en ging naar Zuid-Afrika. Het contact verstomde, tot groot verdriet van beppe Jeltje. Het verhaal was een pijnlijk hoofdstuk in de familiegeschiedenis. Het was de tiener Thomas duidelijk dat hij haar er beter geen vragen over kon stellen. Daar zou ze maar verdrietig van worden.

De jonge Harry Davids - Foto: Famyljefoto

Na de dood van zijn overgrootmoeder in 2004 wist niemand in de familie waar Harry Davids was. Thomas' oma Riekje Kooyenga-Bakker overleed in 2018, als laatste kind van Berend en Jeltje. Er was niemand meer die herinneringen had aan de oorlogsjaren en het Joodse broertje Harry. Hij dreigde te verdwijnen uit het familiegeheugen. Thomas besloot hem op te sporen, samen met zijn oom Harry Kooyenga, die bij zijn geboorte in 1970 vernoemd was naar Harry Davids. Riekje wilde de naam van haar broertje een gezicht geven in de volgende generatie.

Thomas Sijtsma als baby, links zijn oom Harry Kooyenga - Foto: Famyljefoto

Na veel zoekwerk wisten Thomas en Harry uiteindelijk contact te leggen via een nicht van Harry Davids yn Amsterdam. Meneer Davids woonde inmiddels in Los Angeles en vond het een eervolle verrassing dat de zoon van zijn pleegzus zijn naam had gekregen. Hij nodigde Thomas en Harry uit. Hij schreef dat hij na zijn pensionering nu werkte in het Simon Wiesenthalmuseum en het Holocaust Museum. Daar vertelt hij het publiek wat Berend Bakker en Jeltje Bakker-Woudsma in de oorlog voor hem hadden gedaan.

In dit interview vertelt Harry Davids aan Karen Bies over toen hij in 1968 voor het eerst terugging naar Engwierum:

Beppe Ingwierrum hat Harry altyd mist

(Advertentie)
(Advertentie)