Broedgedrag van grutto in kaart gebracht met geolocator

21 apr 2020 - 06:32

Trekvogelonderzoekers verbonden aan de Rijksuniversiteit in Groningen doen al jaren onderzoek naar het broedgedrag van de grutto. Onder leiding van professor Theunis Piersma is met het anders inzetten van 'geolocators' nu duidelijk geworden dat grutto's bijna altijd een tweede nest maken als het eerste verloren is. Het onderzoek is gepubliceerd in het aprilnummer van het wetenschappelijke tijdschrijft Journal of Avian Biology.

Skries op in pealtsje yn de Blokhússleatpolder - Foto: Remco de Vries, Omrop Fryslân

"Geolocators zijn kleine chips die iedere vijf minuten de lichtintensiteit vastleggen, samen met de datum en exacte tijd", legt promovendus Mo Verhoeven uit. "Uit die combinatie kan hij de lengte en breedte berekenen uit de tijd voor zonsopkomst en -ondergang. Geolocators blijven tot wel 26 maanden werken, en na verwijdering zijn alle metingen uit te lezen."

Doel van de geolocator is om te achterhalen hoe en wanneer de vogels trekken. Echter, Verhoeven heeft de geolocator voor dit onderzoek anders toegepast."Tijdens het broedseizoen laten ze donkere perioden zien tijdens de dag. Dat gebeurt wanneer een vogel op het nest zit, met de poten onder het lichaam. We kunnen daarom bepalen wanneer onze vogels broeden. Dat is een interessant gegeven: nauwkeurige informatie over het broedgedrag is lastig te krijgen, aangezien het observeren van nestelende vogels ze ook verstoort."

Foto: Omrop Fryslân

Ontdekking

Het onderzoeksteam van Verhoeven ontdekte dat alle grutto's een tweede nest maakten als het eerste verloren was. "Tot nu toe waren de schattingen dat dit in 20 tot 45 procent van de gevallen gebeurde. In gewone studies waarbij nesten werden geobserveerd zijn blijkbaar veel tweede nesten aangezien voor eerste pogingen, of ze zijn helemaal niet gezien. Tijdens het broedseizoen verschuift onze aandacht doorgaans van het vinden van nesten naar het volgen van de ontwikkeling van de kuikens", legt Verhoeven uit.

Wat ook uit het onderzoek blijkt is dat de grutto na 18 mei geen nest meer maakt om zijn eerste broedsel te vervangen. Verhoeven is daar erg enthousiast over. "Al in 1954 heeft een bioloog experimenten gedaan waarbij hij nesten van grutto's verstoorde. En daarbij zag hij dat er na 20 mei geen vervangend nest werd gebouwd, dat is bijna exact dezelfde datum! Het is intrigerend dat er zo'n strikt einde is aan het broedseizoen. Waardoor komt dat? Dat zou ik graag willen ontdekken."

Mo Verhoeven

(advertinsje)
(advertinsje)