'Rifka' staat nog op het huis in Koudum

19 apr 2020 - 21:25

Op in witte gevel aan de Swartewei in Koudum hangt nog altijd een bordje met de naam 'Rifka.' De familie De Boer woonde hier in de oorlog en noemde het huis naar het Joodse meisje, dat bij hen was ondergedoken. Rebecca Bitterman, de kleine Rifka: "Eigenlijk heb ik heit en mem altijd als mijn eigen ouders beschouwd." Een verhaal in de serie De terugkeer van de Joodse kinderen.

Door Wybe Fraanje en Karen Bies

Rifka, de letters yn 'e tún - Foto: Famyljefoto

De kleine Rifka van toen is nu 78 jaar en woont in Israël. Rebecca Bitterman-Krzywanovski. Haar ouders hadden een winkel in Amsterdam. Toen ze moesten onderduiken, is haar vader opgepakt. Hij kwam om het leven in kamp Sobibor. Het lukte Rifka's moeder om onder te duiken. Rifka was anderhalf jaar en kwam bij Willem en Antje de Boer in Koudum terecht.

Rebecca: "Het waren goede, christelijke mensen. Ik noemde hen 'heit en mem'." Ze heeft nog veel herinneringen aan de jaren dat ze in Koudum woonde. Er waren twee grote zussen. "Ik was een geliefd kind, een nakomertje. Ze hielden veel van mij."

Ook zegt Rebecca: "Al mijn vrienden en vriendinnen zijn ondergedoken kinderen. Eigenlijk heeft iedereen van mijn leeftijd zo'n verhaal. Maar anderen hebben het meestal niet zo goed getroffen als ik. Ik heb geluk gehad. Ik heb een warm hart voor Fryslân en de Friezen. Op feestdagen hangen we de Friese vlag samen met de Israëlische vlag uit."

Rebecca met haar zussen in 1998 in Koudum - Foto: Famyljefoto

Ook na de oorlog bleef de band met Koudum. Rebecaa heeft ook nog nog altijd contact met de kleinkinderen van Willem en Antje de Boer. Nichtjes Hotske en Antje zijn ook in Israël op bezoek geweest. Rebecca zelf wa sin 1998 voor het laatst in Fryslân. Postuum kregen Willen en Antje toen de Yad Vashem-onderscheiding.

Hotske en Antje voor het huis in Koudum - Foto: Famyljefoto

Rebecca is, evenals zoveel Joodse kinderen, vanuit Amsterdam over het IJsselmeer naar Fryslân gesmokkeld. Willem de Boer reed met zijn paard en wagen naar Molkwerum en Stevoren en bracht diverse kinderen in veiligheid. Kleindochter Antje Talsma-Broersma uit Kodum wist niet hoeveel, maar heel wat. Rebecca (of Rifka, zoals ze toen werd genoemd) bleef bij Willem en Antje.

Een meisje met zwart haar en donkere ogen, heel anders dan de eigen dochters. "Maar Rebecca was als een dochter voor hen," vertelt Antje. "Het verhaal van Rebecca blijft leven in de familie. Het is ook mooi dat de geschiedenis nog in beeld is op de gevel van het huis aan de Swartewei."

Rebecca Bitterman

Rebecca met haar poppenwagen - Foto: Famyljefoto
(advertinsje)
(advertinsje)