Robbie bekeek de wereld door een luchtrooster

18 apr 2020 - 21:20

Hij bekeek de wereld van een afstand, van achter het raam, of door het luchtrooster van de kruipruimte. Bij 'pappe en moeke' Bronger in Leeuwarden bracht David Sealtiel de oorlog door. Een verhaal in de serie De terugkeer van de Joodse kinderen.

Door Marja Boonstra en Karen Bies

David Sealtiel yn Israël - Foto: Famyljefoto

David Sealtiel is in maart 80 jaar geworden, hij woont in Israël. Het is augustus 1942 als hij als jongetje van twee jaar in een koffer vanuit de Hollandse Schouwburg wordt gesmokkeld. Zijn vader is dan al naar kamp Westerbork. Zijn moeder is zwanger en mag de bevalling afwachten. De kleine David (of Robbie, zoals hij genoemd wordt, want David klinkt te Joods) wordt in het geheim met de boot van Amsterdam naar Lemmer gebracht en krijgt onderdak bij de familie Bronger in de Gysbert Japicxsstraat in Leeuwarden.

Lykele en Trijntje Bronger zijn al op leeftijd en hebben grotere kinderen. Ze vertellen aan de buitenwereld dat Robbie hun kleinzoon is, alhoewel hij er heel anders uitziet met zijn donkere ogen en zwarte haren. Als er Duitsers in de buurt zijn, moet Robbie naar een schuilplaats onder de vloer.

It echtpear Bronger - Foto: Famyljefoto

De Gysbert Japicxsstraat was een drukke straat, met de zuivelfabriek aan de ene kant, de gevangenis Blokhuispoort aan de andere kant en de spoorlijn naar Groningen. De Duitsers waren er vaak. David Sealtiel: "In de kamer lag een kleed met een tafel en stoelen er op. Eronder zat een luikje in de vloer. Als het te gevaarlijk werd, schoven ze de boel aan de kant, deden ze het luik open en stopten ze mij onder de vloer. Het luik ging dicht, het kleed er overheen. Zo zat ik daar soms uren. Door het rooster kon ik op straat kijken. Tegenover ons huis was een blinde muur, waar de Duitsers mensen bij elkaar dreven en onder schot hielden."

David Sealtiel, de lytse Robbie - Foto: Famyljefoto

Het was voor de kleine Robbie heel angstig, daar onder de vloer. David Sealtiel: "Normaal gaat een kind huilen of jengelen, als het hem niet naar de zin gaat of hij iets wil. Maar hoe klein ik ook was, je wordt snel groot in zo'n situatie. Onbewust weet je dat je je kind-zijn achter je moet laten. Er dreigt gevaar. Je begrijpt dat je niet moet schreeuwen of huilen."

It lûk yn de flier - Foto: Famyljefoto
(advertinsje)
(advertinsje)